QABA sarapshylarynyń deregine súıensek, 2017 jyly alty qazaqstandyq zaýyt jeńil jáne júk avtokólikterin, avtobýstardy qosa alǵanda jalpy quny 139,5 mlrd teńgege 19 086 birlik tehnıka shyǵarypty.
Iаǵnı 2016 jylǵy kórsetkishpen salystyrǵanda ónim kólemi úsh esege artqan.
Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statıstıka komıtetiniń dereginshe, mashına jasaý salasyndaǵy avtoónerkásip úlesi aqshalaı balamada eki esege artyp, elimizdegi alty kásiporynnyń 2017 jylǵy salyq tólemi 7 mlrd teńgeni quraǵan. QABA boljaýynsha, 2018 jyly avtonaryq ósimi taǵy 15-20 paıyzǵa ulǵaıa túspek.
QABA vıse-prezıdenti Anar Maqashevanyń aıtýynsha, memleket avtokólikti jylyna 4 paıyzdyq nesıemen satý jónindegi baǵdarlamany júzege asyrý arqyly óndirýshilerge qoldaý kórsetip otyr.
– Bul baǵdarlama oń nátıje kórsetkendikten, 2018 jyly da jalǵasyn tappaq. Memleket avtoónerkásipti qoldaýǵa 10 mlrd teńge kóleminde qarjy bólip otyr, osy jyldyń basynda qazaqstandyqtar ekinshi deńgeıli bankterden nesıe alý arqyly taǵy da otandyq kólikterdi 3% jyldyq mólsherlememen lızıngke kommersııalyq tehnıkalardy satyp ala alady. Atalmysh baǵdarlama kommersııalyq tehnıka segmentinde jaqsy nátıjege qol jetkizýge múmkindik berdi. 3% jyldyq mólsherlemeni «BRK Lızıng» AQ usynyp otyr. Baǵdarlama sharty da kóńilge qonymdy: shamamen 3% bastapqy jarnasyn, lızıng resimdeýge qajetti az ǵana qujattar jıyntyǵyn ótkizse jetip jatyr. Bul orta jáne shaǵyn bıznes úshin kommersııalyq tehnıka satyp alýdyń eń qolaıly tásili bolmaq, – deıdi Anar Maqasheva.
Jyl qorytyndysy boıynsha elimizde eń kóp satylatyn avtokólik brendteriniń úzdik bestigin ótken jylǵydaı Toyota bastap tur. Byltyr Toyota-nyń 9267 danasy satylyp, naryqtaǵy úlesi 21 %-dy quraǵan. Al 1175 birlik satylǵan Lexus-tyń premıým naryqtaǵy úlesi 40,7 %-ǵa teń. Atalmysh brendterdiń uzaq jyldar boıy óz segmentinde kósh bastap turýynyń syrymen bólisken «Toıota Motors Qazaqstan» kompanııasynyń prezıdenti Kıt Sımmons byltyrǵymen salystyrǵanda naryqtyń áli de 5-10 myń birlikke ulǵaıa túsetinin aıta kelip, qazaqstandyq tutynýshylardyń bizdiń brendimizge qurmetpen qaraıtynyn barynsha baǵalaımyz. Byltyr biz dılerlik jelilerimizdi kúsheıtýge, klıentke qyzmet kórsetý mádenıetin jetildirýge baǵyttalǵan birqatar qadam jasadyq. Ondaı qadamdar biz úshin qashanda mańyzdy bolyp kelgen, solaı bolyp qala beredi de dep atap ótti. «Toıota Motors Qazaqstan» prezıdenti kompanııanyń áleýmettik bastamalardy, onyń ishinde Ulttyq olımpıada komıtetimen jáne paralımpıadalyqtarǵa qoldaý kórsetý maqsatynda Ulttyq paralımpıadalyq komıtetpen seriktestikti damytýdy jalǵastyra beretinin jetkizdi.
2017 jyldyń qorytyndysy boıynsha jaqyn jáne alys shetelderge 1480 qazaqstandyq avtokólik eksporttalǵan eken. Osylaısha 2016 jylǵymen salystyrǵanda 2017 jyly qazaqstandyq avtoónimderdiń eksporty tórt esege ulǵaıǵan.
– Naryq úshin bul aýyz toltyryp aıtarlyq kórsetkish bolmasa da, Qazaqstan shetelge shyǵaratyn tehnıkalar kólemin ájeptáýir ulǵaıtqanyn kórsetedi,– degen Astana Motors» QMK atqarýshy dırektory Anton Afonın ótken jyly Qytaıǵa Lada 4x4 úlgisindegi 1205 kólik quralyn, Tájikstan men Reseıge JAC S3 úlgisindegi 66 avtokólik satylǵanyn aıtady.
– Bizdiń kompanııamyz úshin negizgi eksporttyq naryq Reseı bolyp qala bermek. Reseılik naryqtyń áleýeti orasan. Byltyr jyl sońyna qaraı «SaryarqaAvtoО́nerkásip» zaýyty» JAC avtokólikteriniń tolyq toptamasyn shyǵardy. Ol zaýyttyń Reseıge avtokólik eksporttaý jospary iske asyp qalar degen oıdamyz, solaı bolǵan jaǵdaıda qazaqstandyq avtokólik eksporty ondaǵan myń kólikpen ólshener edi. Degenmen Reseı naryǵyna shyqpas buryn, bizdiń ol jaqta kóp taraǵan kólik túrlerin usyna almaıtynymyzdy túsinip alý kerek. Sondyqtan birinshi kezekte, reseılik naryqta áli bolmaǵan nemese reseılik kásiporyndar shyǵarmaıtyn úlgilerge úmit artqanymyz jón. Al jeńil avtokólikterge keler bolsaq, olarǵa JAC túrindegi, al kommersııalyq tehnıka boıynsha Hyundai Trans Auto shyǵaratyn keıbir úlgiler jatady, – dedi Anton Afonın.
Ol, sondaı-aq, qazaqstandyq avtokólikterdi Qyrǵyzstan men Tájikstanǵa jetkizý arqyly birshama tabysqa jetýge bolatynyn aıtyp ótti.
Qazaqstandyq avtoparktiń janarmaıdyń balama túrine aýysýy 2018 jyly da jalǵasa bermek. Mundaı úrdis elektrmobılderge qyzmet kórsetý ınfraqurylymyn damytýǵa májbúrlemek. Oǵan sáıkes jobalar QABA bastamasy boıynsha júzege asyrylatynyn aıtqan «Mercur Auto» kompanııasynyń bas dırektory Qanat Aqyshev kompanııanyń bıyl Qazaqstanǵa brendtik elektrmobılder jetkizýdi josparlap otyrǵanyn málimdedi.
– Iаǵnı ondaı avtokólikterdi satýmen aınalyspas buryn, aldymen olarǵa qyzmet kórsetetin ınfraqurylym, ıaǵnı qýattaıtyn beketter ornatyp alý qajet. Bul bir ǵana brendtiń nemese markanyń qolynan keletin is emes, ony sheshý úshin barlyq dılerler kúsh biriktirý kerek. Elektrmobılmen júrgisi kelgen klıent kóligin qýattaýdy úırenýi tıis. Jumysshylar tobyn qurý mindetin biz moınymyzǵa almaqpyz, óıtkeni qýattaý beketterin ornatý qajettigin naryqtyń ózi talap etip otyr. Biz usynyp júrgen álemdik deńgeıdegi brendterdiń kóbisi elektrmobıl shyǵarý týraly sheshimdi qabyldap ta qoıdy. Al kóptegen elderde 2025 jyldan bastap ishten janatyn qozǵaltqyshy bar avtokólikter tasymaldaýǵa tyıym salynbaq. Sondyqtan biz úshin bul bir jaǵynan, keleshegi bar sala bolsa, ekinshi jaǵynan búgingi kúnniń basty máselesine aınalyp kele jatyr, – dedi Qanat Aqyshev.
2016 jyldyń sońynda Qazaqstanda eski kólikterdi satyp alý baǵdarlamasy iske qosylǵany belgili. Sol baǵdarlamaǵa sáıkes, qazaqstandyq avtokólik ıeleri ózderiniń eski kólikterin ótkizip, aqshalaı ótemaqy nemese qazaqstandyq óndiristiń jańa avtokóligin satyp alýǵa jeńildik beretin sertıfıkat ala alady. Aqshalaı ótemaqynyń somasy tárizdi, sertıfıkat quny da ótkizilgen avtokólik jaǵdaıyna baılanysty. Atalmysh baǵdarlama týraly «Operator ROP» JShS-niń Paıdalanýǵa jaramaıtyn kólik quraldary jobasyn júzege asyrý bóliminiń jetekshisi Ryskúl Esdáýletova keńinen áńgimelep berdi. Baǵdarlama jumys isteı bastaǵan ýaqyttan beri operatorlar 8 myńǵa jýyq eski avtokólik jınaǵan jáne olardyń bárine jeńildigi bar sertıfıkattar berilgen. Búgingi kúni ol sertıfıkattar boıynsha Qazaqstanda shyǵarylǵan 3 myńnan astam avto-
kólik satyp alynǵan. «Qazirshe bul baǵdarlama boıynsha jeke tulǵalar jeńil avtokólikter ǵana satyp alýda, degenmen 2018 jyly kommersııalyq tehnıka satyp alǵysy keletin zańdy tulǵalar da osy baǵdarlamaǵa qyzyǵýshylyq tanytyp qalar degen oıdamyz», deıdi Ryskúl Esdáýletova.
Mıra BAIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
