Ulttyq tarıhtyń tamyrshysy

Ulttyq akademııalyq kitaphanada QazUǴA akademıgi, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, tarıhshy-ǵalym Manash Qozybaevtyń 80 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Manash Qozybaev – ulttyq tarıhty qaıta jańǵyrtýshy» atty kitap kór­mesi ótti. Kitaphananyń «Mýzykalyq meımanjaı» zalynda esimderi elge tanymal tulǵalardyń mundaı estelik kesh­terin ótkizip turý úzilmes dástúrge aınalǵan. Sebebi, rýhanı ortalyqqa bilim jaryǵymen jan-dúnıesin baıytqysy keletin áleýmet bas suǵatyn bolǵandyqtan, osyndaı taǵylymdy keshter men kórmelerdiń keıingi urpaqqa qaldyrar izgiligi erekshe ekenin sezinemiz. Akademık Manash Qozybaevtyń sońynda qalǵan mol murasy túgili, tipti ol jaıyndaǵy áńgimelerdiń ózi de jas urpaqtyń sanasyna jaryq nuryn sebedi desek, aqyn Kákimbek Salyqov, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Serik Negımov, áleýmettik ǵylymdar fakýltetiniń dekany Tilegen Sadyqov, qalamger Sultan Orazalın estelikterin uıyp tyńdaǵan stýdent-jastardyń kókiregi ulttyq naqyshtaǵy káýsar nárge tolǵandaı áser qaldyrdy. «Birtýar talant», «Halyq tarıhynyń tamyr­shy­sy», «Danalyq dańǵyly» sııaqty bólimderden qural­ǵan zertteý eńbekteri, shyǵarmalary men merzimdi basylymdarda ja­rııalanǵan maqalalary, otbasylyq muraǵatynan alynǵan fotosýretter men qujattary ǵalym izimen áli talaı jas býynnyń qaýlap ósip shyǵa bererine úmittendiredi. О́ıt­keni, akademık qalamynyń qýaty bir kisiniń ǵumyrymen ǵana ólshenbeıdi, ol tarıhtyń tutas bir dáýirine bara-bar qundylyqtardy otandyq ǵylymǵa qosa alýymen asa qymbat. Manash Qabashuly 800-den astam ǵylymı jarııa­lanymnyń, onyń ishinde 30 monografııanyń (18 eńbektiń qosalqy avtory), 50 ujymdyq eńbekterdiń taraýy men bólimde­riniń, Qazaqstan tarıhy oqýlyqtary men oqý qural­darynyń avtory bolýmen birge, jalpyulttyq kelisim men Qazaqstan halqynyń birligine, óskeleń urpaqtyń elin shyn súıip ósýine tolaǵaı ter tókken ǵalymnyń biri. Tarıhty zertteý degen uǵynyqty sala bólek te jáne tarıhnamanyń ózekti máselelerin qozǵaıtyn rýhanı marjannyń jón-josyǵy óz aldyna bir tóbe. Taǵy bir taýdaı eńbegi – ǵalym osy jolda keshegi sosıalıstik kezeń men egemendik tańynyń dámin qatar tata otyryp, qos qoǵamnyń artyqshylyqtary men asyǵys­tyqtaryn asa baıypty baılammen túıindeıdi. Otar­shyl­dyq saıasattyń tıgizgen zardaptary, ekinshi dúnıe­júzilik soǵystaǵy jaýyngerlik erlikter, táýelsizdik jolyndaǵy kúres, jel­toqsan jańǵyryǵy jaıynda dál osynsha ónimdi, taǵylymǵa toly eńbekter jazǵan tarıhshylar neken-saıaq. Árıne, táýelsiz Qazaq eliniń tarıhy týraly qundy dúnıelerdiń árqaısysynyń orny bólek ekeni daýsyz, biraq ta Qazaqstan ǵylymy tarıhynda esimi máńgi úlken áriptermen tańbalanatyn dara tulǵalardyń ornyn qashanda bıik qoıyp úıren­genbiz. Búginde ǵalymnyń 80 jyldyǵyna oraı osyndaı sharanyń qolǵa alynýy sonyń bir dáleli desek bolady. Qarashash TOQSANBAI.