Aımaqtar • 17 Sáýir, 2018

Onomastıka máselesindegi oń úrdis

822 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Azattyqtyń altyn kúrek jeliniń eskenine 30 jylǵa jýyqtasa da Shyǵys Qazaqstanda onomastıka má­selesi áli de kúrdeli qalpynda qa­lyp otyr. Ásirese Zyrıan, Glý­bo­koe, Shemonaıha, Boro­dý­lı­ha aý­dandary men Rıdder, О́s­ke­men qalalarynda otar­­shyl­dyq­tyń ıisi ańqyǵan ataý­lardan kóz sú­rinedi.

Onomastıka máselesindegi oń úrdis

Desek te tasbaqa ilbińmen bolsa da kóshelerdiń atyn aýystyrý, eldi mekenderdiń burynǵy, tarıhı ataýlaryn qaıtarý jumystary júrgizilip jatqanyn da joqqa shyǵarýǵa bolmas. Jaqynda О́skemende ótken oblystyq qoǵamdyq keńestiń kezekti otyrysynda oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarma basshysynyń mindetin atqarýshy Roza Tólemisova jurt kóńilin qýantqan jaǵymdy jańalyqty jetkizdi. Onyń aıtýynsha, jýyqta О́skemendegi 21 kóshege qazaqsha ataýlar beriledi. Máselen, shahardaǵy Melzavod turǵyn úıi mańyndaǵy №1 kóshe – Aqtoǵan, Menovnoe aýylyna aınalma avtokólik joly mańyndaǵy №1 kóshe – Kerýen, №2 kóshe – Shuǵyla, №3 kóshe – Saıaly, №4 kóshe – Aqnıet, №5 kóshe – Yntymaq, №6 kóshe – Kókjıek, Vysokovoltnaıa 57 kóshesi mańyndaǵy №1 kóshe – Ormandy, №2 kóshe – Shıeli, №3 kóshe – Shýaqty, №4 kóshe – Keremet, №5 kóshe – Raýan, №6 kóshe – Aqbulaq, A.Kúlenov atyndaǵy 16 turǵyn aýdandaǵy №1 kóshe – Jotaly, Bastaý kóshesi mańyndaǵy №1 kóshe – Qaınar, 19 jáne 20 turǵyn aýdandar arasyndaǵy №1 dańǵyl – Beıbitshilik dańǵyly, 23 turǵyn aýdandaǵy №1 kóshe – Bostandyq, Ahmer aýylyndaǵy №1 kóshe – Jańajol, №2 kóshe – Kúnbatys, №3 kóshe О́rnek degen ataýlarǵa ıe bolmaq. Al oblys ortalyǵynyń 19 tur­ǵyn aýdanyndaǵy Karl Marks dań­ǵy­ly Qazybek bı dańǵyly bolyp qaı­ta atalmaq. «О́skemen qalasynyń ákim­di­gine dańǵylǵa Qazybek bıdiń esimin berý týraly usynys oblystyq sottyń tóraǵasynan, qalalyq ardagerler jáne aqsaqaldar keńesterinen túsken bolatyn. Dańǵyldyń boıynda ornalasqan 41 kóp qabatty turǵyn úıde bes myńǵa jýyq halyq turady. Atalǵan aýmaqta turatyn turǵyndar da bul usynysqa qoldaý bildirdi. Qalalyq máslıhat depýtattary tarapynan da biraýyzdan qoldaý tapty», – deıdi R.Tólemisova.

Sonymen qatar qoǵamdyq keńes otyrysynda Borodýlıha aýdanynyń eki, Ulan aýdanynyń bir aýylynyń ataýlary aýystyrylatyny jaıynda da aıtyldy. Borodýlıhadaǵy Proletarka aýylyna Aqshı, Voznesenovka aýylyna Qyzyltaı, al Ulan aýdanyndaǵy el aýzynda «17 shaqyrym» atalyp kelgen aýylǵa Saryózek syndy tarıhı ataýlary qaıta berilmek.

Erterekte Belaǵash atalǵan Boro­dý­lıha aýdany jaıynda sóz qozǵal­ǵan soń ataýy aýystyrylatyn eki aýyldyń bú­gingi jaǵdaıy qandaı degen oımen aý­dan ákiminiń saıtyna kóz júgirtken edik. Baıqaǵanymyz, Borodýlıha aýdanynda 18 aýyldyq okrýg bar bolsa, sonyń 13-niń ataýy oryssha eken. Stepnoı aýyldyq okrýgine qaraıtyn Voz­nesenovka aýylynda búginde 43 adam qalypty. Al Jańashúlbi aýyldyq okrýgine qaraıtyn Proletarka aýylynda 161 adam turatyn kórinedi. Oılap qara­ńyz, sonda aýyldyń tarıhı ataýy bo­lary bolyp, boıaýy sińip, eldi meken qurýdyń az-aq aldynda qalǵanda be­ri­lmek. Budan paıda qansha? «Jyldan- jyl­ǵa halyq sany azaıyp, quryp bara jat­qan aýyldarǵa ataý bergennen góri, jo­ǵaryda atalǵan 13 aýyldyq okrýgtiń atyn nege ózgertpeske?» dep oılaısyń. Aýdandaǵy adamdar bul týraly ne oılaıdy eken?!

Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»

Shyǵys Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar