K. Kúıikov BUU minberinen sóılegen sózin «Men ıadrolyq qarýdan zardap shekken jáne synaqtardan qurban bolǵan barlyq tulǵalardyń atynan sóz qozǵaımyn. Búgin estigenińizdiń barlyǵy ıadrolyq synaqtardyń búkil qasiretteri men aýyrsynýyn bastan ótkergen Qazaqstannyń ashy tájirıbesiniń taǵy bir eske salýy bolady», – dep bastady K. Kúıikov óz sózin BUU bas minbesinen. Ol óz ǵumyr jolynyń tarıhyn baıandap, ómiriniń 25 jylyn «qylqalamdy tisterimen nemese aıaqtarymen ustaı otyryp» súret salý arqyly ıadrolyq qarýsyz álem úshin kúresýge arnaǵanyn atap ótti.
Qazaqstandyq aktıvıst Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly sheshimi búkil álemge Qazaqstan tańdaǵan beıbitshilik pen izgilik jolyn kórsetti jáne basqa elderge laıyqty úlgi bolǵanyna nazar aýdardy. Ol naqty segiz memlekettiń - Mysyr, Úndistan, Iran, Izraıl, KHDR, Qytaı, Pákistan jáne AQSh tıisti qadamdaryna baılanysty Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shart óz kúshine enetine oraı, olarǵa tabandy talappen IаSJTSh-qa qol qoıýǵa jáne ratıfıkasııalaýǵa shaqyrdy. «Sizder álemdi odan ári jaqsartyp, ózgertetin ýaqyt keldi», - dep málimdedi K. Kúıikov.
BUU Bas Assambleıasynyń tóraǵasy Mıroslav Laıchak ótkizgen otyrys barysynda BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh, Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shart uıymynyń atqarýshy hatshysy Lassına Zerbo, sondaı-aq 27 memleket jáne óńirlik toptardyń ókilderi sóz sóıledi.
«Búgin biz Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldar kúnin atap ótý úshin jınaldyq. Biz bundaıdy kóp ret ótkizdik. Biraq búgin biz birinshi ret joǵary deńgeıdegi resmı otyrys formatynda kezdesip otyrmyz. Biz Qazaqstanǵa kúsh-jigeri úshin jáne osy otyrys úshin alǵysymyzdy bildirýimiz tıis», - dep málimdedi M. Laıchak BUU Bas Assambleıasy otyrysynyń ashylýynda.
BUU Bas hatshysy A. Gýterrısh óz sózinde keń aýqymdy ıadrolyq synaqtardyń apattyq dáýiri qurbandaryn umytpaýǵa shaqyrdy. Ol «2000-nan astam ıadrolyq synaqtardyń saldaryn álemniń kóptegen óńirleriniń adamdary – Semeı men Qazaqstannyń dala turǵandarynan bastap Tynyq muhıtynyń ońtústik jaǵyndaǵy araldary men Aýstralııanyń ońtústigindegi Maralınga-Tıarýtıada turatyn adamdar bastarynan keship jatqanyn» atap ótti. Bas hatshy IаSJTSh dereý kúshine ený úshin barlyq kúsh-jigerdi salý qajettiligine nazar aýdardy. Bul qujat jappaı joıý qarýdy taratpaý jónindegi mindettemelerine qaıshy keletin, ıadrolyq qarýdy jasaýǵa, óndirýge jáne qoldanýǵa nemese olardy ıelenýge umtylatyn memleketter úshin aıtarlyqtaı kedergi bolyp tabylatyny atap ótildi.
Otyrystyń basqa qatysýshylary, Qazaqstanǵa ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy jetekshi róli úshin alǵysyn bildire otyryp, bul máseleni halyqaralyq qoǵamdastyqtyń basty nazarynda únemi ustap turýdyń qaǵıdatty mańyzdylyǵyn atap ótti. Sonymen qatar, ıadrolyq qarýdan azat álem qurý úshin ıadrolyq synaqtarǵa jedel túrde tyıym salý sharalaryna aıryqsha nazar aýdaryldy.
Qazaqstannyń BUU janyndaǵy turaqty ókili Qaırat Omarov óz sózinde Qazaqstannyń ıadrolyq tarıhynyń qaıǵyly betterin ıadrolyq qarý men olardyń saldary adamzattyń ıgilikti ári qaýipsiz bolashaǵymen úılesimsizdiginiń jarqyn mysalyna teńedi. «Dúnıejúzilik qaýymdastyqtyń basym kópshiligi Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shartqa qol qoıý jáne ratıfıkasııalaý arqyly senimdilik pen izgilik amaldaryn tanyta bildi. Osyndaı ıgilikti áreketter men osyndaı senimdi nyǵaıtý sharalar álemdi ıadrolyq synaqtardyń qaýip-qaterinen túpkilikti qutqarýǵa múmkindigi bar qalǵan azshylyqtan talap etilýde», - dedi Qazaqstan elshisi.
Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldar kúni 2010 jyldan bastap atalyp keledi. Bul kún Qazaqstannyń bastamasy boıynsha 2009 jyldyń jeltoqsanynda BUU Bas Assambleıasynyń 64/35 qararymen qabyldanǵan.
2017 jylǵy jeltoqsanda qabyldanǵan qararǵa sáıkes, atalǵan kúndi Bas Assambleıanyń joǵary deńgeıdegi resmı otyrystary formatynda atap ótý múmkindigi bekitilgen.
