Imanjúsiptiń urpaǵy Áýlıeataǵa keldi

Solaqaı saıasattyń kesirinen jazaǵa ushyraǵan azamattardy eske alý maqsatynda Jambyl obly­synyń memlekettik arhı­vin­de saıası qýǵyn-súrgin qur­­­ban­dary urpaqtarynyń qa­­ty­sýymen «Qasiretti jyl­dar­dyń yzǵary» atty dóń­ge­lek ústel ótti. Atalǵan sha­ra­ǵa áı­gili Imanjúsip Qutpa­nov­­tyń nemeresi, fılosofııa ǵy­lymdarynyń doktory Raý­shan Imanjúsip Astana qala­synan arnaıy kelip qaty­syp, tarıhı tulǵa jóninde áńgimeledi. Qazaq rýhanııatyn­da aıtarlyqtaı oryny bar aqyn ári balýan Imanjúsiptiń qý­ǵynda júrip, ómiriniń sońǵy sátinde Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdany, Qumózek aýylynda bolǵanyn, sonymen qatar Imanjúsiptiń tuıaǵy, ózi­niń ákesi Nurhan Iman­jú­sip­ulynyń О́zbekstannyń Na­mangan qalasyndaǵy balalar úıinde ótken taǵdyry týraly áńgimeledi.

Budan bólek, atalǵan shara­ǵa qatysýshy azamattar da óz­deriniń estelikterimen bólis­ti. Kezinde Shý aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshy­sy­ qyzmetinde júrip saıası qý­ǵyn-súrgin qurbany bolǵan Saqyp­kereı Quramysovtyń uly, bul kúnde Jambyl obly­synyń qurmetti azamaty Sha­paı Quramysov áke týraly tebirene sóz qozǵady. Al otyzynshy jyldary bylǵary za­ýytynyń qyzmetkeri bola jú­rip baı retinde qýdalanǵan Satybaldy Itenovtiń qyzy, «Altyn alqa» ıegeri Toqtakúl Arqabaeva, Turar Rysqulovtyń úzeńgilesi bolǵan, ashtyqqa qar­sy kúreste belsendilik ta­nyt­qany úshin qurban bolǵan áýlıe­atalyq azamat Júnisbek Dúrimbetovtiń nemeresi Marat Dúrimbetov, sonymen qatar Sosıalıstik Eńbek Eri, kezinde qýǵyn-súrginge ushyrap, elýin­shi jyldary KarLag-ta azapty kúnderdi basynan keshken Darıǵa Jantoqovanyń kelini Sáýle Imanberdıeva sııaq­ty azamattar estelik aıtyp, jazyqsyz qurbandardy este saqtaý úshin atqarylyp jatqan sharalarǵa toqtaldy. Osy oraı­da ólketanýshy Máskeý Noq­rabekov, Qazaqstannyń qur­metti jýrnalısi, jazýshy Maqulbek Rysdáýlet jáne arhıv ardageri Satybaldy Do­sym­bekov arhıv derekterine súıene otyryp óz oılarymen bó­listi.

Qyzyl ımperııanyń solaqaı saıa­sa­tynyń kesirinen otyzynshy jyldary elimizde 103 myń adam qýǵyn-súrginge ushyrasa, olardyń 25 myńnan astamynyń atylǵany belgili. Al, Áýlıeata óńirinen «halyq jaýy» degen jalǵan jalamen 5 myńnan astam adam jazaǵa tartylyp, onyń ishinde 845 adam atylǵan. Olardyń qatarynda Qabylbek Sarymoldaev, Sydyq Abla­nov, Maqsut Jylysbaev, Áshir Búrkitbaev, aǵaıyndy Nur­­shanovtar sııaqty belgili azamattar da bolǵan. Al belgili ekonomıst, akademık Túımebaı Áshim­baev, Sosıalıstik Eńbek Eri Darıǵa Jantaqova da sol ýaqytta qýǵynǵa ushyrap, keıin kózi tirisinde aqtalǵan azamattar. Bul kúnde Jambyl oblystyq memlekettik ar­hı­vi­­­niń qyzmetkerleriniń qu­rastyrýymen asharshylyq qasiretin qamtyǵan «Jan qaı­ǵy» jáne stalındik terror qur­bandaryna arnalǵan «Ja­zyqsyz jazalanǵandar» atty kitaptar jaryq kórgen.

Atalǵan dóńgelek ústelge arhıv qujattarynyń arnaıy kórmesi ázirlendi. Qujattar kór­mesinde arhıv qorynda saq­taýly Turar Rysqulov pen onyń úzeńgilesterin «ha­lyq jaýy» retinde aıyptaý ókim­deri men tutqynǵa alyn­ǵan­dardyń anketasy qoıyl­dy. Sonymen qatar bir­qatar aza­mattardyń partııa qujat­tary arasynan alynǵan aqtalý týraly qujattary da osy kór­meden oryn aldy.

Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy