Qazaqstan • 29 Qańtar, 2018

Aıazdyń da paıdasy bar...

1170 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ásili, jaratylystyń ár qubylysy qaıyrly. Aıazǵa dombyqqan beti-qolymyzdy ahylap-uhlep ýqalap jatqanda árıne Qudaıdyń bul kúnine keıbirimizdiń tilimiz de tıip ketip jatady. О́ıtkeni qalada kólik qyzdyrǵan, dalada mal yqtatqan el kóp. 

Aıazdyń da paıdasy bar...

Biraq baıqaısyz ba, aýa raıy 40 gradýsqa deıin tó­men­­­degen osy kúnderi dalada tursańyz tynysyńyz ashy­lyp, jan dúnıeńizde bir sergektik paıda bolady. Tipti áldebir sharýamen kóbirek júrip qalyp toń­ǵannyń ózinde jyly jerge kirseńiz, qatty sýyqtan qyp-qyzyl bolyp ketken saý­saqtaryńyz sálden soń ysı, dýyldaı jóneledi. Ba­la kezimizde osy bir yssy aǵyn­dy qyzyq kórýshi edik. Sebebi qyzylshunaq aıaz­darǵa qaramastan, syrǵa­naq tebetin edik. Keıde qat­ty aıaz­ǵa qatyp qalǵan qol­dary­myz ıkemge kelmeı, jy­lamsyraǵan sátterde áje­leri­miz tyıyp tastaıtyn, aıazdyń den­saýlyqqa paıdaly ek­enin aıtatyn. Úlkenderdiń aqylymen shashymyzdy ysqylap, dombyqqan saý­saq­tardy ıkemge keltirip alatynbyz. Sol saqyldaǵan sýyqtarda elsiz túzde adasyp qalǵandar bolmasa, eshkim úsimeıtin de, úskirikke de urynbaıtyn.

Rasynda, aıaz  –  óte paıdaly qubylys. Qurǵaq, qatty aıazdarda adam balasy aýyrmaıdy. Qaıta ımmý­nıteti bekı túsedi. Iаǵnı áje­­­­le­rimiz balala­ry­nyń shy­nyq­qanyn qosh kórgen eken. Qazir she? Ár úıde álpesh­tegen bala bar. Árıne qatty aıazǵa baılanys­ty sa­baqtar toqtady. Soǵan oraı qoly bosap, aýlalarda asyr salǵan tentekterdi taǵy kórip júrgenimiz joq. Bul álpeshtiń áldıge ulasyp ket­­keniniń kórinisi me? Jy­ly peshtiń janynda jata bergen jan marǵaý bolmaı ma? Bir ýaq balalardyń ár qubylysqa beıim bolǵanyn da oılaý kerek bolar, bál­kim...

Dárigerlerdiń aıtýyn­sha, mun­daı aıazdarda aýa­daǵy vı­rýs­tar men bakte­rııalar tir­­shilik etýin toq­tatady. Son­dyqtan tu­maý, túsh­kirý sııaqty juq­­paly ınfek­sııa­larǵa alańdaýdyń qajeti joq. Mamandar aıazdy aýa­nyń­ ottegige baı bolaty­nyn aı­tady. Sol sebepti qat­­ty sýyq­ta aýa tazaryp, taza aýada qy­dyrystaǵan jan jadyrap qalady eken. О́ıtkeni aıaz eń aldymen qan aına­lymyn jaqsartady. Aıazda bet-álpetimizdiń ne­lik­ten qyp-qyzyl bolatyny endi túsinikti shyǵar.

Astana qalasy densaýlyq saqtaý basqarmasynyń bas neonatology, medısına ǵy­lym­da­rynyń doktory Qar­lyǵash Jubanysheva aıa­zda aǵzany qorǵaıtyn, ıaǵnı ınfeksııamen kúresetin leıkosıt, neıtrofıl, vırýs­qa qar­sy ımmýnıtetti kóte­re­tin ınterferon ispetti ja­sý­shalardyń jumysy bel­sen­direk bolatynyn jet­kizdi. Tájirıbe boıynsha qys­­­tygúni dúnıege kelgen adam­dar tipti sırek aýyratyn kórinedi. Sondyqtan aıaz júrek-qantamyr júıesiniń qyzmetin kúsheıtedi, gemoglabın deńgeıiniń kóterilýin qam­tamasyz etedi, deıdi dári­ger­­ler.

«Qazgıdromettiń» habar­laýynsha, qysqy shil­de­degi qatty aıaz taǵy bir apta­ǵa sozylmaq. Iаǵnı osy ara­lyqta aıazdy aýamen tynys alyp, qys maý­sy­my­nyń qy­zyq­taryn se­zin­gen­­niń ózi bir ǵanıbet. Ba­lalar da bul qubylysqa beıim­­dele túsedi. Álbette qundaq­taýly nárestelerdi aıazǵa shy­ǵa­rýdyń qajeti joq eke­nin árkim biler. Biz oıyn ja­syn­daǵy balalar týraly aı­typ turmyz.

Keńestik áıgili fılmdegi áne­bir án qulaqqa keledi: «Ý prırody net plohoı pogody...».

Dýman ANASh,

«Egemen Qazaqstan»