Jańa urpaqty qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Rýhanı jańǵyrý» ıdeıasy, «Qazaqstan-2050», «Nurly jol» jáne «100 naqty qadam» Ult jospary strategııalyq baǵdarlamalary Birikken Ulttar uıymynyń 2030 jylǵa deıin turaqty damýynyń 17 maqsatymen tolyqtaı sáıkes keledi. 17 maqsat (169 mindet) bir-birimen baılanysty, sonyń biri – sapaly bilim berý. О́ıtkeni sapaly bilim – ǵylymnyń irgetasy, memleket damýynyń kepili.
Halyqaralyq kitaphanalar qaýymdastyqtary men mekemeleriniń federasııasy (IFLA) qoǵamda jańa tehnologııalar arqyly aqparat pen bilimge qol jetkizýdiń artýy halyqtyń turaqty damýyna jáne turmysyn jaqsartýyna tikeleı áser etedi deıdi. Iаǵnı qazirgi aqparat ǵasyrynda kitaphana salasy adam men aqparattyń, aqparat pen tehnologııanyń arasyndaǵy dáneker rólin atqarady.
Elbasy Nursultan Nazarbaev: «Men qazaqstandyqtarǵa, ásirese jastarǵa taǵy da aıtamyn: Kitap oqyńyzdar! Búginde ulttyń básekege qabilettiligi onyń bilim deńgeıine baılanysty. Kitap adamdy jan-jaqty damytady, oı-órisin keńeıtedi», dep kitap oqýdyń mańyzdylyǵyna mán bergen bolatyn.
Qazaqstandaǵy – 131, onyń ishinde 10 ulttyq joǵary oqý ornynyń aldyńǵy sanatynan sanalatyn Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti 2017 jylǵy reıtıng boıynsha óner oqý ordalary arasynda úzdik bolyp tanyldy. Búginde Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń basty mindeti – keń-baıtaq elimizdiń rýhanııatyna joǵary kásibı deńgeıde qyzmet ete alatyn básekege qabiletti kadrlar tárbıeleý, elordanyń mýzykalyq ınfraqurylymyn qalyptastyrý, Qazaqstannyń rýhanı ómiriniń serpindi damýyna múmkindikter ashý. Ýnıversıtet rektory, professor, Halyq ártisi, Qazaqstannyń Eńbek Eri Aıman Musaqojaevanyń sózimen aıtqanda, «...maqsatymyz – mýzykalyq saýattylyǵy mol, sezim talǵamy joǵary, mýzykalyq janrlardy taldaı alatyn jas býynnyń qataryn kóbeıtý, mádenıetti qazaq jastarynyń ortasyn qalyptastyrý».
Joǵary oqý ornynda kásibı mamandardy daıyndaý biryńǵaı úzdiksiz, ári keshendi bilim berý júıesine biriktirilgen, atap aıtsaq: mektep-kolledj-bakalavrıat-magıstratýra-
doktorantýra. Ýnıversıtettiń qurylymyna toqtalsaq, «Mýzyka», «Teatr, kıno jáne TD», «Kórkem óner», «Dástúrli mýzykalyq óner» fakýltetterinde ónerge qatysty mamandyqtar boıynsha 18 kafedrada óz salasynyń maıtalmandary jastarǵa tálim berip, sheberligin shyńdaıdy. Sonymen qatar, QazUО́Ý janynan qurylǵan Qorqyt ata atyndaǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty óz kezeginde bilim men ǵylymdy baılanystyra otyryp, bilim sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi, qazaq halqynyń dástúrli ónerin jan-jaqty zerdeleýmen, nasıhattaýmen aınalysady.
Ǵalymdar men ustazdar ǵylymı eńbekteri men zertteýlerin, oqýǵa qajetti basqa da kitaptaryn ýnıversıtet kitaphanasyna syıǵa tartady. Mysaly, 2016-2017 oqý jylynda 368 oqý, oqý-ádistemelik quraldary, mamandyqtar boıynsha baǵdarlamalar ázirlenip, basylyp shyqty. Oqytýshylardan 2016 jyly – 251, bıyl 358 kitap qabyldandy.
Ýnıversıtet kitaphanasy jyl saıyn oqý prosesine kómek kórsete otyryp, kitapty nasıhattaý baǵytynda taqyryptyq kórmeler uıymdastyryp, oqyrmandaryn myńdaǵan baspa ónimderimen tanystyrady, taqyryptyq usynystyq kórsetkishter ázirlep otyrady. Atap aıtar bolsaq, byltyr 58 taqyryptyq jáne arnaıy kitap kórmesi ótkizilip, oǵan 17200 oqyrman qatyssa, bıyl 70-ke tarta kitap kórmesin 28 100 adam tamashalady.
Jastardyń kitap oqý mádenıetin qalyptastyrý maqsatynda fakýltet kafedra kúnderi ótkiziledi. Bıyl 22-27 aqpanda ótkizilgen fakýltet kúnderinde oqý baǵdarlamasyna kómek kórsetý úshin 1500-den asa kitaphana qoryndaǵy qujattar, jańa túsken basylymdar stýdentter men oqytýshylarǵa tanystyryldy jáne «Bolashaqqa jol tartqan Qazaqstan», «Bolashaqtyń qýaty – Future Energy – Energııa býdýshego», «Teatr álemi jáne Maman Baıserkenov», «Teatr sańlaǵy – Hadısha Bókeeva», «Qylqalam sheberleri» kitap kórmeleri jáne sheberlik-sabaqtary ótkizildi.
...Árbir jańa urpaq óziniń ómir jolynda ózine deıingilerdiń eńbeginiń nátıjesin kórip ósedi. Búginde munda jekelegen óner qaıratkerleriniń mektebi qalyptasty, mádenı-ǵylymı dástúrler damydy. Osy murany saqtaý, kelesi urpaqqa jetkizý Aqparattyq-kitaphana qyzmetiniń mindeti bolyp tabylady. Soǵan oraı «Qazaqstan. О́ner.Tulǵa» serııasy boıynsha ulttyq elıta ókilderiniń ómiri men qyzmetine arnalǵan joba ázirlene bas-
tady. Bul urpaqqa óner salasyndaǵy tulǵalardyń jetistikteri men olardyń ónegeli jolyn, ónerdiń damýyna qosqan úlesin dáripteıdi.
Kezinde sańlaq synshy, marqum Áshirbek Syǵaı bastamashy bolǵan «Es-Aımaq» mádenı-tanymdyq birlestigimen birlese otyryp aqyn-jazýshylarmen, shyǵarmashyl tulǵalarmen kezdesýler uıymdastyrý, avtorlar shyǵarmashylyǵyna qatysty qujattyq kitap kórmelerin ázirleý dástúrge aınalǵan. Mysaly, mundaı tulǵalardan jazýshy Ákim Tarazı, rejısser Slambek Táýekel, ǵalym Tursyn Jurtbaı, qaıratker qalamger Sultan Orazalın, kompozıtor Keńes Dúısekeev, jyrshy Almas Almatov, sahna sańlaqtary Gúljan Áspetova, Tilektes Meıramov, Aqysh Omar jáne t.b. aıryqsha atap óter edik.
Taǵy bir aıta ketetin jaıt, kitaphana «Bir el – bir kitap» respýblıkalyq aksııasy aıasynda jyl saıyn túrli is-shara ótkizedi, bıyl «Jyl kitaby – 2017» tańdaýy aqyn Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń shyǵarmalaryna arnaldy.
«Men – qazaq, qazaqpyn
dep maqtanamyn,
Uranǵa alash degen atty alamyn.
Súıgenim qazaq ómiri, ózim qazaq,
Men nege qazaqtyqtan saqtanamyn?» – dep jyrlaǵan Sultanmahmut ıdeıalary biz úshin óte-móte qundy hám qymbat. Sultanmahmuttyń aqyndyq kredosy, azamattyq baılamy qazirgi qazaq jastary úshin bilimniń ıdealy bolyp sanalady.
Barlyq uly adamdar Abaı, Shoqan, Shıller, Gete, Tolstoı... kitapty kóp oqyǵanyn esten shyǵarmaǵanymyz abzal. Bul rette jyl saıyn kórkem ádebıetti eń kóp oqyǵan chempıondar da anyqtalyp otyrady. Oqytýshylar arasyndaǵy eń úzdik oqyrmandar Ustazdar kúni úzdik stýdent-oqyrmandar fakýltet kúnderi aıasynda marapattalady. Al stýdentterdiń kitap oqýǵa súıispenshiligin oıatý maqsatynda ótkizilgen «Men jáne kitap» fotobáıgesi jastardyń kásibı sheberligin shyńdaýǵa, shyǵarmashylyq izdenisin damytýǵa jol ashqan joba boldy. Fotobáıgede júlde alǵan úzdik fotosýretter kitap týraly uly adamdardyń asyl oılarymen tolyqtyrylyp, bezendirildi.
«Daryn» memlekettik jastar syılyǵyn 2016 jyly ıelengen Sadjana Myrzalıeva, Manarbek Qydyrbaı, Ásel Kemelbaeva, Rahat-bı Abdysaǵın, Azat Málik kitaphananyń turaqty oqyrmandary desek, jaqynda Rahat-bı óziniń mýzykalyq shyǵarmalaryn Máskeýdegi «Mýzyka» baspasynan shyǵaryp, kitaphanaǵa tartý etti. Qytaıda ótken «I am singer» halyqaralyq án dodasynyń jeńimpazy bolǵan Dımash Qudaıbergen kitaphanada qytaılyq dostarymen ózi jaqsy kóretin zaldardy aralap, ózi týraly arnaıy jasalǵan kórmelerdi tamashalady. Bul da ýnıversıtet kitaphanasy tarıhynyń jarqyn betteriniń biri.
Ǵalamshardyń ǵalamat jelisi ınternetke ený búginde stýdentterdiń ómirindegi negizgi quralǵa aınaldy. Ýnıversıtette kitaptyń elektrondy nusqasyn paıdalanýshylar úshin «Professor-oqytýshylar eńbekteriniń Vırtýaldy kitaphanasy» bar. Kitaphana saıty jumys isteıdi. Osylaısha tutynýshylardyń barlyǵymen baılanys ornatyp, oqyrmandardyń suranysyn qanaǵattandyrý úshin qyzmet etý ústindemiz.
Budan basqa, KABIS júıesi arqyly 100 000-nan asa medıafaıldarǵa – mýzykalyq shyǵarmalar, fılm-
der, elektrondyq oqýlyqtarǵa qol- jetimdi, bul baza kún saıyn tolyqtyrylyp otyrady.
Adamzatty rýhanı quldyraýdan qutqarýdyń jalǵyz joly – oqý desek, ýnıversıtettiń Aqparattyq-kitaphana qyzmeti «Kazkontent» AQ «Ádebıet portalymen» birlesip, joǵary oqý ornynyń stýdentteri men arnaıy orta oqý oryndarynyń oqýshylary arasynda Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń 20 jyldyǵyna oraı «20 jyldyqqa – 20+2 kitap» jobasy aıasynda «Oqy. Shabyttan. Jasa» atty respýblıkalyq Baıqaýyn jarııalady. Munda «20 jyldyqqa – 20+2 kitap» jobasy aıasynda kórsetilgen kitaptar oqylyp, unaǵan shyǵarma jelisinde kınossenarıı, dramalyq shyǵarma, poezııa, qysqasha mazmun, esse, mýzykalyq shyǵarma nemese sýret, músin, qysqa metrajdy kıno (rolık, treıler), foto, jarnama túrinde shyǵarmashylyq materıaldaryn daıyndap, ózderiniń kitapqa kózqarasyn bildiredi. Joba oqýǵa qyzyǵýshylyqty arttyrý jáne qoldaý, qazaq jáne álem ádebıetin nasıhattaý, kitapty talǵap oqý, ony túısiný, alǵan áserdi jetkize bilý, oqyrmandy tańdaýly týyndylarmen tanystyrý, jastardyń shyǵarmashylyǵyna qozǵaý salý maqsatynda uıymdastyrylǵan ınnovasııalyq bastaý bolyp tabylady.
Ǵazıza ISAHAN,
Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti
Aqparattyq-kitaphana qyzmetiniń basshysy
