Genderlik saıasatty tıimdi júrgizý arqyly áıel quqyǵyn qorǵaý, otbasylyq-demografııalyq máselelerdi sheshý joldary demokratııalyq qoǵamda óz jalǵasyn taýyp keledi. Qoǵamdyq sananyń kertartpalyǵyn jeńý úrdisi de búgingi tańda saıasattyń yqpalymen júzege asyrylyp jatyr. Bul jónindegi naqty is-sharalar álem boıynsha da, elimizdiń damý júıesinde de durys jolǵa qoıylǵan. Máselen, elimizdiń Eýropada qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etýdegi jalpyulttyq jobamyzda da genderlik saıasatty nyǵaıtýdyń erekshelikteri qamtylǵan. Jýyrda ǵana Elbasynyń halyqqa arnaǵan “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Joldaýynda atap kórsetkenindeı, el damýynyń basty arqa súıeri serpindi ındýstrılızasııa men adam kapıtalynyń básekege qabilettiligi bolyp tabylady. Innovasııalyq ekonomıkany qalyptastyrýda joǵary bilimdi ári parasatty múmkindikke ıe áıelder qaýymynyń qosar úlesiniń mańyzdylyǵy jáne basqa da Qazaqstan áıelderiniń áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası belsendilikti arttyrý máseleleri Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri, Prezıdent janyndaǵy áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy Gúlshara Ábdihalyqovanyń qatysýymen “QazAqparat” ulttyq aqparat agenttiginiń baspasóz ortalyǵynda bolyp ótken basqosýda talqylandy.
Baspasóz máslıhatyna, sondaı-aq Prezıdent Ákimshiligi Ishki saıasat bólimi meńgerýshisiniń orynbasary A.Ǵalymova, Qazaqstannyń Azamattyq alıansynyń prezıdenti A.Soloveva, Qazaqstannyń kásipker áıelder odaǵynyń tóraıymy M.Qazbekova jáne basqa da qoǵamdyq belsendiligi joǵary názik jandar qatysty.
Máslıhat barysynda sóz sóılegen mınıstr G.Ábdihalyqova 2010 jyldyń basy Qazaqstan úshin erekshe keń aýqymdy, mazmundy oqıǵalarǵa toly bolǵandyǵyn atap ótti. Onyń eń bastysy – Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etýi ekendigin basa aıtty. “Bizdiń eldiń TMD, Azııa jáne búkil álemdegi túrkitildes qaýymdastyǵynyń ishinen alǵashqy bolyp, sonaý Atlantıkadan Tynyq muhıtqa deıin jaıǵasqan 56 memlekettiń basyn biriktirip otyrǵan bedeldi halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyq etýi, árıne, barlyq qazaqstandyqtar úshin maqtanysh jáne úlken jaýapkershilik. Sonymen qatar, Prezıdenttiń bastamasymen HHI ǵasyrdyń jańa on jyldyǵyn bastadyq. Bul respýblıkamyzdyń damýyndaǵy óte mańyzdy kezeń bolatyny anyq”, dedi mınıstr.
Mınıstr, sondaı-aq qazaqstandyq qoǵamnyń demokratııalanýyn ármen qaraı jetildirý, áıelderdiń quqyǵy men genderlik teńdigin jan-jaqty qorǵaý men tıimdi qoldaý jáne halyqaralyq qarym-qatynastardy keńeıtý maqsatynda Qazaqstan áıelderi koalısııasy qurylyp otyrǵandyǵyn aıtty. Bılik qurylymy men qoǵamdyq uıymdardyń muryndyq bolýymen qurylǵan atalmysh koalısııanyń alǵa qoıǵan ustanymdary da aıqyn bolmaq. Qoǵamdaǵy áıelderdiń barlyq kommersııalyq emes uıymdary, bıznes ókilderi, áıel saıasatkerler múshe bola alatyn koalısııa óz aldyna erler men áıelderdiń quqyqtary men bostandyqtary jáne múmkindikteriniń teń bolýy, qyzmet kórsetý salasy ártúrli áıelder uıymyna teń dárejede iltıpatpen qaraý, áıelderdiń ózge de uıymdarmen yntymaqtasa jumys isteýi syndy mindetterdi qoıyp otyr.
Baspasóz máslıhaty sońynda Qazaqstan Isker áıelder qaýymdastyǵynyń prezıdenti R.Sársembaeva elimizdegi jeke kásipkerlik sektorynyń 80 paıyzy áıelderdiń úlesinde ekendigine toqtaldy. Bolashaqta áıelder jeke kásipkerligin odan ármen jetildirýdiń joldaryn da qarastyrý kerektigin atap ótti.
Araı ÚIRENIShBEKQYZY.
QAZUÝ-DYŃ JAŃA SERPINI
Jaqynda Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ulttyq akkredıtasııalyq ortalyǵy tuńǵysh ret halyqaralyq úlgi boıynsha joǵary oqý oryndary akkredıtasııasynyń qorytyndysyn shyǵardy. Otandyq oqý oryndarynyń ishinde ulttyq akkredıtasııany ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti alǵashqy bolyp sátti ótkizdi.
Instıtýsıonaldy akkredıtasııa – ýnıversıttiń ózin-ózi baǵalaýy men joo qyzmetiniń syrtqy baqylaýy negizinde júrgiziletin Bolon úderisi aıasyndaǵy mindetti shara. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde bul sharany belgili ǵalym, Reseıdiń federaldy akkredıtasııalyq ortalyǵynyń jetekshisi Vladımır Navodnovtyń basshylyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ulttyq akkredıtasııalyq ortalyǵy júrgizdi.
Táýelsiz komıssııa jetekshi oqý orny qyzmetiniń barlyq salasymen jan-jaqty tanysyp, ony ulttyq saıasatqa jáne halyqaralyq standarttarǵa, sonymen qatar eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq, ǵylym-bilim men mádenı damýyna saı keledi, mıssııasy, mindeti men maqsaty jaqsy qalyptasqan degen qorytyndyǵa keldi.
Odan ózge sheteldik jáne otandyq joo-y, akademııalyq qoǵamdastyq pen qazaqstandyq úkimettik emes uıymdardyń ókilderinen quralǵan sarapshylar toby ǵylymı izdenisterdiń joǵary deńgeıin, bilim sapasyn, ýnıversıtet kampýsynyń damýyn, sonymen qatar stýdentterdiń oqýy men turmysy jaǵdaıynyń jaqsy ekendigin atap ótti. Almatydaǵy ýnıversıtettik ınternet-ortalyqtyń úlgisimen tanysqan soń, táýelsiz sarapshylar aqparattyq tehnologııalardy engizýde bilim ordasynyń ozyq qural-jaraq tehnıkamen jaqsy jabdyqtalǵandyǵyn basa aıtty.
Ulttyq akkredıtasııalyq ortalyq akkredıtasııalyq komıteti 3 aqpan kúni Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligininiń keńeıtilgen otyrysynda sońǵy qorytyndy sheshimin shyǵardy. Onda Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaev ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń rektory Baqytjan Jumaǵulovqa ınstıtýsıonaldy akkredıtasııanyń sátti ótkendigi týraly birinshi sertıfıkatty tapsyrdy.
Qorǵanbek AMANJOL.
SAǴYNYShTY JYLDARǴA SAIаHAT
Qalamy júırik, qııaly ushqyr jýrnalıster óz eńbekterin buldamaǵanymen, oqyrmandar jyly qabyldaıtyny daýsyz. Ony kezdesý keshterinen kórip júrmiz. Jerlesteriniń aldynda 40 jylǵa jýyq jýrnalıstik eńbegine arnalǵan “Saǵynysh jyldarǵa saıahat” taqyrybyndaǵy kezdesýde aıtylǵan oı-pikir Jumash aǵanyń ótken ómirine berilgen baǵany qalyńdata tústi.
Eńbek jolyn mehanızatorlyqtan bastaǵan ol keıinnen Qastek aýylyndaǵy jastar uıymyna jetekshi bolyp, alǵyrlyǵymen kózge túsedi. Qalamgerlik eńbegi Jambyl aýdandyq “Atameken” gazetinde ádebı qyzmetkerlikten súrleý salsa, budan keıin Almaty Joǵary partııa mektebin támamdaǵannan soń, 1972 jyldan bastap zeınetkerlikke shyqqanǵa deıin oblystyq “Jetisý” gazetinde jemisti eńbek etkenin aıtýǵa bolady. Osy únjarııada 8 jyl bólim meńgerýshisi, 14 jyl jaýapty hatshy, 8 jyl bas redaktordyń orynbasary bolyp ujymdy basqarý men jas jýrnalısterge qamqorlyq jasaý úlken kásibı biliktilikti talap etkeni daýsyz.
Baıyrǵy jýrnalıst Jumash Arǵynbaıuly – ómir tynysyna qulaq túrgen, dáýir dúrsilin dóp basqan jáne onyń qyry men syryn jan-jaqty áserli jazýdan jalyqpaǵan adam. Bul jáıtter aýdan ákimi Mahabbat Bıgeldıevtiń sózinde jan-jaqty aıtyldy. Zeınetkerlikke shyqsa da eńbekten qol úzbegen Jumash aǵa búginde Halyqaralyq jýrnalıstıka akademııasynyń qurmetti akademıgi atanyp, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti jýrnalıstıka kafedrasynda oqytýshylyq qyzmetin jemisti jalǵastyrýda.
Keshte Almaty oblysy ákiminiń keńesshisi Keńesbek Demeshov oblystyq máslıhattyń sheshimimen “Almaty oblysynyń Qurmetti azamaty” ataǵyn tapsyryp, syı-sııapat jasady. Sonymen qatar Qarasaı aýdany ákiminiń orynbasary Edil Ábýuly, “Qazaq gazetteri” seriktestiginiń bas dırektory – redaktorlar keńesiniń tóraǵasy Jumabek Kenjalın, “Qazaq ádebıeti” gazetiniń bas redaktory Jumabaı Shashtaıuly jáne “Jetisý” gazetiniń jaýapty hatshysy Núsipbaı Ábdirahym, taı-qulyndaı tebisip birge ósken baýyrlary – ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Marat Nurıev, zań ǵylymdarynyń doktory Aryqbaı Aǵybaev, “Egemen Qazaqstandaǵy” qaryndasy Gúlzeınep Sádirqyzy, taǵy basqalar da quttyqtaýlaryn jetkizip, qalamgerge salt-dástúrimizben shapan japsa, aýyldan túlep ushqan bir top baýyrlary “temir tulpar” mingizdi.
Aýdan ónerpazdary – jyrshy-termeshi Ermek Shashtaıuly, ánshiler Gúljan Dúısenova, Aıman-Sholpan Dáýitova, Gúlnár Noǵaıbaeva, taǵy basqalardyń ónerleri halyqtyń kóńilinen shyqty. Áriptes inisi, aqyn Manarbek Izbasarov qalamgerdiń saǵynyshty jyldarǵa saıahat jasaǵan arnaý-jyryn oqyp, keshtiń sán-saltanatyn arttyrdy. Birtoǵa, áste asyp-tasýdy bilmeıtin qart jýrnalıstiń halqymen kezdesýinde adamı bıik qasıeti taǵy bir qyrynan ashylyp, mereılendi.
Qalamger baspadan jańa shyqqan kitabyn toı shashýy retinde oqyrmanǵa usyndy.
Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.