Elbasy bıylǵy Joldaýy arqyly Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa álemine beıimdelý máselesin qarap, tabysqa jetýdiń kózin tabý úshin ne isteý qajettigin aıqyndap berdi. Joldaýda mańyzdy on másele qamtylyp, ózekti suraqtarǵa jaýap berildi.
Jalpy, Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan kez kelgen memlekettik baǵdarlamanyń basty maqsattary aıqyn. Bul – elimizdi jańa satyǵa kóterý, ınnovasııalyq múmkindikterdi paıdalaný arqyly halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartý, zamanǵa laıyq sapaly bilim berý, ǵylym men ekonomıkany, agrarlyq óndiristi jańa zaman talaptaryna beıimdeý, adamı kapıtaldy damytý syndy mańyzdy máselelerdi qamtıdy.
Jańa múmkindikterge jol ashqan Joldaýdyń qazirgi tańda mańyzy zor. Joldaýda aıtylǵan mańyzdy mindetterdiń biri – adamı kapıtaldy damytý. Sapaly bilim berý, rýhanı qundylyqtardy dáripteý – tulǵa qalyptastyrýdyń negizi. Sol sebepti, jan-jaqty bilimdi kadrlardy daıyndaý úshin eńbek etemiz. Bilimdi mamany bar el ǵana básekege qabiletti bola alady.
N.Nazarbaev bilim berýdiń jańa sapasyna qol jetkizý kerektigine úlken mán berip, balalardyń jáne jasóspirimderdiń erte damýyna olardy áleýmettendirý baǵdarlamalarynyń biryńǵaı standarttaryn engizý qajettigi týraly oryndy aıtty. Sonymen birge orta bilim berý salasynda jańartylǵan mazmunǵa kóshýdi qamtamasyz etý úshin halyqaralyq standarttarǵa saı keletin zamanaýı, jańa oqý baǵdarlamalary, oqýlyqtar, standarttar men kadrlardyń kerektigine arnaıy toqtalǵan.
Pedagogtardyń qoǵamdaǵy rólin kóterý men jastardy jańa tehnologııalyq qalypqa daıyndaýdyń mańyzdylyǵyna, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn jańartýǵa, «Barshaǵa tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berý» jobasyn júzege asyrýdy jalǵastyrý qajettigine Joldaýda kóp kóńil bólingen. Barlyq negizgi mamandyqtar boıynsha zamanaýı standarttar ázirlenip, solardyń talaptaryna sáıkestendirilip, bilim berýdiń jańa baǵdarlamalaryn jasaý qajettiligi de eskerilgen.
Elbasy kásiptik-tehnıkalyq bilim berýdiń mazmunyn jańalaýdy tapsyrdy. Osy oraıda men dırektorlyq qyzmet atqaratyn I.Ábdikárimov atyndaǵy Qyzylorda agrarlyq tehnıkalyq joǵary kolledji Bilim jáne ǵylym mınıstrligi janyndaǵy «Kásipqor holdıngi» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamymen birlese otyryp, sheteldiń ozyq tehnologııasynyń qazaqstandyq úlgisinde jańa oqý baǵdarlamalaryn jasady. Nátıjesinde, kolledjdiń 2 mamandyǵy – «Elektrmen qamtamasyz etý», «Eseptegish tehnıka jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» ıntegrasııalanǵan jańa úlgidegi oqý baǵdarlamalary boıynsha synaq alańyna engizildi.
Zaman kóshinen qalyspaı oblysymyzdyń ekonomıkalyq erekshelikterine aýylsharýashylyq mamandarynyń qajettiligin eskere otyryp, «Agronomııa» mamandyǵy dýaldy oqytýdyń eksperımentaldy alańyna engizildi. Dýaldy oqytýdyń negizgi baǵyttarynyń biri – áleýmettik seriktestik. I.Ábdikárimov atyndaǵy Qyzylorda agrarlyq tehnıkalyq joǵary kolledji osy mamandyq boıynsha 5 mekememen kelisimshartqa otyrǵan. Solardyń biri – Y.Jaqaev atyndaǵy Qazaq kúrish sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty. Nátıjesinde, mekememen jáne bilim basqarmasymen birige otyryp oqý baǵdarlamasy, oqý josparlary daıyndaldy. Áleýmettik seriktestik oblys kóleminde ǵana emes, respýblıkalyq deńgeıde jaqsy jolǵa qoıylǵan. Atap aıtqanda, Almaty qalasyndaǵy Qazaq taǵamtaný akademııasynyń janyndaǵy «Amıran agro» aýylsharýashylyq kesheni, Shymkent qalasyndaǵy «Eýrokrıstall» shyny zaýytymen áleýmettik seriktestik ornatyp, stýdentter tájirıbeden ótýde.
Kolledj 25 mamandyq boıynsha mamandar daıarlaıdy. Oqý baǵdarlamalary jumys berýshiler men stýdentterdiń pikirin eskere otyryp jasalyndy. «Kásipqor holdıngi» sheteldik kolledjderdiń úzdik tájirıbesin esepke ala otyryp, jańa úlgidegi oqý baǵdarlamalary boıynsha kolledjdiń 6 arnaıy pán oqytýshysy, 3 menedjeri Belarýs memleketinde «Dýaldy oqytýdy engizýdiń halyqaralyq tájirıbesi», «О́ndiristik oqytýdy uıymdastyrý jáne onyń ádistemesi» taqyryptarynda biliktigin arttyryp, tájirıbe almasyp keldi. Astana qalasynda 1 aı kóleminde 6 arnaıy pán oqytýshylary «Kásibı pedagogıka jáne psıhologııa negizderi» taqyrybyndaǵy kýrsynda biliktiligin arttyrdy.
Qazirgi ýaqytqa deıin kolledj boıynsha 140 arnaıy pán oqytýshysy biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti. Nátıjesinde, mamandyq boıynsha jańa úlgidegi modýldik quzyrettilik oqý baǵdarlamalary daıyndalyp, oqý úderisine engizildi. Modýldik tehnologııalardyń ereksheligi – bilimdi meńgertý ǵana emes, stýdenttiń tanymdyq qabileti men shyǵarmashylyq deńgeıin arttyrý. Bul birinshi kezekte oqytýshydan joǵary kásibı sheberlikti talap etedi. Oqý úderisinde osyndaı ozyq tehnologııalardy belsendi paıdalaný aıtarlyqtaı oń tájirıbe berip otyr.
Qazirgi tańda jańasha formattaǵy oqytýshynyń boıynda kiriktirilgen bilimniń joǵary deńgeıde bolýy, sonymen qatar ınnovasııalyq tehnologııalardy meńgerýi, kásiptik pedagogıkalyq qasıetke jańasha kózqaraspen qaraýy, pedagogıkalyq mindetterdi sheshýdegi kásiptik, shyǵarmashylyq iskerligi men sheberligi bolýy basty mindet. Kolledjde kezeń-kezeńimen «Kásipqor holdıngi» qamtamasyz etetin oqýlyqtar negizinde «Informatıka» pánin aǵylshyn tilinde meńgerýge kóshýde kolledj bazasynda bolashaq mamandardyń IT quzyrlyǵyn damytý baǵytynda «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyzdandyrý» mamandyǵy boıynsha aǵylshyn tilinde arnaıy pánder júrgiziletin bolady.
Kolledjdiń san-salaly kásiptik tehnıkalyq mamandyqtar daıarlaýda orny erekshe. Agroónerkásiptik, elektrmen qamtamasyz etý, munaı-gaz qubyrlary men qoımalaryn salý jáne paıdalaný, shyny talshyq jáne shynydan jasalǵan zattar óndirisi, veterınarııa, agronomııa, balyq sharýashylyǵy, orman sharýashylyǵy, jumysshy mamandyqtary jáne basqa da qazirgi zaman talabyna qajetti mamandyqtar daıarlaıdy. Elektrmen dánekerleýshi degen qarapaıym mamandyq ıeleriniń ózi atqaratyn jumysynyń kompıýterlik baǵdarlama arqyly iske asatynyn bilgeni abzal. Sondyqtan jastar qajetti mamandyqtardy oqý arqyly ıgerýge umtylsa jańa zaman kóshine ilesedi.
Sultanbek TÁÝIPBAEV,
tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor
QYZYLORDA
