Álem • 14 Jeltoqsan, 2017

Sheteldik baspasózge sholý: Sı Szınpın unatpaı­tyn­ on áreket

370 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Agenttiktiń habarlaýynsha, Sı Szınpın resmılik úshin resmı bolýdy, óńirlik meke­melerdegi bıýro­kra­tııany, shalqyp ómir sú­rýdi, ysyrapshyldyqty aıyp­tap, osyndaı ómirge umtyla­tyn she­neýnikterdi aıamaıtynyn jet­kizgen. 

Sheteldik baspasózge sholý: Sı Szınpın unatpaı­tyn­ on áreket

Máselen, keıbir sheneýnik­ter zertteý jáne tekserý jumystaryn atústi júrgi­zedi. Partııa men memleket­tik me­ke­me­ler­diń keıbir ókilderi jáne olar­dyń jumysshylary qoǵam­ǵa paıdaly jumys istep júrgen­deı kórinedi, alaıda olardyń áreke­ti­niń ıgiligin halyq kórmeıdi. Mem­leket­tik qyzmetkerlerdiń arasynda ekijúzdilerdiń bolýy da Qytaı tóraǵasyna unamaǵan kórinedi. Sondaı-aq Sı Szınpın partııa men memlekettik mekemelerdiń keıbir ókilderi bir-birine uqsas jıyndardy jıi ótkizip, onda shyǵarylǵan sheshimdi oryndaýǵa asyqpaǵanyn da synaǵan. 

Sondaı-aq «Aspanasty eliniń» basshysy óńirlerdegi memlekettik qyzmetkerler men laýa­zymdy tulǵa­lar­dyń kemshiligine toqtalypty. Sı Szınpınniń aıtýynsha, óńirdegi memlekettik qyzmetkerler bir-biriniń qujattaryn aına-qatesiz kóshirip alady. Turǵyndardyń qajettiligin nazarǵa ilmeı, laýazymdy tulǵaǵa unaý maqsatynda jumys isteıtinder de tabylady. Keıbiri jarnamaǵa kóńil bólip, jumystyń tıimdiligin eskermeıtin kórinedi. Bilgenin joǵarydan jasyryp, jaǵdaı qıyndaǵansha qol qýsyryp otyratyn óńirlerdegi laýazymdy tulǵalar da Qytaı basshysynyń syn sadaǵyna ilingen. Budan bólek, Sı Szınpın óz qyzmetin durys atqarmaı, tapsyrylǵan mindetti qol astyndaǵylarǵa beretin­der men joǵarynyń buıry­ǵyn kútip otyratyndarǵa shara qarasty­rylatynyn jetkizgen. 

The Guardian: 
Izraıldiń áreketin qoldamaıdy

The Guardian gazeti Eýropa mem­leket­teri B.Netanıahýdyń usy­ny­­­syn qoldamaǵanyn habarlady.­ Basylym­nyń sózine súıensek, odaq­qa múshe elderdiń ókilderi bul qadam Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaıdy shıelenistirip, turaqsyzdyqqa áke­lip soǵatynyn alǵa tartyp otyr. Sondaı-aq aǵylshyn gazeti AQSh prezı­denti Donald Tramptyń Ierý­salımdi Izraıldiń astanasy dep málimdeýi Palestına men Izraıl arasyndaǵy shıelenisti odan ári qıyndatyp jibergenin jazady.

Máselen, Izraıldiń eń jaqyn áriptesi sanalatyn Chehııa tarapy Eýropalyq odaq Keńesiniń otyrysynan keıin D.Tramptyń málimdemesi aımaqtaǵy beıbitshilik áreketterine keri áserin tıgizetinin jetkizgen. Fran­sııa syrtqy ister mınıstri Jan-Iv Le Drıan Qudys máselesi Palestına men Izraıl tarapynyń ortaq ke­lisimi nátıjesinde ǵana sheshiletinin aıt­qan-dy. Keńes otyrysynan keıin B.Netanıahýmen kezdesken Fransııa pre­zıdenti Emmaný­el Makron da Ierýsalımdi Izraıl astanasy dep taný beıbit­shilikke nuqsan keltiretinin jáne óz eliniń oǵan qarsy ekenin sóz et­ti. 

Eýropa odaǵynyń syrtqy saıasat jónindegi ókili Federıka Moge­rını uıymnyń shahar jónindegi halyqaralyq konsensýsty qoldaıty­nyn, palestınalyqtar men evreıler qala mártebesi jóninde ortaq keli­simge kelmeı, óz ustanymyn óz­gert­­peı­­tinin málimdegen. 

Ierýsalımniń quqyqtyq mártebe­si máselesine baılanysty taıaýda BUU Qaýipsizdik Keńesinde kezekten tys jınalys ótti. Otyrysqa Qazaqstan delegasııasy da qatysty. Kezdesý barysynda BUU Bas hatshysynyń Taıaý Shyǵystaǵy arnaıy ókili Nıkolaı Mladenov baıandama jasady. 

Qazaqstannyń BUU-nyń janyn­daǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov elimizdiń Taıaý Shyǵys daǵdarysyna qatysty ustanymy anyq jáne ózgerissiz ekendigin jetkizdi. Q.Oma­rov­tyń aıtýynsha, Qazaqstan taraptar arasyndaǵy kelissózderdiń ekijaqty pishimde alǵyshartsyz ótkizilýin qoldaıdy. Sondaı-aq Q.Omarov 1967 jyl­ǵy kelisimge saı Palestına astanasy Shyǵys Ierýsalım ekenin jáne Pa­lestına memleketin qurý quqyǵyn tolyqtaı qoldady.

BBC: Venesýeladaǵy jaǵdaı turaqsyz

BBC-diń málimetine súıensek, N.Madýro ótken jeksenbidegi aldyn ala daýys berýge qatysqan partııalar ǵana 2018 jylǵy saılaýǵa qatysýǵa quqyly ekenin sóz etken. Arnanyń habarlaýynsha, Justice First, Popular Will jáne Democratic Action partııasy saılaý júıesi ádiletsiz ekenin alǵa tartyp, jeksenbidegi daýys berýge boıkot jarııalaǵan eken. Alaıda N.Madýro bul pikirmen kelispeıtinin jetkizip, oppozısııalyq partııalar «saıası kartadan joǵalyp ketti» dep málimdegen. 

Joǵaryda atalǵan partııalar aldyn ala daýys berýge boıkot jarııalaıtynyn qazan aıynda habarlaǵan. Olardyń pikirinshe, Venesýeladaǵy saılaý júıesi N.Madýrony qoldaýǵa ǵana arnalǵan. Jeksenbidegi da­ýys berýge elektorattyń 47 paıyzy qatysyp, sonyń kóp bóligi qazirgi prezıdentti jaqtap daýys berdi. 

BBC-diń Latyn Amerıkasyndaǵy jýrnalısi Ketı Vatstyń pikirinshe, N.Madýronyń sózi arandatýshylyqpen teń. Tilshi eldegi ekonomıkalyq daǵdarystyń kesirinen prezıdent halyq aldyndaǵy abyroıynan aıyryla bastaǵanyn aıtady. Sondyqtan N.Madýro saıasat sahnasyndaǵy qarsylastarynyń kózin qurtýdy maqsat etip otyr. Nátıjesinde, birqatar oppozısııa ókilderin túrmege toǵytqan. K.Vats qazirgi tańda halyqtyń pikiri ekige jarylǵanyn aıtady. Biri – qazirgi prezıdent N.Madýrony qoldasa, kelesisi, onyń taqtan taıǵanyn qalaıdy. Jýrnalıstiń sózine súıensek, eldegi jaǵdaı áli de turaqsyz.

Sholýdy ázirlegen 
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar