KELEShEKTI BOLJAǴAN KEMEL JOLDAÝ

Elbasy, “Nur Otan” halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń kóshbasshysy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Joldaýyn nasıhattaýǵa baılanysty jer-jerde jalpyulttyq sharalar jalǵasyp, oǵan jurtshylyqtyń ynta-yqylasy erekshe arta túsýde. ELBASY – О́RKENDEGEN ELDIŃ, JARQYN О́MIRDIŃ KEPILI Taldyqorǵan qalasyndaǵy “О́rken” sport keshenindegi sha­raǵa Premer-Mınıstr Kárim Má­simov, “Nur Otan” HDP Tór­aǵa­synyń birinshi orynbasary Nur­lan Nyǵmatýlın, Mádenıet jáne aqparat mınıstri Muhtar Qul-Muhammed, Kólik jáne kom­mýnıkasııa mınıstri Ábilǵazy Qu­saıynov, Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstri Aqylbek Kúrishbaev, Almaty oblysynyń ákimi Serik Úm­betov, taǵy basqa da resmı tul­ǵalarmen birge eki myńnan astam kóp ultty jetisýlyqtar qatysty. Jıynda “Nur Otan” par­tııa­sy­nyń músheleri, soǵys jáne eń­bek ardagerleri, etnomádenı bir­lestik jetekshileri, muǵalimder men dárigerler, stýdentter men jastar, kásipkerler men úkimettik emes uıym basshylary Joldaýda aıtylǵandardy qoldaıtyn­dyq­ta­ryn bildirip, merekelik kóńil-kúı­de Otanymyzǵa, týǵan jerge de­gen perzenttik sezimderin alaýlatty. Jalpyulttyq forýmda oblys ákimi Serik Úmbetov Joldaýǵa baı­lanysty óńirdegi atqarylǵan jáne qolǵa alynýǵa tıisti baǵ­dar­ly jumystardy ortaǵa saldy. Elbasymyzdyń Qazaqstan hal­qyna Joldaýyn barshamyz qa­naǵat sezimmen qabyldadyq. О́ıt­keni, qundy qujat kemel ke­le­she­gi­mizge degen berik senim qalyp­tas­tyrýmen qatar halqymyzdy jańa bolashaqqa bastaıtyn ta­rıhı baǵdarlama retinde baǵalan­dy. Sondyqtan da búgin Joldaýǵa qoldaý kórsetip, osynda bas qo­syp otyrmyz. Jıynǵa Premer-Mınıstr Kárim Qajymqanuly Másimov, “Nur Otan” HDP Tór­aǵasynyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýlın qatysýda dep, alǵashqy sózdi Úkimet basshysy Kárim Másimovke berdi. Jurtshylyq Úkimet basshy­sy­nyń ár sózinen keıin jigerlenip, ásirese, memlekettik tilde sóıle­ge­nine degen qurmetterin qoshe­metpen kórsetip jatty. Týǵan jer­ge degen perzenttik júrek lúpilimen ol: – Qadirli jetisýlyq jerles­ter! Sizdermen ata-babamnyń týǵan je­rin­de kezdeskenime qýa­nysh­tymyn. Qoınaýy qut-bereke, ejelden aqyn­dyq, batyrlyq, da­nalyq me­keni – Jetisý ólkesine degen per­zenttik sezimim erekshe. Halqymyz qasıetti mekendi “Jetisý – jer jánnaty” dep aıryqsha qurmet­teıdi. Halqymyzǵa táýelsiz memleket qurý baqyty buıyrdy. Ata-ba­ba­­myz ǵasyrlar boıy ańsaǵan azat­tyqtyń aq jolyn Elbasy Nur­sultan Ábishuly Nazarbaevpen birge ótkizýdemiz. Tek qana Elba­sy­nyń kó­regen saıasatynyń ná­tı­jesinde osy is júzege asyryldy. Qudaıǵa táýbe, Qazaqstandy álem moıyn­da­dy. Elimizdiń terezesi ózge órke­nıet­ti memlekettermen teńeldi. El­ba­synyń syndarly saıasaty, bedeli arqasynda, Eýro­padaǵy qaýipsizdik jáne ynty­maq­tastyq uıymynyń tóraǵasy da boldyq. Osyndaı je­tis­tikterge jetýimiz – ol zańdylyq. Bizdiń Elba­symyz – álemdik deń­geıdegi saıa­satker. Bizdiń halqymyz eńbekqor jáne jasampaz, bizdiń kúshimiz – birlikte. Birligi jaras­qan eldiń bolashaǵy baıandy! Prezıdentimizdiń “Qazaq tek birigý, birlesý jolynda kele jat­qan halyq”, degen sóziniń máni eshqashan joıylmaıdy.  Ulty qoldaǵan Elbasy – jarqyn ómir­diń, órkendegen eldiń kepili. Nursultan Nazarbaevtyń arqa­synda sońǵy 10 jyl qarqyndy damý jyldary boldy. Biz qar­jy­lyq júıesi damyǵan zamanaýı ekonomıkany qalyptastyra bil­dik. Tipti, álemdik daǵdarys jaı­laǵan 2009 jyldyń ózinde de bizdiń ónerkásibimiz báseńdegen joq. Iri kásiporyndar daǵdarys­tan aman shyqty. Jappaı jumys­syzdyq bolǵan joq, elimiz jaryq­syz, sýsyz, jylýsyz otyrǵan joq. Biz qıyndyqtarǵa tótep bere bildik. Endi aldymyzda jańa min­detter, jańa murattar, jańa múm­kindikter tur. Prezıdent aldaǵy 10 jyldyq jospardy naqty aıqyndap berdi. Bul – maqsatqa jetýdiń batyl jolyn nusqaǵan tarıhı qujat. Iá, batyldyq pen tabandylyq. Osy oraıda, “Sáttilik kepili – batyldyq”, – degen Elbasy sózin qadap aıtqym keledi. Biz keleshekte aýqymdy min­det­terdi sheshýge tıispiz. Biz eko­no­mıkany nyǵaıtyp, jalpy álem­de bolyp turatyn daǵdarys­tardan saqtanýymyz kerek. Paıdaly qazbalardy óndirip qana qoımaı, ony óńdeıtin óndiris oryndaryn da salýymyz kerek. Aldymyzda damyǵan kólik jelisin qurý mindeti tur. Biz Qa­zaq­stan arqyly Azııa men Eýropa arasyn jalǵaıtyn kólik dálizin salýymyz qajet. Jetisý osy dá­liz­diń bir bóligi bolady. Bizdiń kásiporyndarda eńbek ónimdiligi arta túsýi tıis. Sol jaǵdaıda biz ın­dýstrııaly derjavalardyń qa­ta­ryna qosylamyz. Ǵylymdy da­mytý kerek. Sóıtip, ınnovasııa­lyq ekonomıkaǵa jol ashý qajet, bıyl kezekten tys úsh ǵylymı ortalyq ashylady. Bizdiń Jetisýymyz Prezı­dent­tiń “Jańa ındýstrııalan­dy­rý” atty baǵdarlamasyn júzege asyrýda erekshe ról atqarady. Agro­ónerkásip kesheni jańarady. Jetisý búkil Qazaqstannyń ozyq úlgidegi azyq-túlik alqabyna aınalady. Biz ońtústik óńirge jylý men jaryq beretin Moınaq jáne Balqash elektr stansalaryn, “Qorǵas–Jetigen” temir jolyn salamyz. Bul jańa jumys oryn­daryn ashý múmkindigi ǵana emes, bul – shekaralyq saýdany da­mytýdyń birden bir joly. Ekonomıkany qalyptastyrý barysynda engiziletin ózgerister – qarapaıym halyqtyń ıgiligi úshin jasalady. Elbasymyz “Eń basty áleýmettik saıasat – ju­mys­pen qam­tamasyz etý”, – degen bo­latyn. Bıyl Almaty obly­syn­da 40 myńǵa jýyq jańa jumys oryndary ashy­lady. Prezıdenti­mizdiń aıqyndap bergen jospary boıynsha densaý­lyq saqtaý jáne bilim berý júıe­le­rine orasan qar­jy bólinedi. Endi sapaly em alýǵa múmkindik bar. Biz­diń balalary­myz álemdik stan­dart­qa saı bilim alady. Mine, osy jyl­dyń sáýir aıynan bastap stýdent­terdiń shá­kir­taqysy 25 paıyzǵa óse­di. Bala­baqsha tapshylyǵy toly­ǵymen sheshiledi. Jetisý aımaǵynda tek 2010 jyldyń ózinde 43 bala­baqsha men kishkentaı balalarǵa ar­nal­ǵan 77 shaǵyn ortalyq salynady. Qurmetti qaýym, Prezıdent Joldaýynda aıtylǵan mindetterdi oryndaý– bárimizden sóz júzinde emes, is júzinde tabandylyqty, patrıotızmdi talap etedi. “Týdym, óstim, eseıdim, En dalam, anam, men ba­lań!”, – dep qulager aqyn Ilııas Jansúgirov jyrlaǵandaı, biz ata­nyń balasy emes, halyqtyń ba­la­sy, elimizdiń azamaty bolýǵa tıis­piz. Sondyqtan men barshańyzdy Elbasymyzdyń Joldaýy men “Qazaqstan-2020” atty strate­gııa­lyq josparyn qol­daýǵa shaqy­ramyn. Ekonomıkalyq órleý, órkendeý – qazirgi tańdaǵy eń bas­ty qundylyq. Bul maqsatqa bizdi jetkizetin – Elbasymyz Nursultan Nazarbaev. Biz týǵan jerin qasterlep, súıip ósken halyqpyz. Biz Elba­symyz­dyń: “Bárinen buryn – Táýelsiz Qa­zaqstan!”, – degen sózin ár­daıym jadymyzda saq­taýymyz kerek, – degen Úkimet basshysy jeti­sýlyqtardy Elbasy Jol­daýyn­da kórsetilgen mindet­terdi oryn­daýǵa jumyla kirisýge shaqyrdy. Osy sátte de jınal­ǵandardyń “Qa­zaqstan! Nursultan! Jas Otan!” degen jalyndy sózderi jańǵyryp, forýmǵa qatysýshy­lardyń rızashy­lyǵymen órilip jatty. Úkimet basshysynan soń jurt aldyna shyqqan “Nur Otan” par­tııasy Tóraǵasynyń birinshi oryn­basary Nurlan Nyǵmatýlın: – Qadirli Jetisý jurtshylyǵy! Elbasymyzdyń – partııa Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy halyqqa Joldaýyn nasıhattaý, tú­sin­dirý jumystary barlyq oblys­tarda jalǵastyrylýda. Osydan buryn Pavlodar men Aqtóbe, Atyraý, Almaty men Astana, Jam­byl jáne basqa da aımaqtarda ha­lyqpen kezdesip, qundy qujat halyqtyń qoldaýyna ıe bolǵanyna kýá bolyp júrmiz. Halyqtyń aı­typ jatqan bıylǵy Joldaýy ta­rıhı qujat. О́ıtkeni, onda bir jyl­ǵa ǵana emes, aldaǵy 10 jyldyq­ta­ǵy naqty damý joldary, baǵyttary kórsetilgen. Osylaısha Elbasy tapsyrmalary halyqqa demeý bolyp júr. Árıne, osy jumystarǵa Jetisý jeriniń úlesi zor bolady degen senimdemiz. Búgingi tańda eli­mizdiń, halqymyzdyń aldynda tur­ǵan úlken maqsattar da osy “Nur Otan” partııasy men onyń múshe­leri ózderiniń jumystarymen úlgi kórsetetinin aıta kele, Joldaýdaǵy júktelgen ǵalamdyq mindetterdi oryndaýǵa mol múmkindik berile­ti­nine toqtaldy. Prezıdent Joldaýyn qoldaý men onyń basty baǵyttaryn júzege asyrýǵa arnalǵan forýmda oblys­tyq ardagerler uıymdary keńesiniń tóraǵasy Egeýbek Dalbaǵaev, Pan­fılov aýdanyndaǵy Bilál Nazym atyndaǵy orta mektep dırektory Sánııam Zýlııarova, kásipker Ba­zarhan Baıtaev, Ilııas Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnı­versıtetiniń stýdenti Aızada Jaq­sybekqyzy, “Jas Otan” jastar qa­natynyń múshesi Kenjebek Tóle­genov sóılep, qundy qujatty qol­dap, múmkindiginshe ony is júzine asyrýǵa óz úlesterin qosatyndyq­taryn aıtty. Al, oblystyq “Ognı Alataý” gazeti redaktorynyń oryn­basary, Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń múshesi Atsalım Idıgov ulty cheshen bolǵanymen “Men qazaqpyn” dep jınalǵandardy qa­zaq ultynyń tóńiregine tyǵyz top­tasyp, burynǵydan da tilek pen bilek biriktirýge, dostyqtyń týyn berik ustaýǵa úndedi. Forýmǵa qatysýshylar Elbasy Joldaýyn bir kisideı qoldap, ony júzege asyratyndyqtaryn jáne onjyldyqtaǵy ósý, órkendeý ba­ǵyttaryn aıqyndap, onyń jol­da­ryn kórsetken qundy qujatty halyqqa jetkizýde utymdy ister atqarǵan “Nur Otan” halyqtyq-de­mokratııalyq partııasynyń janyna tyǵyz toptasyp, ortaq iske múm­kindiginshe úles qosatyndyqtaryn málimdedi. Premer-Mınıstrdiń budan keıingi jumys sapary qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn ámbebap sport sa­raıy ǵımaratyndaǵy jyljymaly kórnekilik ilingen jobamen tany­sýmen jalǵasty. Munda oblys áki­miniń birinshi orynbasary Amandyq Batalov alyp qurylys 2007 jyl­dyń tamyzynda bastalsa, qury­lys­ty “AGS Plast” JShS sáýlet­shi­leri júrgizip otyrǵanyn ortaǵa sal­dy. Qurylys bıylǵy jyldyń aıa­ǵyna paıdalanýǵa beriledi dep jos­parlanǵan. Úkimet basshysy basta­ǵan resmı adamdar sport saraıyn aralap kórdi. Kárim Qajymqanuly oblys ákiminiń salamatty ómir sal­ty men sportty órkendetýge baı­la­nysty atqarǵan jumystaryna jo­ǵary baǵasyn berip, munyń ózi Elbasynyń jyl saıynǵy joldaý­larynda erekshe mánge ıe ekendigin erekshe aıtyp ótti. 1500 orynǵa ar­nalǵan ǵımaratqa 8 gektar jer telimi bólingen. Ǵımarattyń jalpy alańy 24500 sharshy metr. Sport saraıy bir mezgilde sporttyń birne­she túrinen jarystar ótkizýge, jattyǵýyna, densaýlyǵyn shynyq­tyra­tyn toptardyń daıyndyǵyna arnalǵan. Astyńǵy qabatynda 66 kó­likke arnalǵan avtoturaq, kafe, tehnıkalyq ǵımarat, nysana kóz­deıtin tır, qoǵamdyq tamaqtandyrý orny bar. Al, birinshi qabatta ves­tıbıýl toby, kishi fýtbol men bas­ketbolǵa arnalǵan sporttyq arena, kórermenderge arnalǵan oryndary bar ámbebap zal, ústel tennısi, bılıard zaldary, taǵy basqa da kópshiliktiń salamatty ómir saltyn qalyptastyrýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan oryndardyń toptasqan­dyǵyn aıtýǵa bolady. Elimizdegi tuńǵysh Til saraıy Taldyqorǵan qalasynda salynyp, kóz tartatyn sáýletti ǵımarattyń ashylý saltanaty osy kúnmen tuspa-tus keldi. Kárim Qajymqanuly bastaǵan, Mádenıet jáne aqparat mınıstri Muhtar Qul-Muhammed jáne ózge de astanalyq resmı qonaqtardy ájeler shashý shashyp qarsy alsa, kógildir lentany Úkimet basshysy men “Nur Otan” halyqtyq-demo­kra­tııalyq partııasynyń Tóraǵasy­nyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýlın qıdy. Qonaqtar birin­shi qabatta ornalasqan qazaq tilin oqytatyn 3 kabınetke, orys tilin jáne aǵylshyn tilin oqytatyn kabı­netterde boldy. Osyndaǵy til oqyp jatqandarǵa Mádenıet jáne aqparat mınıstri Muhtar Qul-Muhammed Premer-Mınıstrdiń alty tildi tolyq jáne Qurandy jat­qa biletindigin jetkizip, mem­le­kettik qyzmetshilerdi Kárim Qa­jym­qanulynan úlgi alýǵa shaqyr­dy. Osy jerde 32 ilespe aýdarma júıesi (qazaq, orys, aǵylshyn) qu­rylǵylarymen jabdyqtalǵan dóń­ge­lek ústel ótkizýge arnalǵan má­ji­lis zaly, 70 oryndyq shaǵyn zal jáne beınebaqylaý júıesi iske qosylǵan. Derbes ATS ornatylǵan. Ǵımaratta qyzmet kórsetý boı­yn­sha 22 shtattyq birlik qarastyry­lyp, memlekettik tildiń keleshegine degen naqty jumystar jalǵasýda. Til saraıy eki qabatty, aýmaǵy 2400 sharshy metr, smetalyq quny 304 mln. teńge. Qurylysty júr­gizgen “Almatyaýylqurylys” kom­panııasynyń sáýletshileri qysqa mer­zimde bólingen qarjyny yq­tııatty paıdalanyp, kásibı sheber­lik­terin tanytqany birden baı­qalady. Osylaısha arhıtektýralyq ásemdigimen erekshelengen jańa ǵımarat “Qaratal” shaǵyn aýdanyn kóriktendire tústi. Úkimet basshysy sonymen qatar ótken jyly paıdalanýǵa berilgen Dostyq úıine de atbasyn burdy. Úkimet basshysy men resmı adam­dardy keń zaldaǵy etnomádenı birlestikterdiń ónerpazdary án-jyrmen, kúmbirlegen kúımen qarsy aldy. Qonaqtar oblys ákimi Serik Ábikenulynyń bastaýymen úsh qabatty ǵımarattty aralap, ondaǵy 23 oblystyq etnomádenı birles­tik­tiń, “Ulaǵat” aqsaqaldar keńesiniń, “Birlik” jastar birlestiginiń ju­mys kabınetterindegi jasalǵan jaǵdaıǵa jaqsy baǵalaryn berýmen qatar olarmen pikirlesti. Eki arada kóńildi, mazmundy áńgime órbidi. Premer-Mınıstr Kárim Má­simov bastaǵan úkimettik delegasııa­nyń jumys sapary tústen keıin Aqsý aýdanyndaǵy aýdandyq orta­lyq aýrýhananyń jumysymen ta­nysýmen jalǵasty. Premer-Mı­nıstr jastyq shaǵynda stýdenttik qurylys jasaǵynyń quramynda eńbek etip, ózi qurylysshy retinde qoltańbasyn qaldyrǵan kásiptik-tehnıkalyq lıseıdiń tynys-tir­shiligine de nazar aýdaryp, sol bir kezderdi eske alǵandaı boldy. Mun­da da Úkimet basshysyn aqsýlyq jerlesteri jarqyn júzben qarsy aldy. Osy aımaqtan túlep ushqan atpal azamattyń búgingi shyqqan bıigi olar úshin qýanysh sezimin týdyratyndyqtan qadamyna sát­ti­lik tiledi. Jerlesteri Kárim Qa­jym­qanulyna búginde qant qyzyl­shasyn ósirýshilerdi tolǵandyrǵan “Aqsý” qant zaýytyna qatysty daýly máseleniń túıinin sheshýge kóńil aýdarýyn ótindi. Aıtylǵan­dardy muqııat tyńdaǵan Úkimet basshysy ony nazarǵa alyp, tıisti oryndarǵa tapsyrma beretindigin jetkizdi. Osylaısha jetisýlyqtar jalpyulttyq forýmda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Joldaýyn qyzý qýattap, bir adam basshy, qalǵanymyz qosshy bolyp, yntymaq pen birligimizdiń berik­ti­gin, ár kúndi eńbektegi jetis­tik­ter­men nyǵaıtatyndyqtaryn naqty­lady. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy. Sýretterdi túsirgen Shúkir ShAHAI. KEŃES DÁÝIRI KEZINDE BOLMAǴAN IGILIKKE TÁÝELSIZDIKTIŃ ARQASYNDA QOL JETKIZDIK Eskendir ESIMOV, Sosıalıstik Eńbek Eri. Meniń jasym qazir seksennen asty. О́mir boıy Bókeı ordasy aýdanynda qoı baqtym. Adal eń­bektiń nátıjesinde Sosıalıstik Eńbek Eri atandym. Jubaıym Márzııamen birge on bala tár­bıelep ósirdik. Búginde otyz tórt nemere, tórt shóbere súıip, shalqyp otyrmyz. Degenmen, búgingi aıtpaǵym basqa. Biz keńes dáýirinde qansha bıikke shyqsaq ta, dál qazir­gideı zamandy kóremiz dep oı­laǵan joq edik. Qazir men aýdan ortalyǵy Saıqyn aýy­lynda barlyq jaǵdaıy kelis­ken meken jaıda turyp ja­tyr­myn. Oblys ákimi Baqty­qo­ja Izmuhambetov 2008 jyly aýdanǵa jumys saparymen kelgen kezde maǵan jańa úı berý jóninde aýdan basshysy Rahman Qarınge tapsyrma ber­gen edi. О́tken jyly ishi-syr­ty zyńǵyrap turǵan osy úıge oblys basshysynyń ózi qutty bolsyn aıtyp, kirip shyqty. Meniń han saraıyndaı qonysym aýdanda eń birinshi bolyp kógildir otynǵa qosyldy. Bul bizdiń tipti túsimizge de kirmegen jáıt edi. Oblys orta­lyǵynan 600 shaqyrym shalǵaı jatqan, 200 jyldan astam ta­rıhy bar Bókeı ordasy óńirinde mundaı ıgilikke sonaý keńes dáýi­rinde de qol jetken joq. Qa­zir Jánibek aýdanynyń Qaırat aýylynan tartylǵan gaz qubyry Bókeı ordasy aýdanynyń Murat­saı eldi mekeni arqyly Saı­qyn­ǵa ǵana emes, tarıhı Han orda­sy­na da jetkizilip, el ıgiligin kórip otyr. Bıyl gaz qubyryn Bısen aýylyna tartý da jos­parlanypty. Jalpy, 2008-2009 jyldary oblysty gazdandyrýǵa 7 mıl­lıard teńgege taıaý aqsha jum­sa­lypty. Bul qarjynyń ne az, ne kóp ekenin bilmedim. Bir bilerim, ákimimiz Baqtyqoja, aınalaıyn, 2007 jyldyń sońynda “Elbasy­nyń 2005 jylǵy tapsyrmasyn oryndaımyn, Qarashyǵanaq ke­nishinen Oralǵa gaz qubyryn tar­tamyn” dep kiriskende, “Bókeı Ordasy aýdanyna gaz jet­ki­zemin” dep ha­lyqqa ýáde ber­gen­de, shy­nyn aıtý ke­rek, se­nim­nen kú­dik ba­sym bol­dy. Me­niń bilýim­she, sońǵy eki jylda 30 aýylǵa gaz barǵan, 2010-11 jyl­dary 46 aýylǵa gaz barady eken. Bastal­ǵan sharýa aıaqtalǵan soń, kógildir otyn rahatyn kórgen aýyldar­dyń uzyn sany 146-ǵa jetip, oblys hal­qynyń 92-94%-y gazben qam­tylmaq. Taratyp aıtar bolsam, byltyr jyl aıaǵynda Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń qatysýymen “Qarashyǵanaq-Oral” gaz quby­ry qurylysynyń birinshi kezeńi paıdalanýǵa berilip, taǵy bir aýdan ortalyǵy Terektiniń Fe­dorov aýylynda da kógildir otyn alaýy tutandy. Bıyl Qaratóbe, Syrym aýdandary ortalyqtary­na jáne basqa kóptegen eldi me­kenderge gaz jetetinin buqaralyq aqparat quraldarynan bilip otyr­myz. Sonda oblystaǵy bar­lyq aýdan ortalyqtary men iri aýyldar gazǵa qosylady eken. Osy­nyń bári Elbasymyz Nur­sul­tan Nazarbaevtyń elge jasap otyrǵan qamqorlyǵynyń arqasy. Olaı deıtin sebebim, Prezı­den­timiz 2005 jyly mamyrda obly­symyzǵa kelgen kezekti saparyn­da aımaqty gazdandyrýǵa aıryq­sha mán berip, “Qarashyǵanaq-Oral” gaz qubyryn salý jóninde sheteldik kompanııa men oblys basshylaryna tapsyrma bergenin halyq umyta qoıǵan joq. Qazaqstan basshysy el hal­qy­na bıylǵy Joldaýynda da ádettegideı áleýmettik másele­lerge basa nazar aýdardy. Endi, mine, oblys ákiminiń qoldaýy arqasynda biraz sharýa júzege asyp, sharapatyn el kóre bas­ta­dy. Sóıtip, álemdegi eń iri ken oryndarynyń biri Qarashyǵanaq kenishinde óndiriletin tabıǵı gazdyń bir bóligin Elbasynyń qamqorlyǵy arqasynda oblys halqy paıdalanyp otyr. Jasym­nyń seksennen asqanyn basynda aıttym. Ǵumyrym osy aýylmen tyǵyz baılanysty, Saıqynnyń ár tútini, ár aǵashy maǵan qym­bat. Osy jasqa kelgenshe halyq­tyń ot jaǵý men kúl shyǵarýdyń beınetin qalaı kórip kele jatqanyna kýámin. Jyl saıyn orman otalyp, aǵash shabylatyn, baǵasy ýdaı kómir satyp aly­na­tyn... Otyn jaǵyp, kúl shyǵarý mashaqatynan qutylǵan kóptiń biri retinde men osy oraıda Elba­syna shyn júrekten alǵy­symdy bildirgim keledi. Elbasy­myz bastaǵan elimiz aman, jur­ty­myz tynysh bolsyn. Nursultan Ábishulynyń saıasaty arqasynda Eýropa tórine kóterilip, EQYU-ny basqaryp otyrǵan Qazaqstan qaryshtap damı bersin! Meniń júrekjardy tilegim osy. Batys Qazaqstan oblysy, Bókeı ordasy aýdany. BAQYTTY BALALYQ ShAQQA MÚMKINDIKTER MOLAIýDA Elbasy N.Nazarbaevtyń  “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Joldaýy aldaǵy on jylda respýblıkamyzdyń damýynyń negizgi baǵyttaryn aıqyndap berdi. Elbasymyzdyń qazaqstandyqtarǵa arnaǵan Joldaýynyń basym baǵyttarynyń biri–  balalar ómiriniń sapasyn arttyrýda jańa mindetterge qol jetkizý, eresekterdiń balalar densaýlyǵy men  olardyń  ómirine jaýapkershiligin  arttyrý. Quqyqtyq  qatynas jaǵynan alǵanda ómir sapasy adamnyń laıyqty ómir súrýi men erkin damý quqyqtarynyń  júzege  asyrylýy bolyp tabylady. Elimizde 18 jasqa deıingi 5 mıllıonnan astam bala turady. Bul  barlyq halyqtyń úshten bir bóligi. Qazaqstan balalary memleketimizdiń bolashaq eresek turǵyndary retinde Otanymyzdyń áleýmettik, ekonomıkalyq jáne mádenı órkendeý salasynda  ómirlik mańyzy zor ról atqarady. Olardyń ál-aýqaty men  ómiriniń  sapasy   memleketimizdiń turaqty damýynyń qaınar kózi ekendigi aqıqat. Balalardyń beıbit jáne órkendegen elde, irgesi berik otbasynda baqytty  ómir súrýi úshin jaǵdaı jasaý  únemi memleket nazarynda ekendigi kópshilikke belgili. Osy turǵydan, biz Joldaýdy baqytty balalyq shaqtyń bolashaǵyna  qatysty uzaq merzimdi baǵdarlama bolyp tabylady dep esepteımiz. Memleket basshysynyń Qazaqstan halqyna jańa Joldaýynda bolashaqta ulttyq áleýetimizdi arttyrý úshin  halyqaralyq deńgeıdegi  básekege qabiletti urpaq tárbıeleýde jáne olarǵa  bilim berýde memleketimizdiń bar kúshin salý kerektigi atap ótilgen. Soǵan oraı, osy onjyldyqta aldymyzda atqaratyn aýqymdy ister, bolashaqqa belgilengen aýqymdy  mindetter tur. Eń bastysy, bolashaq urpaǵymyz – balalardyń beıbit elimizde, tynyshtyqta jáne jalpyulttyq qundylyqqa aınalǵan kelisimde ómir súrip, damyp, tárbıe men bilim alýy úshin belsendi atsalysýymyz qajet. Elimizdiń táýelsizdigin baıandy etý, qazaqtyń ult bolyp órkendeýine jol ashý, onyń tili men mádenıetiniń keń qulash jaıýyna múmkindik týǵyzýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamany júzege asyrý maqsatyndaǵy, bizdiń basty jumysymyz –  jastardy Otan men halyqqa qyzmet etýge,  bilimdilik pen biliktilikke baýlý. Bizder, eresekter  balalardyń ómiri men   densaýlyǵy, quqyǵy úshin  jaýapkershiligimizdi eshqashan esten shyǵarmaǵan jaǵdaıda olardyń ál-aýqatynyń jaqsarýyna, ómir súrý sapasynyń arta túsýine qolaıly múmkindikter týatyny sózsiz. Sondyqtan biz bolashaǵymyzdyń jarqyn bolatyndyǵyna kámil senemiz. Sulýshash QÝATJANOVA, Almaty qalalyq balalar quqyǵyn qorǵaý departamentiniń bastyǵy. Almaty. ABYROILY BORYShYMYZ Jyl saıynǵy Elbasymyz­dyń halyqqa Joldaýynan jurt­shylyqtyń úlken úmit kútetini kúmánsiz. Prezıdentimizdiń bı­ylǵy Joldaýy da halyq ara­syn­da erekshe serpilis týǵyzdy. Jar­qyn bolashaǵymyzǵa, urpa­ǵy­myzdyń kemel keleshegine de­gen nyq senim uıalatty. Táýelsiz elemizdiń tuǵyrly bolýy jolyn­daǵy maqsat-múddemizdiń, baǵyt-baǵdarymyzdyń sara jolyn aıqyndap berdi. Elbasy halqymyzdyń áleý­met­tik jaǵdaıynyń jaqsara tú­sýi­ne udaıy nazar aýdaryp kele­di. Buǵan ómir súrý deńgeıi óte tómen otbasylar sanynyń tórt ese azaıǵany naqty dálel bola alady. Sonyń nátıjesi bolar, elimiz atalǵan salada Dostastyq elderiniń ishinde aldyńǵy qatar­dan oryn ala otyryp, Eýropa­da­ǵy qaýipsizdik jáne yntymaq­tas­tyq uıymyna tóraǵalyq etý qu­qy­na ıe boldy. Ústimizdegi jyl­dan bastap ana men balaǵa, arda­gerlerge aı saıyn tólenetin jár­demaqylar men zeınetaqy mól­sheri edáýir arttyrylatyn boldy. Jańa Joldaý óziniń atyna saı aldaǵy jyldary da halqy­myzdyń áleýmettik, ekonomıka­lyq jaǵdaıyn odan ári jaqsar­týǵa baǵyttalǵan naqty shara­lary­men qundy. Bıýdjettik sala qyzmetkerleriniń jalaqysy men analardyń járdemaqylarynyń, zeınetaqynyń, kásipkerlikti qoldaý men ónerkásipti damytýǵa baǵyttalǵan sharalardyń aldaǵy úsh jylda ósý kórsetkishi kim-kimniń de kóńilinen shyǵady. Ásirese, el halqynyń densaý­ly­ǵyn jaqsartýǵa, áleýmettik qor­ǵaýmen qatar, ómir súrý deńgeıin joǵarylatýǵa baǵyttalǵan is-qımyldarǵa kópshilik rıza. Prezıdent Joldaýynda bel­gilengen mindetter elimizdiń bolashaǵynyń jarqyn da jasam­paz ekendigin aıǵaqtaıdy. Jańa tabystar men jalyndy isterge jigerlendiredi. Joldaýdan týyndaıtyn mindetter údesinen shyǵý qaı-qaısymyzdyń da aby­roıly boryshymyz dep bilemiz. Ulttyq memlekettik saıasat mektebiniń tyńdaýshylary. Astana. ALDA ATQARAR JUMYS KО́P Elbasynyń elimizdiń ishki jáne syrtqy saıasatynyń negizgi ba­ǵyttaryn aıqyndaıtyn jyldaǵy Joldaýlary saıası ómirimizdiń eleýli kórinisine aınaldy. Sebebi, bul saıası qujattar memleke­timiz­diń áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń naqty baǵdary bolyp tabylady. Álemdi sharpyp jatqan jahan­dyq ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan, Prezıdent jańa Joldaýynda Qazaqstandy bedeldi ári bolashaǵy qazirgiden de jarqyn elge aınaldyrýdyń negizgi basym­dyq­taryn belgilep berdi. N.Á.Na­zar­baev jańa Joldaýynda eko­nomıkany jańǵyrtý, densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne halyqty áleýmettik qorǵaý salalaryn da­my­tý, aýyl sharýashylyǵynda eń­bek ónimdiligin arttyrý mindet­terin alǵa qoıdy. Sonymen qatar, “kásipker­lik – jańa ekonomıka­nyń qoz­ǵaýshy kúshi”, dep “Bız­nes­tiń jol kartasy – 2020” baǵ­darlamasyn, onyń ishinde nesıe­ler boıynsha paıyzdyq stavka­lar­dy sýbsıdııa­laýdy, shaǵyn jáne orta bızneske nesıelerdi ishinara kepildendirýdi, bıznes júrgizýge servıstik qoldaý bildirýdi jáne ÁKK-ni jergilikti atqarýshy or­gan­darǵa berýdi usyn­dy. Bul ba­sym­dyqtar shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna zor múmkindik týǵyzatyny sózsiz. Elbasymyzdyń jańa Joldaýy – maqsatqa baǵyttalǵan naqty baǵ­darlama. Ol – qoǵamǵa bolsyn, je­ke azamatqa bolsyn ortaq baǵ­darlama. N.Á.Nazarbaevtyń jańa Joldaýy elimizdegi jetistikterdi saqtap, arttyrý múmkindikteriniń bar ekendigin aıqyn kórsetedi. Qa­zaqstan – álemdegi ekonomıkalyq daǵdarysty eńserip, ekonomı­ka­lyq damý deńgeıin saqtaǵan az memleketterdiń biri. Bizdiń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýdaǵy jetistikterimiz Prezıdenttiń syndarly saıasatyna, Qazaqstan halqynyń birligi men tatýlyǵyna baılanysty júzege asýda. Árbir qazaqstandyq Elbasy Joldaýynda óz saýaldaryna naq­ty jaýap taýyp, ál-aýqatynyń óse­tinine senimdi bolyp otyr. So­nymen qatar, qoǵamda kelisim men turaqtylyqty saqtap, elimizdiń qaýip­sizdigin nyǵaıtý negizgi mindet bolyp tabylady. Bizge, Qashyr aýdanynyń turǵyndaryna osy jyly atqarar jumys kóp. Soǵan qaramastan, biz Elbasy qoıǵan bar­lyq mindetterdi tolyq oryn­daı­myz dep sendire alamyz. Bolat BAQAÝOV, Qashyr aýdanynyń ákimi. Pavlodar oblysy. ISKERLIKKE DEGEN YNTANY OIаTTY О́tken aptada “Nur Otan” HDP oblystyq fılıalynda Parlament Májilisiniń depýtattary A.Mo­my­shev, S.Bychkova, N.Gellert jas­tarmen kezdesti. Parlamentshiler kezdesýde Joldaýdan týyndaıtyn mindetterdiń máni men mańyzyn ashyp kórsetti. Sondaı-aq, Par­lament Senatynyń depýtaty A.Sav­chenko “Taraz qýat ortalyǵy” AQ eńbekshiler ujymynda boldy. – Elimizdiń árbir azamaty jasyna nemese áleýmettik jaǵ­daı­y­na qaramastan, Joldaýdan ózine paıdaly nárseni taba alady. My­saly, kásipkerdi “Bıznestiń Jol kartasy – 2020” yntalandyrsa, zeınetaqynyń kóbeıe túskeni qart­tardy qýantyp otyr. Al “Ba­la­pan” baǵdarlamasyna búldirshin­derdiń ata-analary dán rıza. Ál­bet­te, Joldaýda el-jurt úshin bu­dan basqa da kóptegen strategııa­lyq máni bar máselelerdi qolǵa alý aıtylǵan. Mine, sony júzege asyrýǵa jurt bolyp jumyla atsalysýymyz kerek, – dedi ol kezdesýde. Parlamentshiler aıtqan derek pen dáıek jurshylyqtyń kóńilinen shyǵyp qana qoımaı, iskerlikke degen yntalaryn da oıatyp otyr. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy. О́RLEÝ JYLDARYMYZ О́MIRShEŃ BOLǴAI Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń dástúrli Joldaýyn taǵatsyzdana tosatynymyz bar. Bul jáı tosý emes, Joldaýdy eldiń keleshektegi damýyna serpin beretin, baǵyt-baǵdaryn aı­qyn­daıtyn baǵdarlamalyq qujat retinde qa­byl­daımyz. Bıyl Memleket basshysy ekono­mı­kalyq  órkendeýdiń aldaǵy on jylǵa arnal­ǵan josparly baǵdarlamasyn usynýy kóp­shiliktiń oıynan shyqty. Joldaýda aıqyndalǵan ekonomıkanyń básekege qabilettigin arttyrý máselesi qaı kez­de de alǵy kezekte bolatynyna taǵy bir ret na­zar aýdardy. Árıne, bul úshin aldymen otandyq ónimderdi  eksportqa shyǵarýǵa laıyq bolatyn­daı halyqaralyq standart talaptarymen óndirý qajet. Másele munaı, mys, myrysh, astyq se­kil­di álemdik rynokta suranysy joǵary ónimderden ózge ónimderdiń sapasyn kóterýge qatysty bolǵaly otyr. Osy ónimderden basqa aýyl sharýashylyǵy, qurylys ındýstrııasy ónimderiniń ózimizden artylǵanyn kórshi el­derge eksporttaýǵa bolatyny áldeqashan dálel­dengen. Qazaqstanda óndirilgen qandaı ónim bolsa da ony Reseı men Belarýsqa kidirissiz jetkizýdiń alǵysharty retinde Keden odaǵy quryldy. Bul otandyq brendpen ótimdi taýar óndirýshi kásiporyndarǵa, kásipkerlerge úlken qoldaý bolary sózsiz. Aldymen ekonomıka, sonan soń saıasat demekshi, otandyq ekonomıkany órkendetý maqsatynda tartylatyn ınvestısııalardyń máselesi de oń sheshimin taýypty. Qazaqstanǵa Qytaıdan, Ońtústik Koreıadan,  Birikken Arab Ámir­likterinen, ıtalıandyq, fransýzdyq, reseı­lik kompanııalardyń qatysýymen 10 mıllıard AQSh dollary kóleminde  ınves­tı­sııa keletini eldiń keleshektegi damýyna seni­mi­miz­di nyǵaıta túsedi. Sonymen birge, ekono­mı­kaǵa ınvestısııa salýǵa nıetti otandyq ká­sip­oryndarǵa, jeke kompanııalarǵa da memleket tarapynan barynsha qoldaý kórsetilmek. Sheteldik, otandyq ınvestısııanyń mol bolýy ekonomıkalyq  órkendeý ǵana emes, Qazaqstan­nyń aldaǵy on jylda órleý kezeńine betburys bolǵaly otyr. Qazaqstannyń alǵa qaryshty qadam ja­saý­y­na tek Prezıdent, Úkimet nemese ár deń­geı­degi ákimder ǵana múddeli bolmaýy qajet. Buǵan barsha qazaqstandyq atsalysýy tıis. Ásirese, memlekettiń qoldaýyna súıenip, jeke kásibinen mol tabys taýyp júrgen kásipkerler de shet qalmaǵany jón. О́ıtkeni, Memleket basshysy árkez kásipkerlerdi qoldap keledi. “Kásip­ker­lik – jańa ekonomıkanyń qozǵaýshy kúshi” dep keshegi Joldaýda oryndy baǵa berdi. “Biz táýekelderdi óz moınyna alýǵa, jańa rynok­tardy ıgerýge, ınnovasııalardy endirýge daıyn qýatty kásipkerler tabyn kórgimiz keledi”, dedi Elbasy. Osyǵan Úkimetke 2010 jyldan bastap óńirlerde kásipkerlikti damytý jóninde arnaıy tapsyrma berip, biryńǵaı bıýdjettik baǵdar­lama engizýdi, nesıeler boıynsha paıyzdyq sýb­sıdııa jasaýdy, nesıelerdi ishinara kepil­den­dirýdi, bıznes júrgizýge servıstik qoldaý bildirýdi  tapsyrdy. Kásipkerlerge budan artyq qandaı qoldaý qajet. Mine, osynyń bári eldiń aldaǵy órleý jyldarynyń órkendi bolýyna jasalǵan ıgi qadam. Osy ıgi  qadamdy ár óńirde ilip áketer­lik tyń jobalar jasaqtalýy tıis. Elbasy Qa­zaqstannyń 2020 jylǵa deıingi  strategııalyq damýynyń keshendi josparynyń alǵyshartta­ryn kórsetip berdi. Endi tek naqty josparmen iske asyrýǵa batyl áreket qajet. Endeshe, iske sát! Ábilhan TО́LEÝIShEV, “Qazaq tili” qoǵamy Atyraý oblystyq uıymynyń tóraǵasy, mádenıet qaıratkeri. Atyraý oblysy, Inder aýdany.