Astanadan 100 shaqyrym qashyqta ornalasqan «KazSat» serııasyndaǵy ǵarysh apparattaryn úzdiksiz basqarýǵa, baqylaýǵa jáne belgilengen tehnıkalyq jáne ushý kórsetkishterin ustap otyrýǵa arnalǵan bul ortalyq 2005 jyly paıdalanýǵa berilgen. Senatorlar aldymen bólimderdi aralap keshenniń tehnıkalyq jabdyqtalýyn tamashalady. «Respýblıkalyq ǵaryshtyq baılanys ortalyǵy» aksıonerlik qoǵamy mamandarynyń kásibı daıarlyq deńgeıimen tanysty. Shara aıasynda ushýdy basqarý ortalyǵy men «KazSat-2», «KazSat-3» ǵarysh apparattarymen baılanysqa monıtorıng júrgizý ortalyǵynyń tehnıkalyq jabdyqtalý jaǵdaıy talqylandy.
Sondaı-aq ortalyqtyń májilis zalynda uıymdastyrylǵan dóńgelek ústelde qazirgi kezde elimizde memlekettiń bekitilgen baılanys arnalaryna qajettiligin tolyqtaı qanaǵattandyrýǵa qabiletti «KazSat» tolyqqandy ǵaryshtyq baılanys júıesi qurylyp, tıimdi paıdalanylyp jatqany aıtyldy. Jıynǵa tóraǵalyq etken Darıǵa Nazarbaeva óz sózinde keshen qyzmetin «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasymen ózara úılestire otyryp, mańyzdy jobalardy qolǵa alý qajettigin aıtty. Sonymen qatar «RǴBO» AQ aldyndaǵy sıfrlandyrý jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardy qamtamasyz etý boıynsha mańyzdy mindetterdi de naqtylady.
Otyrysqa qatysýshylardy keshenniń tynys-tirshiligi men tıimdiligi turǵysynan habardar etken Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi vıse-mınıstri Marat Nurǵojın men Aeroǵarysh komıtetiniń tóraǵasy Erkin Shaımaǵambetov jáne «Respýblıkalyq ǵaryshtyq baılanys ortalyǵy» AQ prezıdenti Vıktor Lefter men vıse-prezıdent Baýyrjan Qudabaev depýtattardyń saýaldaryna jaýap berdi.
Jyldyń alǵashqy kúnindegi jaǵdaı boıynsha «KazSat» serııaly eki ǵarysh apparattarynyń syıymdylyǵynyń ortasha júkteýi 70 paıyzdy quraǵanyn sóz etken V.Lefter bul álemdik tájirıbede jaqsy kórsetkish bolyp tabylatyndyǵyn alǵa tartty. «О́ıtkeni árbir ǵarysh apparatyn kommersııalyq júkteý ádette barlyq resýrstyń 75-80 paıyzynan aspaıdy. «KazSat» ǵaryshtyq spýtnıktik baılanys (ǴSB) paıdalanǵan ýaqyttan bastap qyzmetter ımportyn almastyrýdy 34 mlrd teńgeden astam somaǵa qamtamasyz etti», dedi V.Lefter.
Onyń túsindirýinshe, búginde «RǴBO» AQ qoldanystaǵy spýtnıktik baılanys jelileriniń úzdiksiz jumys jasaýy men olardy odan ári damytý maqsatynda «KazSat» baılanys jáne habar taratý spýtnıkteriniń qazaqstandyq ulttyq toptamasyn kóbeıtý boıynsha belsendi jumys júrgizilýde.
Aıta keteıik, «Respýblıkalyq ǵaryshtyq baılanys ortalyǵy» AQ «KazSat» ǵaryshtyq baılanys júıesiniń ulttyq operatory bolyp tabylady jáne 14 jyldan beri telekommýnıkasııalyq operatorlardy, ulttyq kompanııalardy jáne holdıngterdi, memlekettik organdar men jeke uıymdardy sıfrly teleradıo habar taratý, Internet jelisine keń jolaqty qoljetimdilik, derekterdi berý jáne korporatıvtik spýtnıktik baılanys jelileri qyzmetterin usyný úshin tıisti ınfraqurylymmen qamtamasyz etip keledi. Al «KazSat» ǴSB eki «KazSat-2» jáne «KazSat-3» baılanys jáne habar taratý apparattarynan turady. «KazSat-2» ǵarysh apparaty 2011 jyly 16 shildede geostasıonarlyq orbıtaǵa ushyrylsa, «KazSat-3» ǵarysh apparaty 2014 jyldyń 28 sáýirinde ushyryldy. Eki spýtnık te bir-birinen eshbir kem emes, esesine keıbir tehnıkalyq parametrler boıynsha sheteldik ǵarysh apparattarynan asyp túsedi. Búginge deıin bul eki joba ózin-ózi tolyq aqtady jáne qazirgi kúni tek áleýmettik-ekonomıkalyq paıda ǵana emes, sondaı-aq birqatar memlekettik mindetterdi júzege asyrýǵa yqpal etýde. Mysaly, transponderlik syıymdylyqty jaldaý boıynsha qyzmetter ımportynyń kólemin azaıtý, elimizdiń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý, bekitilgen spýtnıktik baılanys arnalaryna qajettiligin qanaǵattandyrý, sıfrly teńsizdikti joıý, sondaı-aq telekommýnıkasııalyq tehnologııalardy serpindi damytý syndy jumystardyń rettelýine júıeli túrde qatystyrylýda.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»
