Jergilikti qamtý úlesiniń qazirgi jaǵdaıy qandaı? «Atyraýda jasalǵan» atty kásipkerler forýmynda oblys ákiminiń birinshi orynbasary Serik Shapkenov osy saýaldy ortaǵa salǵan edi. «Mysaly, aımaqqa kelgen ınvestor belgili bir jobany júzege asyrý úshin ákimdikpen kelisimshartqa otyrady. О́ndiriste qoldanylatyn materıaldar qandaı bolýy kerektigi jóninde arnaıy talaptary bolady. Keı jaǵdaıda jergilikti óndirýshilerdiń taýarlary joǵary sapa standartyna saı kelmegendikten, sheteldik ónimderdi aldyrady. Sondyqtan eń aldymen ónim sapasy eýropalyq deńgeıden tómen túspeýi kerek. Sonda ınvestorlar da bizge senim bildirer edi», deıdi Serik Shapkenov.
Oblystyq Kásipkerler palatasynyń dırektory Abdolla Ydyrysovtyń aıtýynsha, aımaqta 44 myńnan astam bıznes sýbektisi bar. Bıznesti damytý úshin qajet jaǵdaıdyń bári jasalyp otyr. Kásipkerlerdiń quqyqtary men múddeleri zań aıasynda qorǵalady, kásibı daǵdylaryn jetildirý, nesıelendirý, bıznesine qoldaý kórsetý baǵytynda kómek kórsetiledi. Kóptegen jergilikti óndirýshiler iri jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń satyp alýlaryna qatysqylary keledi, biraq sheshimi tabylmaı turǵan máseleler qolbaılaý bolýda. Bul qandaı kedergi? Mysaly, qazir Atyraýda Teńiz, Qashaǵan sekildi álemdegi iri kenishter ıgerilip jatyr. Memleketpen kelisimshart jasasqan munaı-gaz operatorlary satyp alýdy «Nadloc» elektrondy alańynda ótkizedi. Palata basshysynyń aıtýynsha, «TShO», «NCOC», «KPO» kompanııalarynda bul prosess jabyq túrde uıymdastyrylady, ıaǵnı kásipkerler naqty aqparatqa qol jetkize almaıdy. Energetıka mınıstrligi «Alash» biryńǵaı málimetter bazasyn jasaqtaǵan, biraq bul jerde de josparlanǵan jáne ótip jatqan satyp alýlar týraly aqparat joq. Aldaǵy bes jylda «Teńizshevroıl» kompanııasynyń «Keleshek keńeıý» jobasy júzege asady, onyń bıýdjeti 37 mlrd AQSh dollaryn quraıdy. Joba aıasynda «TShO» áriptestikke shaqyrǵan qurylys kompanııalary arasynda birde-bir otandyq mekeme kórinbeıdi, esesine jeti birdeı sheteldik kásiporyn júr. Endi eń bolmasa qosalqy merdiger retinde bul jaqtaǵy jurtqa da bir qarap qoısa jaqsy.
Elbasy halyqqa Joldaýynda: «Bizdiń saýda saıasatymyzda selqostyq bolmaýǵa tıis. Oǵan bizdiń taýarlarymyzdy óńirlik jáne álemdik naryqta ilgeriletetin belsendi sıpat darytý kerek. Sonymen birge halyq tutynatyn taýarlardyń aýqymdy nomenklatýrasyn ıgerip, «qarapaıym zattar ekonomıkasyn» damytý úshin kásiporyndarymyzǵa kómektesý qajet. Bul eksporttyq áleýetimizdi júzege asyrý turǵysynan ǵana emes, sondaı-aq ishki naryqty otandyq taýarlarmen toltyrý úshin de mańyzdy» dep atap kórsetti. «Atyraýda jasalǵan» kásipkerler forýmyna 300-ge jýyq taýar óndirýshi qatysty. Sapasy joǵary, talapqa saı taýarlardyń baryna taǵy da kóz jetkizdik. Bul óz kezeginde «qarapaıym zattar ekonomıkasyn» damytýǵa múddeli adamdar qatary az emes ekenin aıǵaqtaıdy. Qaıtken kúnde de, óz ónimimizdi ózimiz ógeısitpeı, kerisinshe, qoldaý kórsetsek, qazaqstandyq qamtý deńgeıi de biraz alǵa ilgeriler edi.
Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»
ATYRAÝ
