Kezdesýdi ashqan Atyraý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev aımaq ekonomıkasy úshin agroónerkásip keshenin damytýdyń mańyzdylyǵyn atap aıtty.
«Atameken» QR UKP ókilderi jıyn barysynda Atyraý oblysyndaǵy agroónerkásip kesheniniń problemalaryna skrınıng júrgizý boıynsha jeke baǵdarlama jasaýdy usyndy.
Oblys ákimi Nurlan Noǵaev ótken jyly jergilikti bıýdjet esebinen aımaqqa kerek mamandardy daıyndaýǵa 222 grant bólingenin aıtty.
– 179 grant pedagogıkalyq mamandyqtarǵa bólindi. 35 grant dárigerlerdi, 9 grant mal dárigerlerin daıyndaýǵa arnaldy. Qajet mamandyqtarǵa monıtorıng júrgizip otyramyz, - dedi Nurlan Noǵaev. – Jaqynda óńirde munaı-hımııa kesheni jobasyn júzege asyrý bastalady. Osy baǵytta da mamandar kerek. Skrınıng jaǵdaıdy naqty anyqtaý úshin de qajet bolady.
Aımaq basshysy «Bastaý bıznes» baǵdarlamasyna da nazar aýdardy. Baǵdarlama boıynsha oqyǵandardyń jartysynan kóbi maqsattaryna jete almaǵan.
– Oblys boıynsha osy baǵdarlamaǵa sáıkes 750 adam oqytyldy, sonyń 135-i ǵana óz isterin ashty, al qalǵandary qaıda? Sonsha adamdy oqytý qajet pe? San emes, sapa mańyzdy, osyǵan kóńil bólý kerek. Az bolsa da, saz bolsyn degen sóz bar, – dedi Nurlan Noǵaev.
Kásipkerler palatasynyń ókilderi óńirdegi aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń problemalaryn ashyq aıtty. Skrınıng qortyndysy aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 63 mlrd teńge nemese 200 mln dollar bolǵanyn kórsetken. Mal sharýashylyǵy – 57 %, egin sharýashylyǵy - 42%.
– AО́K damýyna kedergi keltiretin faktorlar da bar. Mysaly, sýarý boıynsha ınfraqurylym jetispeıdi. Qoldanystaǵy sýarý júıeleri tehnıkalyq jaǵynan tozǵan. Inder aýdanynda sý qymbat bolǵandyqtan sýarylatyn jer aýdany 20 ese azaıǵan. Salystyrý úshin aıtsaq, Atyraýda sýdyń quny Qazaqstandaǵy orta esepten 4 ese qymbat. Bul mal sharýashylyǵynyń damýyna kedergi keltirip otyr. Jemniń ortasha baǵasy Atyraýda basqa aımaqtarmen salystyrǵanda 1,5 ese joǵary, sondyqtan jergilikti fermerlerge biraz qymbatqa shyǵady, – dedi «Atameken» UKP ókilderi.
Shynymen de aımaqta sýmen qamtý problemasy ózekti bolyp otyr. Jergilikti bılik sýbsıdııalaý máselesin jıi kótergenimen, nátıje joq. Soǵan qaramastan ákimdik sý kanaldarynyń durys jumys isteýin qalpyna keltirý jumystaryn júrgizip jatyr. Respýblıkalyq balanstaǵy 15 kanaldyń tórteýi jergilikti bılikke berilgen. Qalǵandary boıynsha da másele sheshilý ústinde. Sýlandyrý kanaldaryn oblystyń ıelegine berý kanaldardy jóndeý men tazartý jumystaryn jergilikti bıýdjet esebinen qarjylandyrýǵa jol ashady, bul óz kezeginde aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerge biraz kómek bolady.
Jınalysta balyq salasynyń ary qaraı damý máselesi de qozǵaldy. Kvota bólýdiń ashyqtyǵy, balyq aýlaý ýaqytyn uzartý, bekire zaýyttaryn qaıta qurý máseleleri aıtyldy. Talqylanǵan problemalar boıynsha usynystardy qaperge alyp, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń talqylaýyna engizýge sheshim qabyldandy.
– О́te ózekti suraqtardy talqyǵa saldyq. Jumys júrip jatyr, oǵan aýdan ákimderi, jalpy jurtshylyq, depýtattar tartyldy. Kásipkerler palatasymen birge problemalyq aýmaqtarǵa skrınıng jasap, alda turǵan mindetterdi baǵamdaımyz. Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵyn el ekonomıkasynyń draıveri dep únemi aıtyp keledi. Áleýet bar, memlekettik baǵdarlamalar aıasynda qoldaý da, qarjy da jetkilikti. Talqylaý barysynda aıtylǵan jaıttardy nazarǵa alýymyz kerek. Birlesip jumystanǵanda ǵana aımaqtyń agroónerkásip keshenin damytý baǵdarlamasyn laıyqty júzege asyra alamyz, – dedi jınalysty qortyndylaǵan Nurlan Noǵaev.
