О́z basym 11 bala tárbıelep otyrǵan anamyn. Túsinikti bolý úshin aıta keteıin, altaýy ózimdiki, bes perzentti asyrap aldym. Osy arada túıtkildi bir jaı, baýyryna basqan balalardyń on segiz jasqa tolǵannan keıingi taǵdyry. Máselen, eki qyzym búginde on segizden asty. Kámelettik jastan asqan soń memleket tarapynan kórsetiletin kómek toqtatylady. Árıne, ómir boıy olardy eshkim asyramaıtyny anyq. Biraq, meni ana retinde osy balalarymnyń bolashaǵy qatty tolǵandyrady. Áli óz qoldary óz aýyzdaryna jete qoıǵan joq.
Bireýi zańger, ekinshisi shashtaraz mamandyǵyn ıgerý úshin bilim alýda. Osy arada bıylǵy Joldaýda eń tómengi jalaqy mólsherin kóterý úmit otymyzdy laýlatyp otyr. Ásirese, eńbek jolyn jańa bastaǵan, qoltyǵynan demeıtin janashyry az osyndaı balalar tarshylyq kórmeı, qatarǵa qosylyp ketedi ǵoı. Kúnkóris deńgeıi shynyn aıtý kerek, kóp dúnıege áser etedi. Keıde shańyraq ta sodan shaıqalady. Osy salada jumys istegennen keıin balanyń jetim qalý jaıy nelikten oryn alyp otyr degen saýalǵa san márte jaýap izdedik. Sebep óte kóp.
Mysaly, jalaqynyń jetimsizdigi, jumystyń bolmaýy, páterge qol jetpeý, balalaryn baqshaǵa ornalastyra almaýy. Osyndaı saldarlar shańyraqtyń shaıqalýyna sebepshi. Bıyl bizdiń oblysta shańyraq kótergen jastardyń teń jartysy ajyrasyp ketken degen de derek joǵarydaǵy jaǵdaılardyń keri áserinen oryn alǵan.
Bıyl Esil aýdanyndaǵy balalar úıi jabyldy. Osy jerde eki aıdaı jumys istep, seksen balany asyrap alǵysy kelgenderge tabys ettik. Bul aradaǵy jaýapkershilik júgi orasan zor. Balalarmen ǵana emes, bolashaq ata-analarmen de úlken jumys atqaryldy. Eń bastysy, jetimdi jebeımin degen janashyr jandar kóp eken. Soǵan qýandyq. Bul mysal bizdiń qoǵamnyń izgiligin kórsetedi. Jetimniń jany názik qoı, sál nársege ókpelep qalýy múmkin. Ýyzǵa jarymaǵan bala bolǵandyqtan, shyny ustaǵandaı abaı bolý kerek. Mine, osy máseleni ata-analarǵa ábden uǵyndyrýǵa tyrystyq.
О́zim mektepte psıhologııa páninen sabaq berdim. Sondyqtan bir perzentke zar bolǵan ata-ananyń da, jalǵannan jaqsylyq izdegen jetimniń jaıyn da jaqsy bilemin dep aıta alamyn. Bar balaǵa bilim beretin muǵalim eńbegin baǵalaý, olardy kóldeneń sharýaǵa jekpeý týraly da tamasha aıtylǵan. О́ıtkeni olar bolashaqtyń baǵbany ǵoı. Baıyptap qarasańyz, Joldaýdaǵy aıtylǵan máselelerdiń bári bir-birimen sabaqtasyp jatqan dúnıeler. Endigisi Elbasymyz aıtyp otyrǵan, eldiń kókeıinde júrgen ortaq mindetti júzege asyrsaq, qoǵamnyń kemdigi bútindelip, alǵa basqan qadamymyz nyq bola túser edi.
Quralaı JUMABEKOVA,
«Ana úıi» qoǵamdyq qorynyń
«Januıa» bala asyrap alýdy qoldaý
Aqmola ortalyǵynyń óńirlik ókili
Aqmola oblysy,
Esil aýdany
