Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti oblys ákimderin kezekpen shaqyryp, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń óńirlerde júzege asyrylýy týraly baspasóz máslıhatyn ótkizýdi bastaǵan bolatyn. Máselen, buǵan deıin bul minberden Aqtóbe oblysynyń ákimi esep berdi. Al sársenbi kúni ortalyqqa Atyraý oblysynyń ákimi N.Noǵaev keldi.
N.Noǵaevtyń málimdeýinshe, «Rýhanı jańǵyrýǵa» jumsalǵan 13 mlrd teńgeniń 1,9 mlrd-y jergilikti bıýdjetten, 10,9 mlrd-y demeýshilerden. Al jalpy is-sharalarda 450 myńnan astam adam qamtylǵan. Sondaı-aq bıylǵy jyldyń sońyna deıin 6,1 mlrd teńge somasyna 175 joba iske asady dep josparlanǵan. Onyń 5,5 mlrd teńgesi demeýshiler esebinen.
«Baǵdarlama aıasynda Atyraý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń oń dınamıkasy qamtamasyz etildi, qoǵamdyq saıası ahýal turaqty. Byltyr sáýirde jarııalanǵan Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasyn atyraýlyqtar qyzý qoldady, osynyń nátıjesinde búginge deıin kóptegen is-sharalar júzege asyryldy. Qazirgi tańda baǵdarlama boıynsha is-sharalardy júzege asyrýǵa barlyq jaǵdaı bar. Jobalyq ofıs jasaqtalyp, sarapshylar keńsesi uıymdastyryldy. 7 aýdanda kishi jobalyq keńseler, 70-ten astam ÚEU belsendi aralasyp kele jatyr. 43 mesenat kásipker jáne 14 iri demeýshi kásiporyndar qoldaý kórsetip keledi», dedi oblys ákimi. Aıtýynsha, oblystaǵy «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy birneshe «kishi baǵdarlamalar arqyly júzege asqan. Aıtalyq, «Atameken» kishi baǵdarlamasynda Atyraý qalasynda «Asar» úshjaqty áriptestik respýblıkalyq forýmy ótken. Nátıjesinde, úkimettik emes uıymdardy qoldaýǵa arnalǵan Azamattyq ortalyq ashylǵan. Áleýmettik jobalardyń respýblıkalyq bazasy jasaqtalyp, 5 joba Atyraý qalasynda júzege asýda.
«Týǵan jerge taǵzym» aksııasy, aýdandarda jerlester forýmdary ótti. Mesenattardyń qoldaýymen 1200 balaǵa arnalǵan 6 balabaqsha, 2500 oryndyq 8 sport kesheni men alańdar, «Retropark», «Sazanquraq», «Atameken» demalys saıabaqtary qoldanysqa berildi», dedi N.Noǵaev.
Ákim josparly jumystardy da tizbektep berdi. Máselen, Maqat kentindegi «Jeńis» saıabaǵy qoldanysqa berilmek, bıyl Jaıyq ózeni jaǵasynda «Jastar» saıabaǵynyń (Banan) qurylysy bastalmaq. Sonymen qatar atyraýlyq mesenat Ibragım Akdrashevtyń qoldaýymen 30 sáýirde Olımpıada chempıondary Aleksandr Vınokýrov, Serik Sápıev, Ilıa Ilınniń qatysýymen qaıyrymdylyq velojoryǵy ótedi. Velojoryq aıasynda qaıyrymdylyq jármeńkesi men «Astana» velokomandasynyń lottary qoıylatyn aýksıon uıymdastyrylady. Shara barysynda túsken qarjy jańadan ashylǵan oblystyq velomekteptiń qajetti quraldaryn alýǵa jumsalmaq. 80 bala velosportpen tegin jattyǵýǵa múmkindik alady dep kútilýde.
«Rýhanı qazyna» kishi baǵdarlamasy boıynsha naýryzda «Uly dalanyń ulttyq dástúrleri» halyqaralyq forýmy ótti. Forým aıasynda ǵylymı-praktıkalyq konferensııa, «Jańa jasyńmen, Uly dalam» festıvali, aqyndar aıtysy, Farıza Ońǵarsynova oqýlary, dástúrli ánder baıqaýy, ulttyq sport túrlerinen jarystar ótken. Forýmǵa 12 memleket ókilderi, Túrksoı uıymynyń basshylyǵy, 30 sheteldik shyǵarmashylyq ujym, 700-den astam ónerpazdar qatysyp, 20 myńnan astam adam tamashalaǵan. 400-den astam úı sharýasyndaǵy áıel-analar etno-qolóner sheberlikterin shyńdap, bolashaqta óz kásipterin damytýǵa múmkindik alǵan. Jaqynda ótken «Kitaphanadan – aǵartý ortalyqtaryna: jańǵyrtýdyń jańa múmkindikteri» respýblıkalyq forýmy da «Rýhanı jańǵyrýdyń» jalǵasy. О́ńirde birinshi ret ótkizilgen Arqa, Batys, Syr, Jetisý jáne Altaı-Tarbaǵataı án mektepterin bir arnaǵa toǵystyrǵan «Án darııa dúldúlderi» I respýblıkalyq dástúrli ánshiler baıqaýy, «Máńgilik eldiń altyn adamy» atty respýblıkalyq teatrlar festıvali, «Qaıta jańǵyrǵan Qazaqstan» halyqaralyq aqyndar aıtysy, «Jaıyq nury» respýblıkalyq akademııalyq ánshiler konkýrsy, D.Nurpeıisova atyndaǵy «Bulbul dombyra» respýblıkalyq qyz-kelinshekter baıqaýy da osy baǵdarlamanyń jemisi. Al bıyl Atyraý óńiriniń tabıǵaty men mádenıeti, qasıetti oryndary men kórkem arhıtektýralyq nysandary beınelengen kórkemsýretti «Atyraý» albomy, batystyń án mektebiniń erekshelikterin tanystyratyn «Batys Qazaqstannyń án antologııasy» jınaqtary jaryq kórmek. Jalpy oblys boıynsha 2017 jyly 10 mádenı nysan tapsyrylǵan, 2018-2020 jyldarǵa 21 mádenıet nysanynyń qurylysy josparlanǵan. Onyń ishinde oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń jańa ǵımaraty, oblystyq kitaphana ǵımaratynyń qurylysy bar.
«Tárbıe jáne bilim» kishi baǵdarlamasy negizinde ulttyq qundylyqtarymyzdy nasıhattaı otyryp, jastardyń básekege qabilettiligin arttyrý baǵytyndaǵy jobalarǵa 56 myńnan astam stýdent, mektep oqýshylary men pedagog qyzmetkerler qatysty. 2018 jyly 2,2 mlrd teńgege 176 robot-tehnıka jáne fızıka kabınetteri ashylady. Áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylar men daryndy balalardy qoldaý úshin 2017 jyly 222 bilim granty, 2018 jyly 300 bilim granty bólindi», dedi N.Noǵaev.
Taǵy bir «kishi baǵdarlama» – Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy. Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy jobasyna oblystan 7 nysan engizilgen. Olar – Saraıshyq qalashyǵy, Aqmeshit, Ushqan ata kesenesi, M.О́temisulynyń kesenesi, Araltóbe qorymy, Qulshan ata jer asty meshiti, Imanqara úńgiri. Al «100 jańa esim» jobasy boıynsha oblystan 53 adam usynylǵan eken. 2 adam respýblıkalyq tizimge engen. Sondaı-aq «Jahandaǵy zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» baǵyty boıynsha da birqatar mańyzdy sharalar qolǵa alyndy. О́ńirdiń shyǵarmashylyq ujymdary qazaqstandyq mádenıetti álemge tanytý úshin: Úndistan, Makedonııa, Portýgalııa, Malaızııa, Reseı Federasııasy, Túrkııa, Vengrııa, Serbııa memleketterinde gastróldik saparlarda bolǵan. Sýretshiler Rafael Slekenov jáne Kamılla Japalova shetelderde qazaqtyń ulttyq ónerin nasıhattaý úshin kórmeler uıymdastyrǵan. Sondaı-aq ákim Túrkııanyń Ankara qalasynda Dına Nurpeıisova alańy ashylyp, onda atyraýlyq kásipkerler kúıshi-ananyń músinin ornatatynyn atap ótti.
«Rýhanı jańǵyrýdyń» taǵy bir tarmaǵy – «jańa gýmanıtarlyq bilim. 100 jańa oqýlyq» baǵyty boıynsha jaryq kórgen 18 jańa oqýlyqty bilim berý úderisine engizý baǵytyndaǵy jumystar bastalýda. Oblys ákimi sonymen qatar jumystardyń tıimdiligin shynaıy baǵalaý maqsatynda, turaqty taldamalyq zertteý úshin H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetinde Áleýmettik zertteýler ortalyǵy ashylǵanyn aıtty.
Oblys ákimi «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń júzege asýy týraly baspasóz máslıhatynda Elbasynyń 5 áleýmettik bastamasy boıynsha júzege asyrylyp jatqan jumystar jaıynda da sóz qozǵady. «Birinshi bastama, ıaǵnı árbir otbasyna baspana alýdyń jańa múmkindikterin berý boıynsha 430 kóp qabatty turǵyn úı salý josparlanýda, ıaǵnı bul 25 000-nan astam páter. Qazirgi ýaqytta turǵyn úı qorynan turǵyn úıge muqtaj azamattardyń sany 25000-ǵa jetip otyr. Al jeke turǵyn úı salý úshin jer ýchaskesin alýǵa kezekte turǵan azamattardyń sany – 108 myń. Osyǵan baılanysty oblysta turǵyn úı salý máselesi jolǵa qoıylýda», dedi oblys ákimi.
Sonymen qatar búgingi kúni oblysta 3892 páterli 44 kóp qabatty turǵyn úıdiń qurylysy júrgizilip jatqandyǵyn da atap ótti. Onyń ishinde 2164 páterli 34 úıdi bıylǵy jyldyń sońyna deıin paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
Dınara BITIK,
Egemen Qazaqstan
