Men budan 25 jyl buryn mektep bitirgen urpaqtyń ókilimin. Sol kezdegi saıasattyń dúmpýin bir kisideı bilemin. Áskerge barǵanda Jeltoqsan oqıǵasynyń yzǵaryn sezindik. Elimiz táýelsizdik alǵan sátte aldymen qýanǵan qazaqtyń biri edim. Sodan beri elimizdiń órkendeýine, ishki-syrtqy ekonomıkalyq baılanystyń tereń tamyr jaıýyna ishteı tilekshi bolyp júrgen janmyn. Alaıda, keshe, el Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıy toılanar sátte Mańǵystaý óńirinde oryn alǵan tosyn oqıǵa alańdatyp-aq tastady.
Meniń atam halqymyzdyń aýyz ádebıetin jaqsy biletin. Halyq arasynda keń taraǵan aqyndardyń, jyrshylardyń óleń-jyrlaryn jatqa aıtatyn. О́zi de ádebıetke óte jaqyn boldy. Sýyrypsalmalyq óneri bar edi. Sol ónerin bizge darytýǵa kóp jumystandy. Nemerelerimen, ıaǵnı, bizben áńgime-dúken qurǵanda udaıy eldikti, Qazaqstandy meken etken ulttar arasyndaǵy birlikti nasıhattap otyrýshy edi. Biz odan aldaǵy ómirimizge mol tálim-tárbıe aldyq. Ony ózimizdiń kúndelikti tirshiligimizde udaıy este ustap otyramyz. Muny aıtyp otyrǵan sebebim, Jańaózen qalasyndaǵy oqys oqıǵa týraly bilgende, úlkenderdiń tálim-tárbıesi kemshin túsken joq pa degen oı mazalaıdy. Qaıdan bileıin, qazirgi qoǵamda úlkenderdiń aıtqanynan góri aqshaly toptardyń ámiri basym bolyp ketýi de múmkin ǵoı. Jańaózen qalasyndaǵy oqıǵaǵa sebepshi bolǵan aǵaıynnyń arasynda múmkin qaltaly toptardyń yqpalynda ketken jastardyń óz erikterine yryq bere almaǵany áser etken shyǵar.
Teginde, qazaq halqy Táýelsizdikti udaıy murat etken. Sol jolda qasyq qanyn qıyp otyrǵan. Demek, qazaq halqy úshin Táýelsizdikten qymbat nárse bolmaýy tıis. Al Jańaózen qalasyndaǵy baýyrlardyń dál osy sáttegi áreketi kóńilge qonbaıdy. Múmkin, munyń artynda qazaq halqynyń, qazaq eliniń táýelsizdigin tárk etkisi kelgen toptardyń yqpaly bolýy ábden múmkin. Biraq, bizdiń yntymaǵy jarasqan halqymyz mundaı óreskel áreketti eshqashan qoldamaıdy. Bul – bizdiń táýelsizdigimizge tóngen qater. Eldikti, qazaq halqynyń álemdik saıasattaǵy bedelin oılaıtyn bizdiń býyn dál bulaısha qımyl jasamaýy qajet edi. Aǵaıyn arasynda bolatyn kıkiljińge túsinistikpen qaraıtyn jurt mundaı máselege barynsha baıypty kózqaraspen qarap, eń ońtaıly sheshimin kútýi qajet edi. Amal ne, munaıly túbektegi baýyrlardyń bul isi bárimizdi qynjyltty.
Qalaı aıtqanda da, el Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıy sátinde Mańǵystaý óńirindegi keleńsiz jáıt babalar ańsaǵan táýelsizdik armanyn iske asyryp júrgen búgingi urpaqtyń saǵyn syndyra almaıdy. Eń bastysy, eldiń birligine syna qaqqysy kelgen áldekimderdiń arandatýyna urynyp qalmaıyq, aǵaıyn.
Bımyrza AMANGELDIULY.
Atyraý oblysy.
