«El úshin tókken ter tekke ketpeıdi, ol ózińe abyroı bolyp oralady» degen burynǵylardyń sózi beker emes eken. Qudaıbergen Jańabergenuly uzaq jyldar boıy adaldyqpen atqarǵan eren eńbeginiń arqasynda abyroıy ósti, el qurmetine bólendi. Ol ǵylymdaǵy tabandy eńbektiń arqasynda fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor atandy. Y.Altynsarın atyndaǵy birinshi syılyqtyń ıegeri, «KSRO aǵartý isiniń úzdigi» belgilerimen marapattaldy.
Qudaıbergen Jańabergenuly jastaıynan alǵyr, zeıini zerek bolyp, boıyna qazaqy rýhty sińirip ósti. «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilesiń» – dep dana halqymyz aıtqandaı, onyń boıyndaǵy adamgershilik asyl qasıet, aldymen anasynyń aq sútimen darysa, ekinshiden, ósken ortasynyń tárbıesi de erekshe edi.
О́mir – ózen, al zamana – soqqan jel. 1954 jyly Qyzylorda oblysy, Jańaqorǵan qonysyndaǵy №51 VLKSM-nyń 30 jyldyǵy atyndaǵy orta mektepti úzdik bitirdi. Biraq «halyq jaýynyń» balasy degen aıyppen «Altyn medal» berilmedi. Qarshadaıynan taǵdyr taýqymetin tartty. Ozat oqýshy bolsa da sol kezdegi jastar uıymy – komsomolǵa qabyldamady. Jastaıynan saıası júıeniń zardabyn kórip ósken, talaı-talaı arpalys tolqynyn keshken Qudaıbergen Jańabergenulyn qatal ómir erte eseıtti. Armany asqaq azamat 1959 jyly N.V.Gogol atyndaǵy Qyzylorda pedagogıka ınstıtýtynyń fızıka-matematıka fakýltetin bitirdi. 1959-1961 jyldary Jańaqorǵan aýdany, Tómenaryq aýylyndaǵy №53 orta mektepte sabaq berdi. Balalyq shaǵynan «tar jol, taıǵaq keshýge» toly ómiri ustazdyq jolymen ulasty.
О́mir jolynda tektiligi aıshyqtalyp turatyn Qudaıbergen Jańabergenuly 1961 jyly ózi oqyǵan N.V.Gogol atyndaǵy Qyzylorda pedagogıka ınstıtýtyna ustazdyqqa shaqyrtý alyp, ǵylym jolyna qadam basty. 1971 jyly fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty ǵylymı dárejesin qorǵady. Taǵdyrdyń ıleýimen talaı qıyndyqtardy bastan keship, moıymaǵan bolattaı berik tulǵa, ǵylymnyń sara jolyn tańdap, «Kvanttyq mehanıka», «Elektronıka negizderi», «Fızıkany oqytý ádistemesi» oqý ádistemelik quraldaryn, kóptegen ǵylymı maqalalardy jaryqqa shyǵardy.
Abaı atamyzdyń: «Adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, minez degen nárselermen ozbaq. Odan basqa nárselerimen ozdym ǵoı degenniń bári de aqymaqtyq» – degen sózi danalyq oı desek, nemistiń ataqty matematıgi Karl Gaýsstyń: «Arıfmetıka – matematıkanyń, al matematıka – ǵylymdardyń patshasy» degeni bar ǵoı. Qudaıbergen osy qıyn soqpaqty tańdady.
Taǵdyry da, ómiri de ónegeli Qudaıbergen Jańabergenulyn ózgelerden daralandyryp turatyn erekshe qasıeti – onyń qarapaıymdylyǵynda bolsa kerek. Qıyndyqtan jasymaı, qýanyshqa tasymaı salqynqandylyqpen ómir súrdi.
Asan Qaıǵy babamyzdyń: «О́mir degenińiz máńgilik aldyndaǵy bir sáttik seıil-serýen» ekendigine amalsyz kónemiz. Qudaıbergen Jańabergenuly da «kelmestiń kemesine minip», fánı dúnıeden baqılyqqa ozdy. О́tken kúnniń belgisi bolyp sońynda ıgi isteri qaldy. Júregi ashyq, jany taza ol ustazdar qaýymynyń abyzy, qoǵamnyń ustazy bola bildi. Talaı bulaqtyń kózin ashty, arnasyn keńeıtti. О́negelilik jolynda kúreskerlik tanytty.
Jaqsy adamdardyń ómiri – urpaqqa ónege. «Kóńil aýdar danalardyń sózine, adal jandy ónege tut ózińe» – dep Júsip Balasaǵun aıtqandaı, búkil ómiri úlgi bolǵan, jaqsynyń jaqsy isin aıtý, ony ómirge ónege etý – paryzymyz.
«Arttaǵyǵa sóziń men isiń qalsa,
О́lseń de ólmegenmen bolasyń teń», – dep Abaı atamyz aıtqandaı Qudaıbergen Jańabergenulynyń tulǵasy alystaǵan saıyn bıiktep barady-aý!
Qaırat ABDÝLAZIZULY
