Bilim • 14 Jeltoqsan, 2017

Qabilettilik kepili haqynda

386 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Táýelsizdik jyldarynda bilim salasyn damytý maq­sa­tynda qyrýar jumys atqa­ryl­dy. Elimizdiń myń­daǵan jas azamat­tary álemniń mańdaı­al­dy ýnıversıtetterinde bilim aldy. Zamanaýı deńgeıdegi, ha­lyqaralyq standartqa saı ýnı­versıtetter, kolledjder ashy­lyp, zı­ıat­kerlik mektepter júıesi qa­lyp­tasty. Bir ǵana my­sal, Elbasy bastamasymen bıyl «Barshaǵa ar­nalǵan tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berý» jobasy iske asyryla bas­tady. Osylaısha tegin oqy­týmen eń áýeli jumyssyz já­ne ózin-ózi tı­imsiz jumyspen qam­ty­ǵan jastar, sondaı-aq ká­sip­tik bilimi joq eresek adamdar qam­tyldy. Biz­diń Joǵary jańa teh­nologııalar kolledjimiz de Táý­elsizdik jyldary bilim berý salasynda ózin­dik ornyn qa­lyptastyryp, suranysqa ıe ma­man­dar daıarlaýǵa baǵyt aldy.

Qabilettilik kepili haqynda

Uly ǵulama Ábý Nasyr ál-Farabı baba­myz­dyń «Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy» qaǵıdasyn berik usta­na­tyn Shymkent qa­la­syn­da­ǵy Joǵary jańa tehnologııa­lar kolle­dji árbir jyldy tár­bıe taqyrybyna arnap, túr­li is-sharalar ótkizýdi dástúrge aınaldyrǵan. Atap aıtsaq, kolledjde 2014 jyldy «Mádenıet jy­ly» dep jarııalap, sonyń sheńberinde kóp­tegen mádenı sharalar uıymdastyryldy. Ta­rıh­ty tereńnen taný, ótkenimizdi zerdelep, ur­paqtyń sanasyna sińirý qashanda mańyzyn joı­maǵan másele. «О́z tarıhyn bilmegen ulttyń bo­lashaǵy da bulyńǵyr» taqyrybynda Elbasy bastamasymen Qazaq han­dy­ǵynyń 550 jyldyq mereıtoıyn memlekettik deńgeıde atap ótý ıdeıasyna saı, 2015 jyl kolledjde «Tarıh jyly» bolyp jarııalandy. Bul jyly da taqyrypqa saı mańyzdy sharalar, aımaqtyq kon­ferensııa, shyǵarmalar baı­qaýy uıymdastyryldy. Jas­tarǵa este­tıkalyq, ásemdik, rý­hanı qun­dy­lyq­tardy aqyn-ja­zý­shylardyń shy­ǵar­malary ar­­qyly tárbıe bere otyryp, eldikti, ulttyq qun­dylyqtardy qasterleýge, týǵan elin, tilin, áde­­bı­eti men mádenıetin súıýge, olar­dy kitap oqý­ǵa, kórkemsóz óne­ri­ne baý­lý maqsatynda já­ne el Táý­el­siz­diginiń 25 jyldyǵyna oraı, 2016 jyl kolledjde «Kitap jyly» bolyp jarııalan­dy. Alǵashqy is-shara M.Áýezovtiń álemge áı­gili «Abaı joly» roman-epopeıasyn ujymdyq tal­qylaýdan bastaý aldy. «Kitap jylynda» Táý­el­sizdigimizdiń 25 jyldyǵyna oraılastyryp, kolledj ujymynyń úılestirýimen 25 mádenı is-shara ótti. 

Al, bıylǵy jyldaǵy is-sharalar rýhanı jańǵyrýmen tikeleı baıla­nystyrylyp otyr. Elba­sy­nyń «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵ­darlamalyq maqa­la­sy – shırek ǵasyrdy artqa tastaǵan Táýelsiz Qazaqstannyń jahandaný dáýi­rin­degi rýhanı keńistiginiń jańa bas­taýy. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bul ma­qalasy el damýynyń jarqyn úlgisi men naqty qa­damdaryn kórsetetin keleli oı, salıqaly pikir, ba­tyl sheshimderge qurylǵan ma­ńyzdy qujat. «Ult­tyq kod, ult­tyq mádenıet saqtalmasa, esh­­qandaı jańǵyrý bolmaıdy». Ult­­tyq jadyny jań­ǵyrtý rýhanı quldyqtan arylýǵa bas­taıdy. Bul baǵytta Memleket basshysynyń memlekettik til­di latyn grafıkasyna kóshirýdi Jar­lyqpen be­­kitýi Táýelsiz eli­mizdiń baqytty bolashaǵy men alań­syz keleshegi úshin jasa­lyp jatqan ju­mys. Bul qazaq tili­niń álemdik órkenıet ke­ńis­tigine shy­ǵýyna, jańa geosaıası jaǵdaıdaǵy onyń qol­da­nylý aıasyn keńeıtýge jáne ǵylymı-teh­nı­kalyq progreste jetistikterge jetýge úlken múmkindikter bere­tinine senimdimiz.
Prezıdent: «Jańǵyrý ataýly burynǵydaı tarıhı tájirıbe men ulttyq dástúrlerge shekeden qaramaýǵa tıis. Kerisinshe, zamana synynan súrinbeı ótken ozyq dástúrlerdi tabys­ty jańǵyrýdyń mańyzdy al­ǵysharttaryna aınaldyra bi­lý qajet. Eger jańǵyrý el­diń ulttyq-rýhanı tamyrynan nár ala almasa, ol adasýǵa bas­taıdy. Sonymen birge rýhanı jańǵyrý ult­­tyq sa­nanyń túrli polıýsterin qıynnan qı­ys­ty­ryp, ja­rastyra alatyn qudiretimen ma­ńyz­dy», dep rý­hanı jańǵyrýdyń negizgi qyzmeti men erek­­she­likterin atap kórsetti. Elbasynyń rý­hanı jań­ǵyrýǵa, bilim-ǵylymǵa mańyz berýi – úl­ken kó­regendik, ulttyń alǵa ilgerileýin jyldam qar­qynmen jyljytatyn qozǵaýshy kúsh. Bul rette Tuńǵysh Prezıdentimiz tutas qoǵamnyń jáne árbir qazaq­standyqtyń sanasyn jań­ǵyr­týdyń al­ty baǵytyn belgilep ber­di. Olardyń bári ba­rynsha ózek­tendirilgen jáne ýaqyttyń talap­ta­ryna naqty jaýap beredi. «Máńgilik el» bolý­ymyz úshin bizge aýadaı qajetti qasıetter men qun­dylyqtardyń qaınary to­ǵysyp, aqyl-parasaty tolys­qan, ǵalamdyq ǵylymdy ıgergen adam­dar kóp bolsa, elimiz órke­nı­etti, básekege qa­bi­letti bolaty­ny aqıqat. 

Qanatbek DOSALIEV,
Joǵary jańa tehnologııalar 
kolledjiniń dırektory

Ońtústik Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar