Ústimizdegi jylǵy esebinde Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev 64-shi qadamdy oryndaý úshin ǵylym men ǵylymı-tehnıkalyq is-áreketti kommersııalandyrý týraly zań qabyldanǵanyn aıtyp, onyń búgingi kúni jemis bere bastaǵanyn jetkizdi. Bul zań boıynsha ǵylymı granttar men baǵdarlamalar endi memlekettiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jónindegi suranystaryn qanaǵattandyrýǵa baǵyttalǵan.
«Bizdiń ǵylymymyzdyń búgingi problemasy – ǵalymdarymyzdyń eńbeginiń qoldanbaly sıpaty tómen jáne kommersııalanýy jarytymsyz bolyp kelgendigi edi. Endi jańa zań boıynsha ǵalymdarymyz bir joba usynǵanda ony qosymsha qarjylandyratyn kompanııa, kásiporyn, bıznes nemese ýnıversıtet bolýyn talap etemiz. Sóıtip biz bul jobanyń bireýge qajettiligin biletin bolamyz. Osy baǵytta júrgizilgen jumystarymyz nátıjesin bere bastady, ony ǵylymı orta men bıznes qoldady», dedi mınıstr óziniń sózinde. Onyń aıtýyna qaraǵanda, búginge deıin usynylǵan 70 grantty jobanyń 67-si qosymsha qarjylandyrý kózderin tapqan. Sonymen qatar mınıstr búgingi tańda 525 jańa jumys ornyn ashatyn 13,7 mlrd teńgeniń 75 granttyq jobasy iske asyrylýda ekenin aıtty. Búkilálemdik banktiń quny 110 mln AQSh dollaryn qurap, tehnologııany kommersııalandyrýdy kózdeıtin «О́nikti ınnovasııalardy yntalandyrý» jobasy da qolǵa alynǵan. Osy qadamdy iske asyrý barysynda 2020 jyldyń qarsańynda barlyq ǵylymı jobalardyń bıznes tarapynan qosymsha qarjylandyrylýy 15 paıyzǵa jetpek.
Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymyna (EYDU) múshe elder standarttaryna sáıkes adam kapıtalynyń sapasyn arttyrýdy qamtyǵan 76-shy qadamdy da atalǵan mınıstrlik iske asyrýda. 2017 jyly Qazaqstan osy uıymnyń Bilim berý saıasaty jónindegi komıtetiniń tolyqqandy múshesi boldy. Uıymnyń talabyna sáıkes 2020 jylǵa deıingi merzimde barlyq mektepterge «0+11 synyp» qaǵıdatymen 12 jyldyq bilim berý engiziledi. 2018-2019 jyldary 3-11 synyptarǵa jańa oqý baǵdarlamasy ázirlenedi.
Al «Birtektilik pen birlik» dep atalǵan reformany iske asyrýǵa alty qadam arnalǵan. Bul reformada Qazaqstan halqy Assambleıasyna jaýapty jumystar júktelgen. Osy uıymnyń qoldaýymen qazir qazaqstandyq birtektilikti nyǵaıtý jumystary júrgizilýde. Jalpy aıtqanda, osy reforma, eń aldymen, jańa qoǵamdyq qatynastar, qoǵamnyń jáne memlekettiń jańa fýnksııalary men jańa ınstıtýttaryn qalyptastyrýdy kózdeıdi. Ol Jarlyqtarmen bekitilgen «Qazaqstandyq birtektilik pen birlikti nyǵaıtý jáne damytý», «Qazaqstan halqy Assambleıasyn 2025 jylǵa deıin damytý» jáne «Mádenı saıasat» tujyrymdamalarynyń negizinde iske asyrylýda. Qazir Assambleıa azamattyq úkimettiń jańa qoǵamdyq qyzmeti retinde jumys isteı bastady.
Qazaqstandyqtardyń birtektiligin nyǵaıtý jáne azamattyq qoǵamnyń bútindigin qalyptastyrý úshin Qazaqstan halqy Assambleıasy «Úlken el – úlken otbasy» megajobasyn da ázirlep, iske asyrýda. Ol Qazaqstan Respýblıkasynyń týrıstik salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn jáne «Astana – Eýrazııa júregi», «Almaty – Qazaqstannyń erkin mádenı aımaǵy», «Tabıǵat birligi jáne kóshpeli mádenıetter», «Altaı injýleri», «Uly Jibek jolyn qaıta jańǵyrtý», «Kaspıı qaqpasy» óńirlik mádenı-týrıstik klasterlerin qurýdy júzege asyrýmen baılanystyrylady.
Sońǵy reforma «Esep beretin memleketti qalyptastyrý» dep atalyp, ony iske asyratyn 10 qadam «Ashyq Úkimettiń» móldirligin, memlekettik organdardyń esep berýshiligin, qoǵamdyq baqylaýdy kúsheıtý jáne azamattyq aralasýlardyń keńeıýine qol jetkizýdi jáne jetildirýdi qamtıdy. Osy reformany iske asyrý barysynda qazir elimizde memlekettik qyzmet kórsetilýlerdiń sapasy jaqsaryp, merzimi qysqaryp, sondaı-aq barlyq prosesterdiń ashyqtyǵy artyp keledi. «Ashyq Úkimettiń» «Ashyq derekter», «Ashyq bıýdjetter» jáne «Ashyq dıalog» sııaqty tórt komponenti iske qosyldy.
Ult jospary osylaı, barlyq salalar boıynsha utymdylyqpen iske asyrylyp, tıimdi nátıjelerge qol jetkizip keledi.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»
