Qazaqstan Respýblıkasynda tilderdi damytý men qoldanýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi Almaty qalasynyń 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyn júzege asyrý maqsatynda jáne atalmysh basqarmanyń 2018 jylǵa arnalǵan jumys josparyna sáıkes ótkizilgen bul jıynǵa memlekettik mekemelerdiń basshylary, ǵalymdar, aqyn-jazýshylar, qoǵam men óner qaıratkerleri, saıası partııalar men úkimettik emes uıymdardyń músheleri, BAQ ókilderi, qala turǵyndary, stýdentter men jastar jáne mektep oqýshylary qatysty.
Merekelik sharany Almaty qalasy ákimniń orynbasary Arman Qyryqbaev ashyp, kezinde qazaq mektepteriniń jáne ana tilimizdiń taǵdyry qyl ústinde turǵany týraly aıta kele, sońǵy ýaqytta osy baǵytta qandaı aýqymdy sharýalar atqarylǵany jaıynda keńinen áńgimeledi. Odan keıin osy salany damytýǵa úles qosyp júrgen bir top azamat Almaty qalasy ákiminiń Alǵys hatymen marapattaldy. Jıynnyń resmı bóligi aıaqtalaǵannan kórermender nazaryna konserttik baǵdarlama usynyldy.
Rasynda da qazirgi kezde osy baǵytta atqarylyp jatqan aýqymdy sharýalar az emes. Máselen, qazaq tiliniń qoldanylýyn damytý, memlekettik til saıasatyn nasıhattaý maqsatynda Almaty qalasyndaǵy etno-mádenı birlestikterdiń qatysýymen «Til – tatýlyq tiregi», «Abaı oqýlary», «Pýshkın oqýlary», «Til sheberi», «Til daryn», «Til parasat» atty baıqaýlar úzdiksiz uıymdastyrylýda. Memlekettik tildiń qoldanylýyn arttyrý maqsatynda «Memlekettik til – meniń tilim», «Kórkemsóz oqý sheberleri», «Til mereıi», «Ana tilim – ardaǵym», «Memlekettik til jáne BAQ» atty qalalyq baıqaýlar ótkizý dástúrge aınalǵan.
Atalǵan qalalyq konkýrstar men is-sharalarǵa jyl basynan beri 400-den asa adam qatysty. Buqaralyq aqparat quraldarynda osy taqyrypta 70-ten asa materıal jarııalandy. Is-sharalardy ótkizý barysynda 150-den asa adam ýaqytsha jumys ornymen qamtamasyz etildi.
Almaty qalasynda memlekettik qyzmetshilerge qazaq jáne aǵylshyn tilderin oqytý kýrstary uıymdastyrylǵan. Jańa tehnologııamen jabdyqtalǵan oqý kabınetteri jumys isteıdi. Olardyń barlyǵy is júrgizýge qajetti qujattardyń memlekettik tildegi úlgileri men eki tildi elektrondy sózdiktermen, qazaq tili orfografııasy men orys tilinen qazaq tiline aýdarma jasaý jáne tilderdi oqytýda jıi qoldanylatyn 30-dan astam elektrondy baǵdarlamalarmen qamtamasyz etilgen.
Bıylǵy 2018 jyly 817 tyńdaýshy qazaq tili kýrsyna qatysyp jatsa, 350 memlekettik qyzmetshi aǵylshyn tilin úırenip júr. Buǵan qosa 148 etnos ókili qazaq tilin, 175 etnos ókili óz ana tilderin úırenýde. Bul jumysqa 9 qazaq tiliniń, 5 aǵylshyn tiliniń, 2 etnos tiliniń oqytýshysy jáne 2 ádisker tartylyp otyr.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
