Seleýli dala perzenti

Qazaq zııalylarynyń alpysynshy jylǵy tolqyny bastaǵan sol úrdis udaıy jas urpaqtan qoldaý taýyp, ár sát saıyn jańa qadamdar jasap otyrdy. Odan ári Ahmet Jubanov «Ǵasyr per­neleri», «Zamana bulbuldary» dep án men kúıdiń mol qazynasyna bastaý salyp ketse, keıinirek bul sala Aqseleý Seıdimbektiń «Qazaqtyń kúı óneri» degen irgeli eńbegimen jalǵasyn taýypty. 

Eńbek jolyn jýrnalıst, jazýshy bolyp bastaǵan Aqseleý Slanulynyń ǵumyr joly kúreske, qaıratkerlikke toly. Ǵylymı tarıhta kóp aıtyla bermeıtin «Qazaqtyń aýyzsha tarıhy» kita­bynyń ózi – qazaq bolmysynyń aıshyq­ty órne­gindeı. Aqseleý Seı­dimbektiń jazý óne­rinen bólek, zergerlik buıymdardy da ózi jasaýy eń aldymen ultyn taný, ózin ta­ný, sol arqyly qa­zaq bolmysyn jurtqa nasıhattaý edi. О́z qolymen jasaǵan dombyrasy,­ ­qamshysy, taıaǵy, shaqshasy búgin jádigerge aınalǵan. Ár qazaqtyń demesek te, jalpy ult boıynan óshpeýge tıis ata ónerdiń biri – osy. Únemi ultqa qajet deıtin taqyryptyń tóńireginen tabylyp, udaıy jas urpaqqa kerek degen tanymdyq dúnıelerdi jazǵan, sol arqyly qazaq bolmysynyń izdeýshisine aınalǵan Aqseleý Seıdimbektiń dúnıege kelgenine bıyl 75 jyl. Marqumdy eske alý úshin L. N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Aqseleý Seıdimbek jáne tarıh ǵylymyndaǵy shejiretaný má­seleleri» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.

Ýnıversıtet janyndaǵy «Qazaqstan hal­qy Assambleıasy toleranttylyǵy jáne etnosaralyq qatynastar ortaly­ǵy» uıymdastyrǵan sharaǵa shetelden ǵalym­dar, elimizdiń belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, aqyn-ja­zý­shylar qatysty. Halyqaralyq konferensııa L.N.Gýmılev atyndaǵy Eý­ra­zııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory,­ UǴA akademıgi Erlan Sydyqovtyń al­ǵy sózimen ashylyp, jıynǵa EUÝ-diń áleý­mettik-mádenı damý jónindegi prorektory, akademık Dıhan Qamzabekuly moderatorlyq jasady. Plenarlyq má­jiliste Memlekettik syılyqtyń laý­reaty Q.Salǵara «Aqseleý – ulttyq tul­­ǵa», Qazaqstan halqy Assambleıasy to­­­le­ranttylyǵy jáne etnosaralyq qa­­tynastar ortalyǵynyń dırektory, ta­rıh ǵylymdarynyń doktory, professor S.Syzdyqov «Ortaǵasyrlyq qar­lyq túr­kileriniń qazaq shejiresimen baı­lanysy», UǴA akademıgi H. Áb­janov «Sakraldy geografııa: máni, qu­rylymy, keleshegi», fılologııa ǵy­lymdarynyń doktory, professor Sh. Ybyraev «Qa­zaq­tyń dástúrli mádenıetin zert­teýshisi», fılologııa ǵylymdarynyń doktory B.Rahymov «Seleýli dala perzenti» ta­qyrybynda baıandamalar jasady. Kon­ferensııa barysynda A.Seıdimbek týraly derekti fılm kórsetilip, ǵalym tý­raly kitaptardyń tusaýkeser rásimi uıym­dastyryldy. Halyqaralyq shara «Eýrazııanyń aýyzsha tarıh dástúri (she­jire)» jáne «Ádebıettaný, tili bi­limi jáne jýrnalıstıkany zertteý má­seleleri» taqyrybynda eki seksııa bo­ıynsha óz jumysyn jalǵastyrdy. 

Aqseleý Slanulynyń el birligin saq­taý, memleket táýelsizdigin nyǵaıtý, ult rýhanııatyn ulyqtaý taqyrybyna jaz­ǵan taǵylymdy eńbekteri óz aldyna bir tóbe. Otyzǵa jýyq kórkem, ǵylymı-kóp­shilik, monografııalyq eńbekter jazyp, sońyna mol mura qaldyrǵan Aqseleý Seıdimbektiń ardaqty esimi – qazaq júreginde.

Baǵashar TURSYNBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»