Jańaózendegi jaǵdaı Úkimet nazarynda

Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen Jańaózendegi jaǵdaıǵa arnalǵan Úkimet otyrysy ótti. Otyrys barysynda Jańaózendegi jaǵdaıdy jedel sheshý úshin qurylǵan komıssııanyń esebi tikeleı baılanys arqyly tyńdaldy.

Aldymen Premer-Mınıstr Kárim Másimov Jańaózen oqı­ǵa­sy kezinde qaıtys bolǵandardyń otbasylaryna Úkimet jáne óz atynan kóńil aıtty. Sonymen qatar, Elbasy tapsyrmasyna sáı­kes, Úkimet qaıtys bolǵandar men zardap shekkenderdiń otbasy­la­ryna kómek kórsetetindigin jetkizdi.

Qazir Úkimettiń aldynda turǵan negizgi mindet – tár­tip­sizdiktiń saldarynan oryn al­ǵan áleýmettik-ekonomıkalyq, gýmanıtarlyq problemalardy tez arada sheshý úshin qajetti jaǵdaılar jasaý. Eń aldymen, qalanyń kúndelikti ómirin qal­pyna keltirý, búlingen jáne qıraǵan nysandardy tez arada jóndep, iske qosý, kópshilik tutynatyn taýarlar men azyq-túliktiń, dári-dármektiń tap­shy­lyǵyn boldyrmaýymyz kerek. Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq júıesin, jaryq, jylý, telefon baılanysy qyz­metin qalpyna keltirýimiz kerek. Medısınalyq mekemelerde quraldar men dári-dár­mek jetkilikti bolýy kerek. Mek­tepter men balabaqshalar aıryqsha baqylaýǵa alynýy tıis, dep tapsyrma berdi Úki­met basshysy.

Elbasy tapsyrmasy boıynsha qurylǵan úkimettik komıssııa keltirilgen shyǵynnyń kólemin anyqtap, jaǵdaıdy turaqtan­dy­rý úshin is-sharalar qabyldap jatyr. Ony Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary О́mirzaq Shó­keev basqarýda. Onyń jumysy keshendi, ashyq jáne jarııaly bolady, dedi Kárim Másimov. Jańaózende jumys istep jatqan komıssııa Astanamen tikeleı baı­lanysqa shyǵyp, ózderi júrgizip jatqan is-sharalardyń esebin berdi.

Elbasy jáne Qaýipsizdik Ke­ńesiniń sheshimimen 17 jeltoq­sannan beri Úkimettik komıssııa jumys isteýde. Úsh kún ishinde birshama jumystar atqaryldy. Komıssııa 7 top boıynsha jumys istep jatyr. Atap aıtqanda, onda tótenshe jaǵdaılar, nysandardy qalpyna keltirý, áleýmettik qam­tamasyz etý, azyq-túlikpen qam­tamasyz etý, halyqty aqparat­tan­dyrý, quqyqtyq qamtamasyz etý jónindegi toptar bar. Búgingi kúni Jańaózendegi ahýal birtindep qalpyna kelip jatyr deı alamyn. Qalada jergilikti tur­ǵyn­­dardy azyq-túlikpen qamta­ma­syz etý, alǵashqy járdem kór­setý dári-dármekteri máselesi she­shilgen. Mańyzdy áleýmettik nysandar men saýda núkteleri qa­lypty jumys isteýde. Azyq-túlikke tapshylyq, baǵa ósimi baıqalmaıdy. Oblys ákimdigine Kaspıı ÁKK-men, «Qaz­Mu­naı­Gaz» kompanııasymen birige oty­ryp, ár apta saıyn azyq-túlik jármeńkesin uıymdastyrý tap­sy­ryldy. Bul ister komıssııanyń baqylaýynda bolady. Mańǵystaý oblysy turǵyndaryn azyq-tú­likpen qamtamasyz etýdi jedel sheshý maqsatynda Aýyl sharýa­­shy­lyǵy mınıstrligi men «Qaz­Agrodan» 570 mln.teńge bólindi. О́tken aptada qalada telefon baılanysy bolmaǵan edi, endi jeli tolyqtaı qalpyna keltirildi. Bank júıesin qalpyna keltirý tý­raly aıtatyn bolsaq, eńbek­aqy, stıpendııa jáne basqa áleý­mettik tólemderdi tóleýge baıla­nysty qolma-qol qarjy jetkilikti. Tirkelgen 12 banktiń 10-y qaıta jumysyna kiristi. Barlyq áleýmettik nysandar qalypty jumys jaǵdaıynda. Turǵyn­dardy sýmen qamtamasyz etý, gaz, jylý júıeleri jumys jasap tur. Qo­ǵamdyq kólik, taksı de bu­rynǵysha qalpyna tústi, dedi ol. Sonymen qatar, Jańaózen qala­synda jaǵdaıǵa baılanysty mektep oqýshy­lary­na demalysty 5 kúnge sozý týraly sheshim qabyl­dandy. Biz bul kúnderi túsindirý ju­mystaryn júrgi­ze­miz. 5 kún­nen keıin oqý qaıta jalǵasady, dedi О́mirzaq Shókeev.

Komıssııa esebi boıynsha bú­lingen ǵımarattarǵa aldyn-ala zertteýler júrgizilipti. Qıraǵan nysandardyń jalpy sany – 41, onyń 5-i ákimshilik ǵımaraty. Olardyń qalpyna keltirilýi úshin 770 mln.teńgedeı qarajat qajet. Al «QazMunaıGaz» BО́» AQ-tyń 3 nysanyna 1 mlrd.teń­geniń shyǵyny kelse, 29 kommer­sııalyq nysan men bankterge aldyn-ala esepteýler boıynsha 250 mln. teńge, sonymen qatar 2 turǵyn úıge 3 mln. teńgeden astam shyǵyn kelgen. Jalpy al­ǵanda, atalmysh nysandardyń tolyqtaı qalpyna kelýi úshin 1,9 mlrd. teńgedeı qarajat kerek. Aldaǵy aptanyń ishinde qurylys uıymdary jumysty bastap kete alady. Alaıda Úkimettik komıssııa jergilikti kompanııalarmen jáne merdigerlermen shyǵynǵa bólinetin qarjyny kútpeı óz esebinen jóndeý jumystaryn bas­taı berý jóninde kelisti. So­nymen qatar «О́zenmunaıgaz» ón­diristik fılıalynyń jumysy qaıta jandana bastady. О́ndi­ris­tik nysandar men jumysshy­lar­dyń qaýipsizdigi qamtamasyz etilýde. Nátıjesinde jumysshy­lar­dyń 80 paıyzy jumysqa shyqty. Al keshe bul kórsetkish 37 paıyzdy kórsetken bolatyn. Komıssııa tóraǵasynyń aıtýynsha, ereýilge shyqqan munaıshy­lar­men kezdesý barysynda olardyń basym kópshiligi buzaqylyqtar men adam ólimine aparyp soq­qan­dardyń isin aıyptaıtyndyq­taryn jetkizgen.

«О́zenmunaıgaz» ben «Qara­jambasmunaıdyń» jumystan shy­­ǵarylǵan jumysshylarynyń prob­lemasy da qarastyrylýda. Ju­mystan shyǵarylǵan munaı­shy­lar­ǵa respýblıkanyń iri kásip­oryndarynda, negizinen ken ón­dirý jáne munaı-gaz salalarynda jumystar usynylady jáne jal­aqylary olardyń  burynǵy jal­aqylarynyń 80-90 paıyzyn qu­raıtyn bolady, dedi О́.Shókeev. Sondaı-aq, olar kelisim bergen jaǵdaıda, olardyń qonys aýdarý shyǵyndaryn óteý jáne qajetti baspanamen qamtamasyz etý má­seleleri sheshiledi.  Bul baǵyt­ta «Jumyspen qamtý-2020» tetigin qoldanýǵa bolady. Jospar bary­symen tanysqan Premer-Mınıstr Kárim Másimov Úkimettik komıssııa jetekshisine jumystan bosaǵan munaıshylardyń aty-jónderi jazylǵan tizimdi daıyn­daý jóninde tapsyrma berdi. Sonymen birge, K.Másimov eń aldymen jumystan shyǵyp qalǵan azamattardy jumyspen qamtý máselesin qarastyrýdy nyǵyzdaı tapsyrdy.

Al Tótenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko Jańaózendegi birinshi kezektegi qajettilikterge qar­jy bólý kerektigi týraly aı­typ ótti. Qarjy qalalyq ákim­dikke, oblys ákimdigine, qalany jınastyrýǵa, kóliktik shyǵyn­darǵa, janar-jaǵarmaı satyp alýǵa jáne memlekettik organ­dar­dy qamtamasyz etýge qajet, dedi ol. Ishki ister mınıstri Q.Qasymov qalaǵa komendanttyq saǵat engizilýine baılanysty qaýipsizdik jaǵdaıy turaqty eken­digin jetkizdi. Al Baılanys jáne aqparat mınıstri A.Ju­maǵalıevke Úkimet basshysy Jańa­ózende atqarylyp jatqan barlyq jumystardyń ashyq­ty­ǵy men BAQ-qa qoljetimdiliktiń qamtamasyz etilýge tıis negizgi máseleler qataryna jatatyn­dyǵyn, sondyqtan qoǵamda túrli pikirler týmas úshin osy máse­ledegi ashyqtyq pen móldirlikti qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Úkimet otyrysy qorytyn­dysynda Jańaózendegi tártip­sizdiktiń saldaryn joıý maq­satyndaǵy sharalar josparyn qarastyratyn qaýly bekitildi. Sonymen qatar, bastapqy qajet­tilikterge 1 mlrd. 200 mln. teńgeden astam qarjy bólinetin boldy.

Jańaózendegi tártipsizdik saldaryn joıý boıynsha bar­lyq sheshimder belgilengen merzimde atqarylýy tıis. Bul birinshi másele. Quqyq qorǵaý salasyndaǵy turaqtylyq qam­tamasyz etilý kerek. Biz barlyq jedel sharalardy sheshetin bolamyz. Oqıǵanyń negizgi túp-tamyry neden bastal­ǵandyǵy naqty tekserýlerdi qajet etedi. Osy turǵydaǵy tıisti jumystar óz basshyly­ǵymmen júrgizilip, Memleket basshysynyń qaraýyna usy­nylady. Bul sharalar bola­shaqta Jańaózende, elimizdiń basqa da óńirlerinde qaıtalan­bas úshin qabyldanady, dedi  Premer-Mınıstr. О́z sózin Qa­zaqstandaǵy turaqtylyqty ny­ǵaı­tý kerektigi jóninde sabaqtaı kelip, Jańaózendegi jaǵdaı bar­shamyz úshin úlken sabaq ekendigin, odan tıisti qory­tyndy shyǵarý qajettigin qadaı aıtty.