Úkimet • 14 Qyrkúıek, 2018

Baqytjan Saǵyntaev Ekibastuzdaǵy kómir ónerkásibi kásipornyna bardy

502 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Qazaqstan Premer-Mınıstri elimizdiń óńirlerin jumys saparymen aralap júr. Búgin Baqytjan Saǵyntaev Pavlodar oblysyna keldi, onda oblys jurtshylyǵymen jáne aktıvimen ótetin kezdesýler barysynda óńirde ónerkásipti, shaǵyn jáne orta bıznesti odan ári damytý, sondaı-aq bilim berý jáne densaýlyq saqtaý salalaryndaǵy qyzmetterdiń sapasyn arttyrý sharalary men ózekti máseleler talqylanady.

Baqytjan Saǵyntaev Ekibastuzdaǵy kómir ónerkásibi kásipornyna bardy

Sonymen qatar, sapar barysynda birqatar áleýmettik jáne ónerkásiptik ınfraqurylym nysandaryn aralaý kózdelgen. Premer-Mınıstr olardyń mysalynda Prezıdenttiń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik», «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» joldaýlary, «Bes áleýmettik bastamasy», sondaı-aq, memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalar aıasynda alǵa qoıǵan mindetteriniń oryndalý barysymen tanysady.

Jalpy óńir boıynsha jumys sapary Ekibastuz qalasynan bastaldy. Munda Premer-Mınıstr «Eýroazıattyq energetıkalyq korporasııa» AQ (ERG) quramyna kiretin «Vostochnyı» kómir razrezin aralaý barysynda óńirdiń 2018/19 jj. jylytý maýsymyna daıyndyǵymen tanysty.  

Oblys ákiminiń birinshi orynbasary U. Jazylbek osy jyldyń jeti aıynyń qorytyndysy boıynsha kómir óndirý kóleminiń 3,5%-ǵa óskeni baıqalatynyn aıtty. Búgingi tańda oblys turǵyndarynyń qajettilikterine jumsalatyn kómir qory shamamen 120 000 tonnany quraıdy. Oblystyń qalalary men aýdandarynyń otyn bazalarynda halyqqa arnalǵan shamamen 18 000 tonna kómir bar. Qazirgi tańda oblysta kómir tapshylyǵy baıqalmaıdy, kómir — erkin satylymda. Halyqqa kómir jetkizýmen 300-den astam jeke kásipker aınalysady. Jetkizý alshaqtyǵyna, túrine jáne surypyna qaraı kómirdiń bólshek quny bir tonnasyna 6700 teńgeden 17000 teńgege deıin, sonyń ishinde tasty túri tonnasyna 6700–10 500 tg aralyǵynda jáne qońyr kómir 11 500–17 000 teńgege deıingi aralyqta satylady.

Áleýmettik salanyń qazandyq nysandaryna qalalar men aýdandardyń ákimdikteriniń bıýdjetterinde 183,3 myń tonna kóleminde qatty otyndy satyp alýǵa 1,376 mlrd teńge somasynda qarajat qarastyrylǵan. Búgingi tańda tutyný oryndaryna 176 myń tonna jetkizildi. 20 ortalyq qazandyqqa 47,7 myń tonna kómir jetkizildi. Kómirdi jetkizý jumystary kestege sáıkes oryndalyp jatyr.

Nysandy tekserý barysynda «Eýroazıattyq energetıkalyq korporasııa» AQ prezıdenti V. Grınenko Qazaqstanda óndiriletin energetıkalyq kómirdiń 20%-ǵa jýyǵy «Vostochnyı» kómir razreziniń úlesine tıesili ekenin jetkizdi. Munda álemdik tájirıbede tuńǵysh ret shekteýli kóldeneń qýaty bar kómir qabattarynyń eńis jaıǵasýy kezinde ústińgi tehnologııalyq keshenge konveıerlik kólikpen kómirdi óndirýdiń tolassyz tehnologııasy jobalanyp, engizildi. Kómir óndirýmen qatar, ony tutynýshylarǵa jibergenge deıin ol óńdeýden ótedi.

Baqytjan Saǵyntaev óndiristik prosestiń tehnologııalyq jelisimen tanysyp, elimizde teńdesi joq jańa ónerkásiptik nysandy — jylyna 10 mln m3 arshyma taý jynystary qýatymen sıkldi-tolassyz arshyma taý jynystary kesheni jobasyn iske qosty. Ony paıdalanýǵa berý eńbek ónimdiligin arttyrady, kómir qabattarynyń ashylýyn qamtamasyz etedi jáne qazý jumystaryna daıyn kómirdiń kólemin edáýir arttyrady, al sonyń nátıjesinde kómir kásipornynyń básekege qabilettiligi artady.

«Biz bıyl 18 mln tonna qatty otyn óndirýdi kózdep otyrmyz, bul 2017 jyly tutynýshylarǵa jetkizilgen kólemnen bir mln tonnaǵa artyq. Kómir qazý jumystary ónimdiligi joǵary zamanaýı mashınalar arqyly iske asyrylyp jatyr. О́ndiristi tehnologııalyq jaraqtandyrý deńgeıi jyl saıyn artyp keledi, al bul óndiriletin kómir sapasyn arttyrýǵa jáne eńbek qaýipsizdigi deńgeıin jaqsartýǵa jol ashady», — dedi V. Grınenko.

Ekinshi kezeńniń qurylysyn aldaǵy birneshe jylda júrgizý josparlanyp otyr, qurylystyń sońǵy úshinshi kezeńi jylyna 20 mln m3 jyldyq ónimdilikke qol jetkizýmen 2027 jylǵa aýystyryldy. Is júzinde barlyq jumystardy otandyq merdiger uıymdar jáne EEK qyzmetkerleri oryndady. Barlyǵy 300-den astam adam tartyldy.

Aıta ketý kerek, joba ekologııalyq taza tehnologııalardy engizýdi, basqarýdy avtomattandyrýdy keńeıtýdi, tabıǵı resýrstardy utymdy paıdalanýdy jáne tabıǵatty qorǵaý sharalarynyń tıimdiligin arttyrýdy kózdeıdi.

О́z kezeginde «Ekibastuz MAES-1» JShS-nyń bas dırektory M. Ábishev bıyl qýaty 325 MVt bolatyn №5 energetıkalyq blok iske qosylatynyn habarlady. Búginde 5 energetıkalyq blok pen jalpy qýattylyǵy 2105 MVt bolatyn 2 týrbına jańǵyrtylǵan. 2024 jyly «Ekibastuz MAES-1» barlyq 8 energetıkalyq blogyn jobalyq qýatyna qospaq.  

Oblys ákimdiginiń málimetine qaraǵanda, óńirdiń energetıkalyq kesheni jalpy qýattylyǵy 8 400 MVt bolatyn 7 jylý elektr stansııasynan turady. 2017 jyly energııa kózderimen 41,35 mlrd kVts elektr qýaty óndirilgen. Bıylǵy 8 aıda bul kórsetkish 30,5 mlrd kVts kórsetti, bul byltyrǵy jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 116,4%dy qurap otyr. Pavlodar oblysynyń elektr tutyný kólemi – 12,7 mlrd kVts, bul – óndiriletin jalpy elektr qýaty kóleminiń 41,6 %. Qalǵan elektr qýatynyń 14,05 mlrd kVts (46%) kólemin Pavlodar oblysy elimizdiń basqa aımaqtaryna jetkizse, Reseıge 3,75 mlrd kVts(12,3%) kólemin eksporttaıdy.

Eske sala keteıik, Premer-Mınıstr Memleket basshysynyń tapsyrmasymen el óńirlerin jumys saparymen aralap júr. Buǵan deıin Baqytjan Saǵyntaev jumys saparlarymen Atyraý, Aqtóbe, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Mańǵystaý, Ońtústik Qazaqstan (qazirgi Túrkistan), Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan jáne Aqmola oblystarynda boldy.