Iskra – yntymaǵy jarasqan aýyl

– Qazaq Ilııasovtar, orys Maroch­kınder, nemis Lenkerler, belarýs Lyıskovskııler, ýkraın Saenko­lar... qaı jaǵynan bolsyn maqtan etetin otbasylar. Aýylda osyndaı shańyraqtar az emes. Bir-biriniń qýanyshtaryna ortaqtasyp, qıyn sátterde qoldaý kórsetip otyratyn dástúrine árkim qyzyǵa qaraıdy. Naýryz, Maslenısa, Pasha, Sabantoı sııaqty meıramdar kezderinde ortaq dastarqan jaıylyp, jaqsy salt-dástúr­ler úlgi etiledi. Tildik, dildik aıyr­ma­shylyqtarǵa qaramastan, turǵyn­dardyń biriktirýshilik, toptas­tyrýshylyq bastamalarǵa umtylysy quptarlyq. Ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan 17 balany baýyrlaryna basyp, jan shýaǵyn, júrek jylýyn darytýynyń ózi nege turady? Jetim jylatpaǵan el ekenimizdi osydan-aq baǵamdaı berýge bolady, – dedi jol bastaýshymyz Voskresenovka aýyl­dyq okrýginiń ákimi Nurlan Qu­saıynov áldebir syrdyń ushyn shyǵaryp.

Ákimniń myna sózi bizdi eleń etkiz­genimen bastapqyda senińkiremeı ekiudaı oıda qalǵanymyz ras. Biraq jaǵdaıǵa qanyǵa kele osydan tórt jyl buryn toǵyz balany pat­ronat­tyq tárbıege alǵandaryn bil­dik. Qazir olardyń aldy erjetip, joǵa­ry oqý oryndarynda oqyp júr. Mektep dırektorynyń tárbıe isi jó­nindegi orynbasary Alesıa Bon­darevıch Polýdıno, Sokolovka balalar úılerine sheftik kómek jasap júrgende tárbıelenýshilerdiń jabyrqaý qabaǵyn, kózderindegi muńdy kórip, otbasylyq qamqorlyqqa muqtajdyq ekenin túsinedi. Sodan kúıeýi Dmıtrıımen aqyldasyp, Kamıla men Sonıany patronattyq tárbıege alady. Kamıla qazir stýdent. Sonıa 8-synypta oqıdy. Alesıa­nyń bastamasyn muǵalimder Tatıana Lýkıanchenko, Svetlana Moro­zova, Irına Shýrýpova, Natalıa Vavıl­chenko qoldap, árqaısysy 1-2 baladan baýyrlaryna basqan. Bul otbasylar qosalqy sharýashylyqpen shuǵyldanady. Baý-baqsha, mal ósiredi. Jumyspen qamtamasyz etilgen.

Búginde patronattyq tárbıege alyn­ǵan ul-qyzdardyń barlyǵy da bilim oshaǵynyń belsendileri. Qoǵamdyq is-sharalarǵa belsene atsalysady.
Byltyrdan bastap qamqorlyqqa alý, patronattan ózge otbasylyq úlgide tárbıeleý tájirıbesi engizildi. Memlekettik mańyzy zor bul ıgilikti shara ıskralyqtar tarapynan taǵy da birinshi bolyp qoldaý tapty.

Mektep dırektory Talǵat Ilııasov­tyń aıtýynsha, kez kelgen ınternat pen balalar úıi otbasynda beriletin tárbıeni almastyra almaıdy. Osy sebepti Elbasy jetim jáne áke-sheshe qamqorlyǵynsyz qalǵan, memlekettik mekemelerde tárbıelenetin balalardy áleýmettendirý maqsatynda balalar úıleri tárbıelenýshileriniń sanyn azaıtý jóninde tapsyrma bergen bolatyn. Osyǵan oraı «Neke jáne otbasy» týraly Kodekske ózgertýler engizilip, balama retinde «Bala qabyldaıtyn otbasy» baǵdarlamasyn júzege asyrý usynyldy. Baǵdarlama boıynsha ár otbasy 4-ten 10-ǵa deıin bala asyrap alýǵa quqyly. Kelisimge oraı jetkinshekterdiń árqaısysyna 10 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde járdemaqy, al jańa ata-analaryna turaqty túrde jalaqy tólenedi. Burynǵydaı pedagogıkalyq bilim talap etilmeıdi. Osyndaı birqatar jeńildikter men artyqshylyqtar bar. Oblysta osy baǵdarlamanyń tusaýy Iskra aýylynda kesildi. 

О́zgeler sekildi shalǵaıdaǵy eldi meken turǵyndarynyń da tileýi – baqýatty turmys, tynysh ómir, urpaq­tyń amandyǵy. Osy bir qarapaıym tujyrymdy yntymaǵy jarasqan aýyl turǵyndarynyń oshaqtyń úsh taǵa­n­yn­daı úılestire bilgeni qýantady. 

О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan» 

Soltústik Qazaqstan oblysy,
Mamlıýt aýdany