Alǵash Úndistannyń Kashmır aýdanynda óndirilýine baılanysty mata kashemır atalyp, keń qoldanysqa engen. Tipti orta ǵasyrlarda Eýropada erekshe baǵalanǵandyǵy sondaı, aqsúıek ókilderiniń ǵana qoly jetetin buıym sanalǵan desedi. Ásirese mal sharýashylyǵymen aınalysqan kóshpendi halyq úshin jattyǵy joq, etene tanys.
Reseılik sán ındýstrııasynyń ozyq toptamalary usynylǵan Astanadaǵy aptalyqta búginginiń arýlary úshin de sánnen túspeı otyrǵanyn kózimiz kórdi. Kashemırden toqylǵan kıimderimen talaı jerde top jaryp júrgen reseılik fabrıka sońǵy sánmen tigilgen kıim úlgilerin tanystyrdy. Atalǵan kompanııanyń ókili Lıýdmıla Lozovık bizge kashemır óndirisi men matany kútip, saqtaýdyń joldary týraly keńinen áńgimelep berdi.
Onyń aıtýynsha, bir eshkiden bar bolǵany 100 gramm túbit qana alynatyn kórinedi. Al bir jempir toqý úshin kemi bir kılo túbit kerek bolsa, palto toqý úshin 1 jarym kılodan kóp túbit qajet. Al ústińizdegi sándi kıim úshin neshe eshkiniń júni qyrqylǵanyn ózińiz elestete berińiz.
Jylylyǵy óte joǵary
Jún kez kelgen janýardan alyna berýi múmkin. Al kashemır Mońǵolııa jerin mekendeıtin eshki júninen tútiledi. Mundaı eshkilerdiń sany kóp te emes. О́ıtkeni Selsıı shkalasymen jazda +40, qysta -50 gradýsqa deıin tómendeıtin qatal tabıǵatta ósip jetilgen eshki júni erekshe qasıetke ıe bolady. Iаǵnı uzyndyǵy 5 mm, jýandyǵy 14 mıkron bolatyn túbittiń termııalyq qorǵanysy berik keledi. Kashemır ádettegi jún matalardan 8 ese jyly bolady. Qazirgi ýaqytta kashemır matalary Mońǵolııada, Qytaıda, Úndistanda, Italııada óndiriledi.
Kashemır matalary nelikten qymbat?
Bir eshkiniń júninen uzaǵanda 200 gramm ǵana túbit alýǵa bolady. Odan bólek túbitti tútýdiń arnaýly tásili bar. Matany kútip kııýdiń, aqtaýdyń, jýýdyń da óz baby bolǵandyqtan qymbatqa túsedi. Sapasy men salmaǵy da kashemırdiń baǵasyn anyqtaýda úlken mańyzǵa ıe. Buryn kashemır satyp alyp kórmegender sapaly mata tańdaýda aldanyp qalýy da múmkin. Sondyqtan naryqta aty shyqqan tanymal brendterge senim artqan jón.
Kashemırden tigilgen kıim ystyqtatpaıdy da, tońdyrmaıdy. Ásirese jazdyń salqyn keshterinde juqa kashemır palantındi oranyp alsańyz, odan artyǵy joq. Mysaly, kashemır oramalyn ıyǵynan tastamaıtyn Andjelına Djolıdy aıtýǵa bolady.
2018-2019 jylǵy sán úlgisi
Bizdiń tutynýshylarymyz trıkotajdy erekshe jaqsy kóredi. Qazir qozǵalys kóp bolǵandyqtan, kóp jaǵdaıda jaılylyq úshin kejýal stılindegi kıim úlgilerin shyǵaramyz. Bul kez kelgen jastaǵy arýlarymyz úshin óte yńǵaıly.
Bıyl tik, erkin úlgidegi ashyq, sýyq tústi kashemır paltolar sánde. Aksessýar tańdaýda da ózindik erekshelikterin nazarda ustaǵan jón. Mysaly, tabıǵı sur tústi paltoǵa qyzyl-sary tústi moıynoraǵysh úılesimdi keledi. Uzyn qonyshty, ókshesi bıik aıaq kıimder boıyńyzdy tiktep, symbatyńyzdy aıshyqtaı túsken bolar edi. Aq, qara tús aksessýar talǵamaıdy. Aq tústi paltony qanyq tústermen úılestirýge bolady, mysaly, aq moıynoraǵysh, qyzyl báteńke. Jalpy palto tańdarda stılinen buryn, jarasymdy tústi óńińizge saı tańdaǵan durys. Ádettegi klassıkalyq tústerden góri qyzyl, kúlgin, sııakók tústerdiń suranysy artyp tur.
Qalaı kútim jasaǵan jón?
Kashemırdi sýyq sýǵa arnaıy mataǵa arnalǵan suıyqtyqpen jýý kerek. Bolmaı jatqan kúnde balalarǵa arnalǵan sýsabyn da jarap qalady. Onda da qara kúshke salmaı, eppen jýmasa matany búldirip alýyńyz ońaı. Sabynynan ábden aryltyp, jaqsylap shaıý qajet. Matany jylytý batareıalaryna qoıyp, fenmen keptirýge bolmaıdy. Sozylyp ketpes úshin jaıyp keptirgen durys sanalady. Ystyq emes, jyly útikpen útikteý kerek, eń abzaly bý útikteri. Kútip kıgen kashemır jyldar boıy óńin joǵaltpaı jaqsy saqtalady, tipti, ózińizden keıin muraǵa qaldyrýǵa bolady. Artyńyzdan ergen urpaǵyńyzdyń «ájemnen qalǵan sháli edi» dep jamylyp júrgenine ne jeter?!
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
