KELEShEKTI BOLJAǴAN KEMEL JOLDAÝ

Joldaýda belgilengen mańyzdy mejelerge qol jetkizý – Qazaq­stan­­ǵa qazirgiden de bıik asýlardy ba­­ǵyndyryp, qýatty memleketke aı­­nalýyna zor múmkindik beredi. Biz­­diń búgingi tańdaǵy jetis­tik­teri­miz de qomaqty. Elimizdi tórtkúl dúnıe tanyp, moıyndady. Endigi jerde qa­jyrly eńbegimiz – Ota­ny­myzdy álem­dik aýqymdaǵy órisi keń, ha­lyqaralyq arenada laıyq­ty bedelge ıe, órkendegen elge aı­nal­dyrýǵa jumyldyrýǵa baǵyttalýy tıis. ULY ISTER QIYN KEZEŃDE TÝYNDAIDY Prezıdent N.Nazarbaevtyń Parlament palatalarynyń birles­ken otyrysynda jarııa etken “Jańa onjyldyq – jańa eko­no­mıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Jol­daýy memleketimizdiń búgingi tańdaǵy qoǵamdyq-saıası ómiriniń negizgi oqıǵasy bolyp otyr. Jan-jaqty zerdelengen bul qujat barshamyzǵa tereń oı salyp, erekshe tolǵandyrmaýy múmkin emes. Eń bastysy, qoıylǵan maq­sat – aıqyn. Joldaýda bizdiń qo­ǵam­daǵy barlyq kókeıkesti máse­lelerge dáıekti túrde tolyqqandy jaýap berildi. Árıne, ásirese, álemdik eko­no­mıkany jahandyq daǵdarystyń ekpini sharpyp turǵan kezde, “sha­rýa­syn dóńgelentip”, máselelerdi sheshýdiń ońtaıly jolyn taýyp otyrǵan memleket joq. Osy álem­degi úlkendi-kishili memleketterdiń bári alasapyran zamanǵa tap bo­lyp, daǵdarystan keıingi damýdyń joldaryn damylsyz izdestirýde. Qazaqstan bolsa qalyptasqan jaǵ­daıdan shyǵýdyń ońaı jolyn izdestirý men óz ekonomıkasynyń kem-ketigin bútindep qana qoıýdan birden bas tartyp, jedel jańǵyrý jolyn tańdaǵan el ekendigin senimdi túrde málimdedi. Munyń mánisi mynada. “Bolar el erteńgi kúndi búgin boljaıdy”, degen naqyldy Qazaqstan berik us­tanyp, bar kúsh-jigerin daǵda­rys zardaptaryn eńserip qana qoı­maı, jańarý jolyna, ıaǵnı, ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq jedel damýǵa baǵyttaý arqyly halyqtyń ál-aýqaty men turmysyn odan ári jaqsarta túsýdi kózdeıtinin senim­men jarııa etti. Kósh basynda eldiń tynys-tir­shiligi men ekonomıkasyna jetik, mem­leketimizdiń ustanǵan baǵyt-baǵ­daryn kóregendikpen anyq biletin, shar bolattaı shyńdalǵan dana, jigerli dara tulǵa turǵanyna Qa­zaqstan halqy taǵy da kóz jetkizdi. Elbasynyń Joldaýy qoǵamy­myzda rııasyz qoldaý taýyp, qyzý talqylanyp jatýy onyń tutastaı el kókeıinen shyqqanyn aıǵaq­taı­dy. О́ıtkeni, bul qujat – Qazaq­stan­nyń bolashaqtaǵy órkendeýi­niń jan-jaqty oılastyrylyp, taıaý onjyldyqqa jasalǵan ser­pin­di strategııasy, bizdi kemel ke­le­shekke bastaıtyn batyl qadamy ekeni daýsyz. Joldaýda belgilengen mańyzdy mejelerge qol jetkizý – Qazaq­stan­­ǵa qazirgiden de bıik asýlardy ba­­ǵyndyryp, qýatty memleketke aı­­nalýyna zor múmkindik beredi. Biz­­diń búgingi tańdaǵy jetis­tik­teri­miz de qomaqty. Elimizdi tórtkúl dúnıe tanyp, moıyndady. Endigi jerde qa­jyrly eńbegimiz – Ota­ny­myzdy álem­dik aýqymdaǵy órisi keń, ha­lyqaralyq arenada laıyq­ty bedelge ıe, órkendegen elge aı­nal­dyrýǵa jumyldyrýǵa baǵyttalýy tıis. Sońǵy jyldarda bizdiń mem­leketimiz aýmaly-tókpeli ekono­mı­kalyq jáne saıası kúrdeli jaǵ­daılarda tótennen týyndaǵan san-qıly synaqtardan súrinbeı ótti. “Uly ister men batyl basta­ma­lar qıyn-qystaý kezeńderden bas­taý alady”, degen ataly sóz bar. Bu­ǵan qosarym: Mundaı isti bas­taý – dara tulǵanyń ǵana qolynan keledi. Jáne bizdiń Prezıdentimiz – dál sondaı kóshbasshy. Týrasyn aıtqanda, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ózine tán tabandylyǵy men talapshyldyǵy, shyn máninde kemeńger kóshbas­shy­lyǵy arqasynda Qazaqstan daǵ­darystan shyńdalyp shyǵyp, tá­lim­di tájirıbe jınaı bildi. Mem­leket basshysy aıtqandaı, keshegi qıyndyqtar kezeńindegi bizdiń ju­mysymyzdyń basty qorytyndysy – “álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysy bizdiń eldiń ósý qarqy­ny­na áser etti, biraq bizdiń da­mýymyzdy toqtatqan joq”. Qıyn-qystaý kezeńde, Pre­zı­dent­tiń tikeleı baqylaýymen álem­dik daǵdarys saldaryn eń­se­rý­ge baǵyttalǵan Parlament pen Úki­mettiń qoıan-qoltyq jáne shu­ǵyl jumystary ýaqytynda qa­byl­danǵan zańdarmen, naqty sheshim­dermen, mańyzdy qaýly, qarar­lar­men sıpattalady. Bizdiń endigi or­taq maqsatymyz eldi jańǵyrtyp, Qazaqstannyń áleýetin ósirý men básekege qabilettiligin arttyrý arqyly damýdyń 2020 jylǵa deıingi mejelerin eńserip, ha­lyq­ty aýqymdy tabystarmen qam­ta­masyz etý bolyp tabylady. Basqasha aıtqanda, Otany­myz­dyń keleshegi qazaqstandyqtardan orasan kúsh-jigerdi, aldaǵy tabys­tarǵa degen nyq senimdi, sapaly bilim alýdy, óz elin jan-tánimen súıetin naǵyz ulan bolýdy talap etetin aýqymdy isterdi abyroımen atqara bilýimen tikeleı baıla­nys­ty ekeninde. Búginde bizdiń qo­ly­myzda Qazaqstandy órkendegen jáne bedeldi, basqa elderge úlgi bo­latyn memleketke aınaldyra alýdyń tarıhı sáti túsip tur. Pre­zıdent N.Nazarbaev Joldaýda ha­lyq­tyń jasampazdyq qýatyna úlken senim artady, uly isterge úndep, jigerin janıdy. Joldaýdy qoldaıtyn, úlken iltıpatpen, zor yqylaspen qabyldaıtyn oı-pi­kir­lerin jetkize otyryp, Qazaqstan halqy da: “Yntymaqty elde baq turar”, deıdi, óziniń Elbasyna úmit artady, dáıim senimin bildiredi. Prezıdentimizdiń Strategııasy – Ortalyq Azııadaǵy damyǵan, aldyńǵy qatarly memleketti odan ári reformalaýdyń asa mańyzdy jo­basy. Prezıdent aıtqandaı, mun­daı ıgilikti isterden eshkim shet­keri qalmaýy tıis, óıtkeni Qa­zaqstannyń jańa ekonomıkalyq órleýin qamtamasyz etý ár azamat­tyń qolynda. Bizder bir kisideı jumylyp, tek yntymaq pen bir­likte, eńbektiń beıneti men zeıne­tin birge kórýge tıispiz. 2020 jylǵa deıingi damý Strategııasyn oryndaý Qazaq­stan­ǵa ekonomıkalyq órkendeý tur­ǵy­synan óńirlik jáne halyqaralyq deńgeıdegi eń mańdaıaldy oryn­dardy ıemdenýge múmkindik beredi. Endi, bizdiń elimizdiń aldynda jańa aýqymdy mindetter tur. On jylǵa josparlanǵan mejeler eko­nomıkadan bastap, áleýmettik má­se­lelerge deıingi barlyq sa­la­lar­dy derlik qamtıdy, Qazaq­stan­dy aıbyndy, qýatty, gúldengen elge aınaldyrýdy kózdeıdi. Prezıdent josparynda qamtylǵan barlyq salalar boıynsha qoldaǵy múmkin­dik­ter olardyń oryndalýyna qo­laı­ly ahýal men ońtaıly sátter­diń mol ekenine kóz jetkizedi. Nursultan Ábishuly barsha qa­zaqstandyqtardy memleketimizdiń jańa, básekege qabiletti keleshegi­ne óz úlesterin qosýǵa shaqyrady. Bul jerde eńbek ónimdiligin art­tyrý, ulttyq ınnovasııalyq júıe­ni damytýǵa tyń serpin berý, ın­ves­torlar úshin tartymdy jaǵdaı men qarjy tetikterin qalyp­tas­ty­rý, shıkizattyq emes saladaǵy eks­port­taýshylardy qoldaý jáne óńir­lik damý reformalaryn júr­gizýdiń mańyzyna nazar aýda­ryl­ǵan. Memleket basshysynyń jańa baǵdarlamasynyń taǵy bir aıqyn ar­tyqshylyǵy – halyqty áleý­met­tik qamsyzdandyrý bolsyn, eko­nomıkany damytýdyń basym ba­ǵyttary bolsyn, bul máselelerdiń barlyǵy da elimiz damýynyń buǵan deıingi biz ustanyp kelgen bul­jymas baǵytpen tolyqtaı sabaqtas. Aldaǵy onjyldyqta turlaýly jáne teńdestirilgen damý eń aldy­men ekonomıkalyq damý men jedel ártaraptandyrý sapasyna tikeleı baılanysty ekenine kúmán joq. Memleket basshysy basqarýdyń bar­lyq deńgeılerindegi jumystar­dyń nátıjeliligi tek osy talap boıynsha baǵalanatynyna nazar aýdarýy tegin emes. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý strategııasy qoǵamnyń ekonomıkalyq ıdeolo­gııa­sy retinde belgilendi. Elimizdiń damý úrdisinde munyń eń basym baǵyt ekeni aqıqat. Prezıdent bolashaqqa batyl senimmen qaraıdy. Jedel ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵ­darlamasyn júzege asyra otyryp, biz jańa ekonomıka qura alamyz, jańa óndiristi, joǵary aqyly ju­mys oryndaryn ashýdy, ornyqty ósimdi qamtamasyz ete alamyz. Mem­leket basshysy bul týraly “ındýstrııalyq damý – bul bizdiń jańa onjyldyqtaǵy elimizdiń damýy úshin jańa múmkindikteri” dep kóregendikpen dál baǵalady. Sondyqtan da Joldaý qaǵıda­larynda ınnovasııa men ǵylymdy damytý arqyly ekonomıkany qol­daýdyń júıeli sharalaryn qabyl­daý, ońtaıly makroekonomıkalyq ortany qalyptastyrý men iskerlik ahýaldy jaqsartý kún tártibindegi ózekti másele retinde oryndy alǵa qoıylǵan. Indýstrııalandyrý josparyn júzege asyrýda jergilikti bılik mańyzdy ról atqaratyn bolady. Bul eń ózekti másele. Jergilikti mem­lekettik organdardyń bastama kóteretin jáne isti qolǵa alatyn kezi keldi. О́ńirlerdiń ekonomı­kalyq damýyn dál josparlap, ony ulttyq strategııamen oraılastyra otyryp, óndiris kúshterin ońtaıly ornalastyrý kerek. Jergilikti jerdegi ınvestısııa­lyq strategııa máseleleri men jańa óńirlik saıasat Joldaýdyń negizgi sa­lasy bolýy kezdeısoq emes. Onda: “Biz óńirlik damýdyń refor­ma­­la­ryn­syz jedel ártaraptan­dyrýǵa qol jetkize almaımyz”, dep baǵa berilgen. Qazaqstan jurtshylyǵy áleý­mettik-kásipkerlik korporasııalar mártebesi men qyzmeti týraly ótkir máseleniń sheshimin zor qanaǵatpen qabyldady. Olar endi jergilikti at­qarýshy organdarǵa beriletin bol­dy. Sóıtip, olar mańyzdy bıznes-jobalardy ázirleýdi óz moıyn­daryna alyp, ony tabysty júzege asyrýǵa jaýapty bolatyn óńirlik korporasııalarǵa aınalýy tıis. Sondyqtan jergilikti bıliktiń endigi basty mindeti – óńirlerdegi jeke kásipkerlikti jan-jaqty qol­daý jáne damytý, jańa óndiris oryndaryn ashý men jańa basta­ma­lardy yntalandyrýǵa kóshý. Bul rette jergilikti memlekettik organ­darǵa qajetti bıýdjet resýrstary men ákimshilik tetikter berilip otyrǵanyn da aıta ketken jón. Osy aıtylǵan baǵytta naqty qadamdar belgilenip, “Bıznestiń jol kartasy – 2020” jańa baǵdar­lamasyn júzege asyrý mindeti alǵa qoıyldy. Onyń qanshalyqty ma­ńyzdy ekenin Memleket basshy­synyń: “Ártaraptandyrýdyń ózegi ká­sipkerlik bolady”, – degen sóz­derine júginsek te jetkilikti. Kózdegen maqsat – óńirlerdegi ká­sip­kerliktiń jańa tolqynyn qa­lyptastyrý jáne sol arqyly qo­symsha turaqty jumys oryndaryn ashý bolyp tabylady. Osy oraıda, elimizdiń damýynda qozǵaýshy kúshi bolyp tabylatyn shaǵyn jáne orta bızneske mol senim artylyp otyrǵanyn taǵy da qaıtalap aıtý artyq bolmas. Qoǵamda orta taptyń úlesin arttyrý – strategııalyq sıpattaǵy mindet. Ulttyq býrjýazııa bolmasa, ekonomıkalyq sharyqtaýdyń da, ıgiliktiń de bolýy ekitalaı. Joldaýda “daǵdarystan keıingi álemniń synaqtary men qaýip-qaterlerine sáıkesinshe saı bolatyn” qarjy júıesindegi ret­teýlerdiń mańyzyna erekshe nazar aýdaryldy. Otandyq qor rynogy 2020 jylǵa qaraı TMD men Or­talyq Azııadaǵy Islam bankiniń óńirlik ortalyǵyna aınalýy jáne qurlyqtaǵy jetekshi qarjy orta­lyqtarynyń ondyǵyna kirýi tıis. Joldaýdaǵy taǵy bir mańyzdy tujyrymdama – jańa damý orta­lyq­taryn qurý arqyly ınnova­sııa­ny yntalandyrý. Innovasııalyq óndiris salasynda ǵylymı serpi­listi qamtamasyz etetin jańa úsh ǵylymı ortalyq: ómir týraly ǵy­lymdar ortalyǵy; energetıkalyq zertteýler ortalyǵy; taqyryp­ara­lyq aspaptyq ortalyq qurylatyn boldy. Meniń oıymsha, bul ınnova­sııany, ǵylymdy qajetsinetin al­dyńǵy qatarly tehnologııalardy ázirleý jumysyna belsendi túrde engizý memlekettik strategııadaǵy eleýli betburys bolyp otyr. Bul bizdiń memleketimizdiń álemdik ahýaldyń keleshektegi talap-sy­naq­taryna tótep bere alatyndyǵyn aıqyn kórsete alady dep oı­laı­myn. Joldaýda agroónerkásip keshe­nin qarqyndy damytýǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Bul azyq-túlik qaýipsizdigi men eksportty árta­rap­tandyrýdy qamtamasyz etý min­det­terin bir mezgilde sheshýge múm­kindik beredi. 2000-2009 jyldar aralyǵynda respýblıkalyq bıýdjetten agro­óner­kásip keshenin damytý úshin 790 mıllıard teńge, al jergilikti bıýdjetten 250-ge jýyq mıllıard teńge bólindi. Olardyń 110 mıl­lıardqa jýyǵy sýbsıdııa túrinde bólinip berildi. Bul – aýqymdy qa­rajat. Degenmen, aýyldy damytýǵa qatysty oń ilgerileýshiliktermen qatar agroónerkásip keshenindegi ózekti máseleler áli de oryn alyp otyrǵany málim. Sondyqtan Prezıdent agro­óner­kásip keshenin damytý jónin­degi naqty mindetterdi alǵa qoıdy. 2014 jyly agroónerkásip kesheni­niń ónimdiligi eki ese ósip, ishki naryq otandyq azyq-túlik taýar­lary­men 80 paıyzǵa qamtylýǵa, 2015 jylǵa qaraı agrarlyq sala­nyń eksporttyq áleýeti 8 paıyzǵa deıin ulǵaıýy tıis. Bul Joldaý halyqaralyq joǵa­ry standarttarǵa sáıkes quqyq qorǵaý júıesin qalyptastyrý mindetiniń qoıylǵandyǵymen de tarıhı qujat der edim. Demek, osy saladaǵy máseleni baıyptaı kel­gende, qoǵamymyzda bul refor­ma­lar­dy batyl júrgizetin ýaqyttyń kelgeni anyq. Prezıdent múddeli memlekettik organdarǵa osy jyldyń ishinde memlekettiń quqyq qorǵaý júıesin reformalaýǵa baǵyttalǵan tıisti zań jobasyn ázirlep, Parlamentke engizýdi mindettedi. Quqyq qorǵaý organdary qyzmetindegi ekpin me­kemeniń ishki múddelerinen azamat­tar quqy men memleket múddesin qorǵaýǵa qaraı aýystyrylýy tıis. Basqasha aıtqanda, memlekettik saıasattyń basym baǵyttary adam quqyn qorǵaý bolýy kerek. Prezıdent jazalaýǵa beıimdik­ten arylyp, bas bostandyǵynan aıyrý jazasynyń balama túrlerin keńeıtý, janjaldardy sottan tys ádistermen sheshýdi belsendi túrde engizý mindetin de alǵa qoıdy. Erek­she mańyzdy másele: zańdardy izgilendirý, olardyń sapasyn art­tyrýmen qatar quqyq qorǵaý júıesin reformalaýdy júzege asyrýda qatań parlamenttik jáne qoǵamdyq baqylaýdy qamtamasyz etý kerektigi aıqyndalyp otyr. Kez kelgen jospardyń iske asýy qazaqstandyqtardyń áleýmet­tik ahýaly men densaýlyq jaǵdaıy­nyń jaqsy bolýymen tikeleı baılanysty ekeni aqıqat. Tek adam kapıtaly ǵana óskeleń ózgeris­ter­diń, ınnovasııanyń jáne eńbek ónimdiliginiń basty qozǵaýshy kúshi bolyp tabylady. Sondyqtan Strategııada elimizdiń ekonomı­kalyq damýynyń osy mańyzdy satysyna basa nazar aýdarylǵan. Joldaý, sonymen qatar, Qa­zaqstannyń áleýmettik baǵdardy ustanǵan memleket bolǵanyn jáne osylaı qala beretinin de naqty aıqyndap berdi. Bilim berý men densaýlyq saqtaýdyń sapaly júıe­lerine qol jetkizý múm­kindiginiń arta túsýi de strategııa­lyq sıpat­taǵy mindetter retinde belgilendi. Prezıdenttiń bastamasy boıyn­sha “Jańa halyqaralyq ýnıver­sıtet”, “Intellektýaldyq mektep­ter” jáne “Arnaýly qor” erekshe oqý oryndary quryldy. Sonymen birge Memleket basshysy qazaq­stan­dyq joǵary oqý oryndaryn álemdik deńgeıdegi aldyńǵy qatarǵa shyǵarý jóninde naqty tapsyr­malar berdi. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy memlekettik saıasat endi salamatty ómir salty men adamnyń óz den­saýlyǵy úshin yntymaqty jaýap­ker­shilik qaǵıdasyn engizýdi alǵa qoıdy. Prezıdent aldaǵy on jylda Qazaqstannyń barlyq azamat­tary­nyń ómir sapasy men tirshilik deń­geıin jaqsartýdy, áleýmettik tu­raqtylyq pen qamsyzdandyrylýyn nyǵaıtýdy áleýmettik saıasattyń basym baǵyty retinde belgiledi. Jyl saıyn áleýmettik kómek mólsheri ulǵaıyp keledi. Respýb­lıkalyq jáne jergilikti deńgeıde turǵyndardyń túrli toptaryna kór­setiletin tólemderdiń, jeńildik­terdiń jáne járdemaqylardyń 30-dam astam túri belgilengen. Búginde TMD-daǵy birde-bir memlekette jan basyna shaqqanda óz azamat­taryna osyndaı áleýmettik qoldaý kórsetilmeıdi. Keıingi on jylda memlekettegi áleýmettik járdemaqylar men zeı­netaqy mólsheri 3 eseden astam ósti. Endi biz Qazaqstan óz aza­mat­tarynyń bilim alýy, densaýlyq saq­taýy men áleýmettik qorǵalýyn basty nazarda ustap, tolyq jaýap­kershilikti moınyna alǵan memleket dep batyl aıta alamyz. 2010 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstan halyqaralyq dáre­jedegi joǵary mıssııany atqarý­ǵa – Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etýge kiristi. Bul bizdiń memleketimizdiń halyqaralyq bedeli men Prezıdent Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń álemdik aýqymdaǵy kórnekti saıa­sat­ker retindegi mártebesin naq­ty­laǵan tarıhı mańyzdy oqıǵa. Qazaq memlekettiliginiń qurylysyndaǵy iri tabystar ǵana emes, sonymen qa­tar álemdik arenadaǵy ıadrolyq qarýsyzdaný, ekonomıkalyq yq­pal­dastyq, senim jáne qaýipsizdik sharalary, toleranttyq jáne kon­fessııaaralyq únqatysý sekildi erek­she mańyzdy úrdister de Pre­zıdenttiń atymen tikeleı baı­lanysty. Elbasy atap ótkendeı, osy za­manǵy adamzat tarıhyndaǵy kúrdeli kezeńde EQYU-ǵa tóraǵalyq etý – bul óte jaýapty másele. Qazaq­stan­nyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etý­degi Prezıdent aıqyndaǵan tujy­rymdama zor halyqaralyq serpilis týǵyzyp, álemdik qoǵamdastyqtyń tarapynan oń qabyldandy. 2010 jylǵy taǵy bir eleýli oqıǵa – Qazaqstan, Reseı jáne Be­la­rýstiń Keden odaǵyna kirýi bo­lyp tabylady. Bul Qazaqstandyq kompanııalar úshin eksporttyq múmkindikterin ulǵaıtýǵa qolaıly ahýal qalyptastyratyn bolady. Sonymen qatar bul otandyq taýar óndirýshilerdiń Keden odaǵyndaǵy áriptesterimen qatal básekege túsip, óz taýarlary men qyzmetteriniń sapasyn arttyrýyna týra keledi. Keden odaǵynyń qurylýy, onyń bazasynda Biryńǵaı ekono­mı­kalyq keńistik qurý – bul shyn máninde bizdiń halqymyzdyń múddesi úshin naqty yqpaldastyqty damytýǵa baǵyttalǵan Qazaqstan­nyń syrtqy saıası jáne ekonomı­ka­lyq strategııasyndaǵy eleýli betburysy. Prezıdent Strategııasynyń ta­bysty bolýy Joldaýda alǵa qoıǵan mindetterdi zańnamalyq jaǵynan qamtamasyz etýmen de tikeleı baılanysty. Bul oraıda bizderden, parlamentshilerden, “Ǵylym tý­raly” jańa zań jobasyn ázirleýdi jedeldetý, konsessııalar týraly zańnamaǵa ózgerister engizý, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý sala­syn­daǵy zańnamany jetildirý, qu­qyq qorǵaý júıesin reformalaý jó­nindegi zań jobalarymen tııa­naq­ty jumys isteý talap etiledi. Prezıdent strategııalyq min­det­terdi sheshýde júıeli qadamdar jasaý qajettigine nazar aýdarady. Sondyqtan Parlamentte mańyzdy zańnamalyq aktilerdi sapaly ári ýaqytyly qabyldaýǵa oraı qarba­las jumystar kútip tur. Bizdiń qoǵamdaǵy barlyq toptardyń birigýi – prezıdenttik Stra­tegııany júzege asyrýdaǵy túpki nátıjeniń kepili. О́zara is-qımyl, áriptestik, qoǵamdyq kon­sensýs – Joldaý maqsattaryna qol jetkizýge baǵyttalǵan is-qımyl tuǵyrnamasy shoǵyrlanǵan negizgi ustanymdar, mine, osylar. Joldaýdyń ózegi, meniń oıym­sha, asyryp aıtpaǵannyń ózinde, elimizdi jańǵyrtýdyń ıdeologııa­lyq tuǵyrnamasy bolyp tabylady. Nursultan Ábishuly árbir qa­zaq­standyq úshin eń joǵarǵy qun­dylyq – bizdiń Otanymyz bolyp t­a­bylatynyn atap aıtty. Bizdiń endigi jáne aldaǵy uranymyz – “Bárinen buryn – Qazaqstan!”. Ár­bir azamat el ishinde jáne odan tys jerlerde qoǵamdaǵy turaq­tylyq pen qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyna keri áserin tıgizýi yq­tımal kez kelgen qadamnan aýlaq bolýy tıis. El ekonomıkasynyń serpindi damýyna qoldaý kórsetý – Qazaqstannyń ár azamatynyń pary­zy. Qazaqstan álemdik naryq­qa yqpaldasý jolymen alǵa nyq senimmen basatyn bolady. 2020 baǵdarlamasynyń oryn­dalýynda jumystyń basty ózegi bolyp tabylatyn “Nur Otan” partııasynyń róli erekshe. Naqty saıası jáne jasam­pazdyq kúsh retinde partııa osy jumys­tar­dyń basynda bolýǵa, ony óz baǵ­darlamasy ete otyryp, eldi jań­ǵyr­týdy júzege asyrýǵa barsha qoǵam­dy jumyldyrýǵa min­detti. Búgingi tańda “Nur Otan” ǵana ınnovasııalyq ıdeıany, syndarly jobalar men qoǵamnyń ózekti má­se­lelerin sheshý jónin­degi usynys­tardy týyndatatyn Qazaqstannyń jetekshi oı-sanasy bolýǵa laıyq. Bıleýshi partııa Qazaqstannyń jańa tarıhyndaǵy kúrdeli de qı­yn­dyqqa toly kezeńderinde kúrdeli synaqtardan laıyqty óte bildi, sondyqtan da ol qazaqstandyq­tardyń qoldaýy men joǵary seni­mi­ne ıe bolyp otyr. Bizdiń tabysqa jetýimizdiń basty sebebi – otan­dastardyń ál-aýqatyn jaqsartý jolyndaǵy qoǵam aldynda turǵan naqty mindetterdi partııanyń is­ker­likpen sheshýine tikeleı baı­lanysty. Tujyrymdap aıtqanda, Memle­ket basshysynyń Joldaýy bizdiń elimizdiń tarıhynda erekshe oryn alady. Daǵdarystyń aqtyq kezeńin­de, álemdi bulyńǵyrlyq jaılaǵan sátte jarııa etilgen Strategııada memlekettiń 2020  jylǵa deıingi damýynyń negizgi baǵyty men basty kórsetkishteri mazmundalǵan. Osy­nyń ózi ár adamnyń kókeıine túpki nátıjege degen zor senim uıalatady. Qasym-Jomart TOQAEV, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, “Nur Otan” HDP Saıası keńesi bıýrosynyń múshesi. BOLAShAQ STRATEGIIаSY Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazar­baev­tyń Qazaqstan halqyna “Jańa onjyldyq – jańa ekono­mıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múm­kindikteri” Joldaýyn akademık E.A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıver­sıtetiniń ujy­my úlken shabyt­pen qabyldady. Joldaýda usynylǵan strategııa Qazaqstan halqynyń ál-aýqatyn ári qaraı arttyrýǵa, ekonomı­ka­nyń ósýine, qoǵamdaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaýǵa, qazaqstandyqtardyń densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa, bilim sapasyn qamta­ma­syz etýge baǵyttalǵan. Daǵdarys qubylystaryn sátti jeńip shyǵý Pre­zıdent qoıǵan jańa strate­gııa­lyq maqsattarǵa jetýge umtyl­dyrady. Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń Joldaýynda tabıǵı-shıki­zat­tyq, ekonomıkalyq, áleýmettik, adamzattyq múmkindikterdi bel­sendilendirýge, ınnovasııalardy engizýge, ınvestısııalardy tartýǵa basty nazar aýdarylǵan. “Jol kartasy” baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń arqasynda myń­daǵan qazaqstandyq jumysqa or­nalastyryldy, júzdegen qala­lar men aýyldar damý úshin joǵary yntalandyrýǵa ıe bolyp otyr. Pre­zıdent “Bıznestiń jol kar­tasy – 2020” atty jańa joba usyn­dy, ony júzege asyrý kásip­kerlik bastamalardyń qalyptasýy men damýyna, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrýǵa, barlyq qazaqstandyqtardyń ómir súrý deńgeıiniń artýyna járdem­de­se­tindigi sózsiz. Aldaǵy on jyldy Prezıdent jedeldetilgen ındýstrııalyq-ın­novasııalyq damýdyń onjyldyǵy retinde jarııalady. Osyǵan baı­lanysty qýatty ıntellektýaldyq áleýet jınaqtalǵan ǵylymı-teh­nologııalyq ortalyqtarǵa, joǵary oqý oryndaryna erekshe jaýap­ker­shilik júkteledi. Ǵalymdardyń kúshi otandyq ónerkásip pen bıznes úshin birinshi kezekti mańyzy bar ınnovasııalyq jobalardy ázirleýge jáne engizýge baǵyttalýy tıis. Prezıdenttiń aıtýynsha, eko­nomıkanyń óndiristik jáne shı­kizattyq emes sektorlary, qu­rylys jáne ınfraqurylym, agroónerkásiptik jáne banktik sektor sııaqty basym salalar kúshti memlekettik qoldaýǵa ıe bolady, bul úshin Úkimettiń aldyna Ulttyq qordy arttyrý mindeti qoıylyp otyr. Qazaqstan ekonomıkasynyń turaqty damýy tek eńbek ónimdiligin arttyrý, ekonomıkanyń shıkizattyq emes sektorynan túsetin paıdany ul­ǵaıtý jaǵdaıynda ǵana qamtamasyz etilýi múmkin. Azamattyq qoǵam ınstıtýt­ta­ry­nyń damýy, qoǵamdyq turaq­ty­lyqtyń nyǵaıýy qazaqstandyq qo­ǵamda ultaralyq kelisimdi qam­ta­masyz etýdiń kepili bolady. Qazaq­standa qalyptasqan etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimniń biregeı úlgisi barlyq qazaq­stan­dyqtardyń maqtanyshy bolyp ta­bylady. Bizdiń qoǵamdaǵy beı­bit­shilik pen kelisimniń saqtalýy árqaısymyzǵa baılanysty jáne bizdiń azamattarymyzdyń ál-aýqa­tynyń ósýiniń negizi bolyp ta­by­lady. Qazaqstannyń ekonomıka, saıasat, bilim berý, mádenıet sala­laryndaǵy jetken jetistikterine halyqaralyq qoǵam joǵary baǵa berip otyr jáne elimizdi Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy sózsiz kósh­bas­shy retinde moıyndaýda. Álemniń jetekshi memleketterimen jáne be­deldi memleketaralyq uıymdarmen seriktestik qarym-qatynas ornata bilýi Qazaqstanǵa Eýropadaǵy qaýip­sizdik jáne yntymaqtastyq jónindegi uıymǵa jetekshilik etýge múmkindik berdi. Qoǵamdaǵy áleýmettik ál-aýqat­tyń artýy ómir sapasy men adam resýrstarynyń damý deń­geıi­ne tikeleı baılanysty. Qazaq­stan­dyq qoǵamnyń ómir súrý sapa­sy­nyń artýynda ǵylym, bilim berý men densaýlyq saqtaý sala­lary erekshe ról atqarady. Bıýd­jettik sala qyzmetkerleri bıýd­jet­tik baǵdarlamalardy qarjy­lan­dyrý, stıpendııany, eńbek­aqy­ny kóterý arqyly kórinetin Elbasynyń shynaıy qamqorlyǵyn únemi sezinedi. Osylaısha, adam kapıtalyn ınvestısııalaı oty­ryp, memleket Qazaqstannyń eko­nomıkasynyń daǵdarystan keıingi damýyna berik negiz jasap, syrtqy rynokta básekege qabilettiliginiń artýyn qamtamasyz etedi. Ulttyq ekonomıkany jań­ǵyrtý úderisinde memleket qarjy­lan­dyratyn ǵylymı jobalardy iske asyrý erekshe mańyzǵa ıe bo­lady. Ǵylymı ortalyqtar bolyp tabyla otyryp, respýblıkanyń iri joǵary oqý oryndary búginde ujym­dyq qoǵamdastyqpen baıla­nys­taryn nyǵaıtý boıynsha ju­mysty belsendilendire túsýde. Bul ǵylymı ázirlemelerdi kommersııa­landyrýǵa, resýrstardy saqtaıtyn tehnologııalardy damytýǵa, jo­ǵary bilikti ǵylymı-pedago­gı­ka­lyq k­adrlardy daıyndaýǵa kómek­tesedi. Qaraǵandy ýnıversıtetiniń ǵalymdary hımııalyq jáne metal­lýrgııalyq ónerkásipke engizýge arnalǵan birqatar ǵylymı-teh­nologııalyq jobalar daıyndady. Olardy iske asyrý Prezıdent qajet dep atap ótken aımaqtyq damýǵa septigin tıgizedi. Bilim sapasyn qamtamasyz etýdi basty mindet dep esepteı otyryp, E.A.Bóketov atyndaǵy Qa­raǵandy memlekettik ýnıversı­tetiniń ujymy Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkin­dikteri” Joldaýynda atalǵan basymdyqtardy belsendi túrde qoldaıdy. SENIM – SERIGIMIZ Jambyl oblysy Shý aýda­ny­nyń turǵyndary da barsha qazaq­standyqtarmen birge El­ba­symyz Nursultan Nazar­baev­tyń kezekti Joldaýyn zor yqy­laspen tyńdap, aldaǵy tur­ǵan is-sharalardyń júzege asyrylýyna ózderiniń úleste­rin qosatyndyqtaryn bil­dirip otyr. Jańa Joldaý álemdi jaı­la­ǵan qarjy daǵdarysynan sú­rinbeı ótip kele jatqan mem­leketimizdiń qol jetken tabys­taryn eskere oty­ryp, elimizdiń álemdik deń­geıde órkendeý jo­lyndaǵy aldaǵy 10 jyldyqqa arnalǵan aýqymdy josparla­ryn aıqyndap berdi. Onyń ishinde 2009 jyly qolǵa alynǵan “Jol kartasy” baǵdarla­ma­synyń eldi meken­der­ge tıgizgen paıdasynyń zor ekendigin aýdan turǵyndary “Jergilikti atqarýshy organdar basshylarynyń halyqqa esep berý kezdesýlerin ótkizý” tý­ra­ly Memleket basshysynyń Jar­­lyǵyna sáıkes ótkizilip jat­qan aýdan ákiminiń turǵyn­darmen kezdesýlerinde erekshe atap kórsetýde. “Jol kartasy” boıynsha aýdan­da ótken jyly 17 nysan jón­­deýden ótip, 346 mln. 144 myń teńge ıgerilse, qaıta daıar­laýdan 240 adam ótip, 17 mln. 500 myń teńge, áleýmettik jumys oryn­dary­men 257 adam qamtylyp, 17 mln. 300 myń teńge, jastar táji­rı­besinen 151 adam ótip, 9 mln. 100 myń teńge, qoǵamdyq ju­myspen 316 adam qamtylyp, 20 mln. 054 myń teńge ıgerildi. Al 2010 jyly aýdanda 20 nysandy jón­deýden ótkizý úshin 1 mlrd. 140 mln. 721 myń teńge ıgerý jos­parlanyp otyr. Táýelsizdik alǵan jyldary eli­mizdiń áleýmettik, ekonomı­ka­lyq, saıası damýy jolynda yntymaq pen birlikti tý etip, Eý­ropaǵa tóraǵalyq jasaýy­myz­dy qazaq halqynyń bilimi men ǵylymy, yntasy men ji­ge­riniń joǵary deńgeıge kóte­rilýiniń nátıjesi dep bilemiz. Bul jerde dinı birles­tik­terdiń, qoǵamdyq uıymdardyń, ulttyq-mádenı ortalyqtar­dyń, zııaly qaýym ókilderi men jastardyń alatyn orny erek­she bolsa, onyń ishinde kósh ba­synda kele jatqan “Nur Otan” HDP jumysynyń qandaı deńgeıde bolý kerektigin El­basymyz óziniń Joldaýynda naqtylap berdi. Biz, Shý aýdanynyń halqy Joldaýda kórsetilgen basym­dyq­tardyń oıdaǵydaı júzege asatynyna senimdimiz. Baǵylan QARAShOLAQOV, Shý aýdanynyń ákimi. Jambyl oblysy. JADYMYZǴA JATTAP JATYRMYZ Bıssmıllahır-rahmanır rahım! Meıirimdi, raqymdy Alla­nyń atymen bastaımyn! El Prezıdenti N.Á.Nazar­baevtyń “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkin­dik­teri” atty bıylǵy Joldaýyn biz­der, ıaǵnı din ókilderi de yjdahattylyqpen tyńdap, óz baǵyt-baǵdarymyzǵa tyń serpin aldyq. Barshaǵa málim, din mem­le­kettiń rýhanı tirekteriniń birine aınalýy kerek. Sonymen birge Elbasymyz aıtqandaı memleket myqty bolsa, onyń dini de, mádenıeti de, bedeli de myqty bolady. Islam dini óz izbasarlaryn ultqa, násilge, tiline qarap bólmeıdi. Qaıta birlikke, yn­tymaqqa shaqyrady. Sol úshin Qazaqstan halyqtary bárimiz dostyq, ózara túsinistik jaǵ­daıda syılastyqpen ómir súrýimiz qajet. Egemendik alyp táýelsiz el bolǵaly da jıyrma jylǵa jýyqtap qaldy. Osy aralyqta rýhanı oı-dúnıemizge qatysty burynǵy qordalanyp qalǵan talaı ister sheshimin taýyp ke­ledi. Biz din ókilderi de mem­leketimizdiń rýhanı tiregi, ási­rese, eldiń rýhyn kóterip, otan­shyldyq sezimin oıatý, dini­miz arqyly Qazaq eliniń bola­shaǵyna ulttyq birligimizdi ny­ǵaıtýǵa qyzmet etý boryshymyz dep esepteımiz. Elbasynyń ana men bala­ny, stýdentter men jas qyz­met­kerlerdi áleýmettik turǵy­dan qorǵaýǵa qomaqty qarjy bólý máselesin alǵa tartýy qýantpaı qoımaıdy. Islamnyń basty mindetteriniń biri – adamdar arasyndaǵy beıbit qa­rym-qatynas ornatyp, tynysh­tyq­ta ómir súrý desek, Pre­zı­dentimizdiń Joldaýdaǵy ıgi maq­sattan týǵan mán-mańyzy asa zor osyndaı oılarynyń jyldan-jylǵa sátti júzege asyp, jemisin berip jatqanyna halyq kýá. Iá, biz din ıeleri Elba­sy­myz N.Á.Nazarbaevtyń Qazaq­stan halqy Assambleıasyna sóz arnap, elimizdegi demokra­tııa­landyrý mereıin kóterip, ke­leshekte Joldaýda aıtqan naqty bekitilgen tapsyrma­la­ry­na, eldiń birligi men yn­ty­maǵy, dinder men ultaralyq tatýlyq sekildi uly maqsat­taryna jetý úshin barynsha qoldaý kórsetýge ázirmiz. Qazaqstan halqy Assam­bleıa­sy Prezıdentimizdiń ja­sampazdyqqa jigerlendirer tarıhı Joldaýyndaǵy belgi­len­gen mindetterdi júzege asy­rýǵa otandastarymyzdy belsen­dilikke shaqyrady. Osyǵan jumylaıyq jamaǵat! Jaqııa qajy ABDOLLAULY, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi. Soltústik Qazaqstan oblysy. KELISTI KELBETIMIZDI KELEShEKTEN KО́REMIZ Bıylǵy Joldaýda tyń oılar óte kóp. My­sa­ly demografııa máselesin alaıyq. Bárimiz jaq­sy bilemiz, áleýmettik turaqtylyqty basty mu­rat etip, turǵyndar turmysyn jan-jaqty qol­daı­tyn elde halyq sany artatyny belgili. Pre­zıdent 2020 jylǵa deıin halqymyzdyń sanyn 10 paıyzǵa ósirý úshin barlyq jaǵdaı ja­sa­la­ty­nyn málimdedi. Osyǵan baılanysty óz tá­ji­rıbemizge qatysty bir mysal aıtaıyn. Ás­kerı qyzmetshiler jumys erekshelikterine oraı áleýmettik turǵydan jan-jaqty qamtylǵan topqa kiredi. Turaqty eńbekaqy, medısınalyq qam­qorlyq, qyzmettik baspana sekildi jeńil­dik­termen qamtylǵan olar erteńgi kúnge senim­men qarap, otbasynda bala sanyn kóbeıtýden qoryqpaıdy. Buǵan qosa ústimizdegi jyldyń sáýir aıynan bastap eńbekaqy mólsheriniń 25 paıyzǵa ósetini áriptesterimniń senimin arttyra tústi. Budan túıetin oı, Elbasy Joldaýynda josparlanǵan osy áleýmettik sala bastamalary júzege assa, onda halyq sany artatyny sózsiz. Prezıdenttiń aǵa urpaqqa degen ystyq yqy­la­syna barshamyz kýámiz. Ásirese, Uly Otan so­ǵysy ardagerleri el qorǵaǵan erlerge laıyq qur­metke ıe. Jeńistiń 65 jyldyq mereıtoıyn atap ótetin bıylǵy jyly olardyń árqaısysyna El­ba­synyń tapsyrmasymen 65 myń teńge mate­rıaldyq kómek berilip, budan basqa da kóptegen jeńildikter kórsetiletini qýanyshty jáıt. 2020 jylǵa deıingi Strategııalyq jospary­myzdyń oıdaǵydaı júzege asýynyń alǵysharty – ishki saıasattaǵy turaqtylyq pen syrtqy saıasattaǵy saýattylyq ekenin Elbasy pysyqtap ótti. О́z ishinde beıbitshilik, tynyshtyq pen kelisimdi saqtaı bilgen Qazaqstan ulttyq, aımaqtyq jáne álemdik qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa kúsh salýǵa beıil. Muny álem elderi moıyndady. Jas memlekettiń Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq uıymyn basqarýǵa kiriskeni – álemniń ozyq elderi men bedeldi halyqaralyq uıymdardyń Qazaq eline degen zor seniminiń belgisi. “Bul baǵdarlamanyń túpki maqsaty – elimizdiń táýelsizdigin baıandy etý, qazaqtyń ult bolyp órkendeýine jol ashý, onyń tili men mádenıetiniń keń qulash jaıýyna múmkindik týǵyzý”, – dedi Elbasy 2020 jylǵa deıingi damý josparymyz týraly. Barshamyzdyń kókeıimizdegi ıgi murattar da osylar bolýy qajet. Oǵan jetý úshin árqaısysymyzdyń jan aıamaı eńbektenýimiz kerek ekenin de Memleket basshysy basa aıtty. Árbir qazaqstandyqtyń qulaǵynan kirip, júreginen oryn teberdeı oılandyra da, sendire de sóıledi. Týǵan Otanymyzdyń baqyty jolynda ortaq múdde, ıgi maqsattarymyzdy aıqyndap berip, oǵan jetý joldaryn kórsetti. “Bizdiń eń basty qundylyǵymyz – Otanymyz, Táýelsiz Qazaqstan!”. Memleket basshysy barshamyzǵa basshylyqqa alýǵa usynǵan tórt qaǵıdattyń alǵashqysy da, oń bastysy da osy. Bul qazaqstandyqtardy patrıottyq sezim men otansúıgishtikke tárbıelep, týǵan el men jer aldyndaǵy perzenttik paryzymyzdy umyttyrmaıtyn sóz. Abaı TASBOLATOV, respýblıkalyq Ulan qolbasshysy, general-leıtenant.  Astana. FORÝM METALLÝRGTER QALASYNDA JALǴASTY Elimizdiń barlyq aımaq­tarynda Elbasy, partııa Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múm­kindikteri” Joldaýyna arnalǵan “Nur Otan” HDP-nyń forýmy jalǵasýda. Kezekti forým 30 myńǵa jýyq adamnyń basyn biriktirgen eli­mizdegi iri partııalyq uıymdardyń biri – “Qazaqmys” korporasııasy janynan qurylǵan “Nur Otan” HDP fılıaly jumys isteıtin Qaraǵandy oblysynyń Jezqazǵan qalasynda ótti. “Nur Otan” HDP forýmy ba­rysynda Jezqazǵannyń metal­lýrg­teri men kenshileri Memleket basshysy usynǵan aýqymdy baǵ­darlama olardyń ónerkásibiniń turaqty jumys istep qana qoı­maı, odan ári damyp, jańa deńgeıge kóterilýine yqpal etetinine senim bildirdi. Pre­zıdenttiń kenshilerdiń máse­leleri men qajettilikterine aıryqsha nazar aýdarǵanynyń arqasynda “Saryarqanyń mysty kúmbezi” atalatyn Ulytaý-Jez­qazǵan óńiri damýdyń eń joǵary kórsetkishine ıe bolyp keledi. Elbasy Joldaýy jalpy taý-ken me­tallýrgııasy salasynyń ór­ken­deýine jańa múmkindikter ashady. Elbasynyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda júktelgen tapsyr­malar týraly sózinde “Qazaqmys” korporasııasy janyndaǵy “Nur Otan” HDP fılıalynyń tóraǵasy Edýard Ogaı: “Memleketimizdiń basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń barlyq sala boı­ynsha alǵa bastaıtyn Qazaqstan­nyń uzaq merzimdi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq strategııasyn sózsiz qoldaımyz. Jáne de ony kóshbasshylyqqa bastaıtyn qazaq­standyq jol retinde qabyldaı­myz. Burynǵydaı áleýmettik máselelerge basa nazar aýdaratyn bolamyz”, – dedi. Korporasııanyń jas mamany Sábıt Ahmetov tek qaǵazbasty jumyspen ǵana mansapqa jetý mindet emes ekenin aıta kelip, “Bizdiń Nursultan Ábishuly syndy naǵyz kóshbasshy eńbek ujymynda ósip, qalyptasady. Prezıdent Joldaýy tikeleı jastarǵa baǵyt­talǵan. Bilim, eńbekpen qamtý, turǵyn-úı, turaqtylyq, bolashaqqa arnalǵan ınvestısııa”, – dedi. Jezqazǵandyq mys qorytý zaýytynyń energetık mamany Aleksandr Svejensev Prezı­denttiń Joldaýda kótergen eńbek ónimdiligi, ınnovasııany engizý máseleleriniń asa mańyzdy­lyǵyna toqtaldy. “Indýstrııa­lyq damý – bul bizdiń jańa onjyldyqtaǵy zor múmkindigimiz. “Qazaqmystyń” kenshileri men metallýrgteri bul jumysqa daıyn”, — dedi ol. Forýmda mys qorytý zaýy­ty­nyń ardageri Jaqsylyq Sarbaev ta sóıledi. Ol árbir adam óz eliniń ıgiligi úshin jumys isteýi kerek­tigin, sonda eshqandaı qıynshylyq bolmaıtynyn aıta kelip, “Bizdiń Prezıdentimiz óziniń isterimen, bastamalarymen alǵa qaraı qalaı júrý kerektigin kórsetip keledi”, dep atap ótti. Qaraǵandy oblysy, Jezqazǵan qalasy.