Kásipodaq – qoǵamǵa qajet qurylym

Elbasy quttyqtaý hatynda elimizde jumys istep jatqan kásip­odaqtar qoǵamdastyǵy qozǵa­lysynyń joǵary bedeline mán bere otyryp, qoǵamdaǵy qazaq­standyq kásipodaq qyzmetin erek­she baǵalady. Sonymen birge olardyń jumysshy quqyn qorǵap, eńbek qaýipsizdigin saqtaýda, jaǵdaı jasaýǵa baılanysty oń pikirin jetkizdi.

Quttyqtaýda: «Búginde Kásip­odaqtar federasııasy – 2 mıl­lıondaı adamdy biriktirip otyrǵan elimizdegi asa iri qoǵam­dyq uıym. Jumys istep jatqan 18 myńǵa jýyq bastaýysh kásipodaq uıymdary eńbek daýyn sheshýge, eńbekshilerdiń quqyqtaryn qorǵaýǵa, eńbek sharttary men qaýipsizdigin jaqsartýǵa yqpal etip, jumys berýshiler men jumyskerler arasyndaǵy basty medıator bolyp otyr. 

Úshjaqty áleýmettik árip­tes­tik modeli de óziniń tıimdiligin dá­leldedi, onyń aıasynda jumys oryndaryn saqtaý jónin­degi 115 myńnan astam memo­randýmǵa qol qoıylǵan. Kásipodaqtardyń qatysýymen Halyqaralyq eńbek uıymynyń 24 konvensııasy ratıfıkasııalandy. Bul sharalardyń bári eńbekshilerdiń jumys jaǵdaıyn jaqsartyp, olardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Kásipodaqtar federasııasy ózine eńbek salasyn jańǵyrtý jónin­de jaýapkershilik ala otyryp, jumys berýshilermen birge qazaq­standyqtardyń Tórtinshi óner­kásiptik revolıýsııanyń jańa jaǵ­daılaryna áleýmettik beıimdelýimen shuǵyldanatyn qozǵaýshy kúshke aınalýy tıis», dep atap ótilgen. 

Memleket basshysy quttyqtaý sózinde qoǵamdaǵy qyzmet formalary men ádisteriniń qaıta qaralyp, eńbek naryǵynyń jahandyq transformasııasyn eskere otyryp, Qazaqstan kásipodaqtary qozǵalysyn odan ári damytýdyń jańa strategııasy ázirlenetinine senim bildirdi. 

Búginde Qazaqstannyń Kásip­odaq­tar federasııasy 21 salalyq kásipodaqtan jáne 17 aýmaqtyq bir­lestikten quralady. Osy uıym­dar­dyń basyn qosqan kezekten tys jıynnyń túske deıingi merzi­minde sezd delegattary men shaqy­rylǵan qonaqtardyń baıandamalary tyńdaldy. Olardyń qatarynda Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy B.Ábdiraıym, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri M.Ábilqasymova, Halyqaralyq eńbek uıymynyń Qazaqstandaǵy ulttyq úılestirýshisi T.О́mirjanov jáne basqalar bar.

Budan ózge sharaǵa «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń, halyqaralyq uıymdardyń ókil­deri, Qazaqstannyń bar­lyq óńirindegi salalyq kásip­odaq­tardan 200-den astam delegat qatysty. «Bizdiń basty ura­nymyz «Turaqty kásiporyn – turaqty qoǵam – turaqty el» dep atalady. Turaqtylyq – kez kelgen qoǵamnyń basty qun­dy­lyǵy. Eger qyzmetker kásip­orynnyń turaqty damýyn, ózi­niń áleýmettik turǵyda jáne zań júzinde qorǵalǵanyn sezin­se, demek onyń otbasynda da bar­lyǵy jaqsy bolady. Bul bir-biri­men tyǵyz baılanys­ty úde­ris», dedi Baqytjan Ábdi­raıym Kásipodaqtar federa­sııa­synyń kezekten tys XXV sezinde. Onyń aıtýynsha, áleýmettik seriktestermen birge, «Ata­meken» ulttyq kásipkerler pa­latasy, kompanııalar men ká­sip­oryndardyń basshylary Qazaqstannyń árbir kásipornyndaǵy áleýmettik turaqtylyqqa qoldaý jasaýdyń mehanızmderi men standarttaryn ázirleýi tıis. QRKF tóraǵasy óz baıandamasynda uıymnyń aldaǵy jyldardaǵy eń mańyzdy mindetterine, onyń ishinde óndiristegi eńbek qaýipsizdigi men densaýlyqty nyǵaıtý, jumys isteıtin adamnyń áleýmettik qorǵalý salasyn jańartý sekildi máselelerge nazar aýdaryp, keńinen toqtaldy. 

Jyl basynan bastap, QRKF jumys pen bastaýysh kásip­odaq uıymdaryna erekshe mán be­rip, eńbek salasyndaǵy daýly máselelerdiń sheshilýine ba­sym­dyqty kúsheıtti. Aımaqtardaǵy bas­taýysh kásipodaq uıym­darynyń jumysy jandandy­rylyp, Qostanaı, As­tana, Shymkent, Pavlodar, Taraz, Alakól, Merke kýrorttyq demalys aımaqtarynda forýmdar uıymdastyryldy. Onda múd­deli seriktester eńbek daýlaryn sheshýge baılanysty árip­tes­tikti keńeıtýge kúsh saldy. Bul sharalarǵa kásipodaq uıym­dary­nyń myńnan astam ókili qatysty.

Búginde Kásipodaqtar federasııasy men «Nur Otan» partııasy, Joǵarǵy sot arasynda eńbek daýyn sheshýdiń balamaly mehanızmderin qoldanýǵa jáne eńbek zańnamasyn saqtaýda qoǵamdyq baqylaýdy kúsheıtýge baǵyttalǵan ózara áriptestik memorandýmdaryna qol qoıyldy. Aıta keter jaıt, Joǵarǵy sotpen aradaǵy memorandým sheńberinde Tatýlasý ortalyǵy qurylyp, onda QRKF-nyń kásibı medıatorlary men sýdıalar arasynda eńbek daýy men áleýmettik jáne basqa da janjaldar tóńireginde ortaq jumystar júrgizilýde. 

Kásipodaqtar federasııasy aldaǵy bes jyl ishinde eńbek naryǵynyń qajettiligine oraı kadrlardy qaıta daıarlyqtan ótkizip, biliktilikti arttyrý má­se­lelerin qarastyratyn bola­dy. Sonymen qatar jas jumys­shy­lardyń bilimin kóterý, olardyń qoljetimdi bilim alý múmkindigin arttyrý, biliktiligin kóterý kún tártibinen túspek emes.

Sezd delegattary kún tár­ti­bindegi barlyq máseleler boıynsha sheshim qabyldady. Osylaısha kezekten tys ótken HHV sezd Qazaqstannyń iri áleýmettik-eń­bek uıymynyń músheleriniń birligin, óz ustanymdarynyń be­rik­tigin pash etken jıyn boldy. 

Venera TÚGELBAI,

«Egemen Qazaqstan»