Memleket basshysy N. Nazarbaevtyń ekologııa lastanýyn qysqartý maqsatynda qatty turmystyq qaldyqtardy ýaqytyly kádege jaratý jónindegi sharalardy qabyldaý týraly tapsyrmasyn oryndaý úshin Mınıstrlik ákimdiktermen birlesip, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin keńinen tartý arqyly turmystyq qatty qaldyqtardy zamanaýı kádege jaratý jáne qaıta óńdeý boıynsha Sharalar kesheniniń jobasyn ázirledi.
Q. Bozymbaev «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý jónindegi tujyrymdamaǵa sáıkes, qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesin 2030 jylǵa qaraı – 40%-ǵa, 2050 jylǵa qaraı – 50%-ǵa deıin jetkizý qarastyrylǵanyn aıtty.
Jyl saıyn elimizde 5-6 mln tonna turmystyq qatty qaldyqtar túziledi. 2018 jylǵy segiz aıynda –shamamen 3,2 mln tonna, onyń 330 myń tonnasy, nemese 10,5% qaıta óńdeldi jáne kádege jaratyldy. Bul kórsetkish ótken jyly 9%, al 2016 jyly – 2,6% qurady.
Turmystyq qatty qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesin arttyrý úshin qaldyqtardy bólek jınaýdy endirý, jeke ınvestısııalar tartý, sonyń ishinde memlekettik-jekeshelik áriptestik arqyly qaldyqtardy qaıta óńdeý sektoryn damytý boıynsha jumystar júrgizilýde. Normatıvtik quqyqtyq baza quryldy jáne jetildirilip jatyr.
Ekologııalyq kodekske qaldyqtarmen jumys jasaý boıynsha túzetýler engizildi, sondaı-aq, óndirýshiler men ımportshylardyń keńeıtilgen mindettemeleri engizilgen. 2016 jyldan bastap polıgondarda quramynda synap bar shamdardy jáne qurylǵylardy, metall synyqtaryn, paıdalanylǵan maılardy jáne suıyqtyqtardy, batareıalardy, elektrondy qaldyqtardy kómýge tyıym salyndy. 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap plastmassany, makýlatýrany, kartondy jáne qaǵaz qaldyqtaryn, shynyny kómýge tyıym salatyn norma kúshine enedi. 2021 jylǵy 1 qańtardan bastap – qurylys jáne tamaq qaldyqtaryn kómýge tyıym salatyn norma kúshine enedi.
Energetıka mınıstrliginiń derekterine sáıkes, búgingi kúni elimizde qaldyqtardy suryptaıtyn jáne qaıta óńdeıtin, ónimderdiń 20-dan astam túrin shyǵaratyn 130-dan astam kásiporyn jumys isteıdi. Ártúrli qýattylyqpen osyndaı suryptaý keshenderi taǵy 18 eldi mekende bar.
Osy jyldan bastap Astana qalasynyń ákimdigi «О́ndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemeleriniń Operatory» JShS-men turmystyq qatty qaldyqtardy bólek jınaýdy, organıkalyq (azyq-túlik) qaldyqtaryn qaıta óńdeý jáne kádege jaratýdy uıymdastyrý boıynsha pılottyq joba júzege asyrylýda. Pılottyq joba sátti júzege asyrylǵan jaǵdaıda, bul tájirıbe ózge óńirlerge taratylady.
2017 jyldan bastap О́ndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemeleri aıasynda plastık, polıetılen, karton, qaǵaz, shyny, metall sekildi qaldyqtardy jınaý jáne qaıta óńdeýdi qarjylandyrý júrgiziledi.
«2018 jyly Mınıstrlik О́KM Operatoryna 3,2 mlrd tg maquldady, onyń 30-40% – tıisti ınfraqurylymdy damytýǵa: konteınerler, qaıtalama shıkizatty qabyldaý pýnktterin, qoqys shyǵarý mashınalaryn satyp alý jáne ornatý, qalǵan 60-70% – qaldyqtardy jınaý, tasymaldaý jáne qaıta óńdeýge baǵyttaldy. Atalǵan qarjylyq múmkindikti barlyq óńirler paıdalanyp jatqan joq. Sondyqtan, ákimdikter О́KM Operatorymen ózara áreketti kúsheıtýi qajet», — dedi Q. Bozymbaev.
Mınıstr turmystyq qatty qaldyqtardy bólek jınaý úshin konteınerler men qaıtalama shıkizatty qabyldaý pýnktterin ornatý barysynda jer ýchaskelerin rásimdeý boıynsha problemalardy sheshýde ákimdikter bızneske kómek kórsetý kerektigin aıtty.
Sondaı-aq, otyrys barysynda Pavlodar oblysynyń ákimi B. Baqaýov, Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov baıandama jasady.
Máseleni qaraý qorytyndysy boıynsha Premer-Mınıstr B. Saǵyntaev Energetıka mınıstrligine ákimdiktermen birlesip turmystyq qaldyqtardy bólek jınaý, suryptaý jáne óńdeý tehnologııalaryn qoldaný jumysyn kúsheıtýdi, sonymen qatar halyqqa túsindirý jumystaryn da uıymdastyrýdy tapsyrdy. Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligine atalǵan máselede Energetıka mınıstrligine kómek kórsetý tapsyryldy.
