Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, óńir turǵyndarynyń jylý maýsymyndaǵy kómirge degen suranysy shamamen 428 myń tonnany quraıdy. Bul kúnderi kómirdi tasymaldaýmen 300-ge jýyq shaǵyn jáne orta kásipkerlik oryndar aınalysýda.
Al oblys ortalyǵynda «Elıt KZ», «A-Vest Pavlodar» jáne «Sever-Energoýgolsnab» JShS jetkizilgen kómirdi satýda. Biraq janar-jaǵarmaı otynynyń baǵa turaqsyzdyǵyna oraı, kómir baǵasy da ózgerip turýy múmkin.
– Kómirdiń baǵasyn kenishter bekitedi. Qazir ákimdiktermen kómir jetkizý boıynsha kelisimsharttar jasaldy. Mysaly, «Maıkóben-Vest» JShS bıyl kómirdiń 1 tonnasyn 6500 teńgege ótkizbekshi. Kómir qory erkin saýdada jetkilikti, – deıdi basqarma mamany Talǵat Espulov.
Kómir jetkizýmen jáne satýmen aınalysatyn «Elıt KZ» JShS-niń dırektory Dastan Dáýletbaevtyń aıtýynsha, qazir kásiporyn qoryndaǵy kómir jetkilikti. Qaraǵandydaǵy Shubarkól kómiriniń tonnasy – 17 myń teńge, Maıkóbe kómiri – 12 myń teńge. О́ńir turǵyndary Semeıdiń Qarajyra kómir kenishiniń de kómirin tutynady. Shekteý joq. Turǵyndarǵa sapaly kómir tańdaýǵa múmkindik bar.
О́ńirdegi kómir satý qorlarynda qazir 18 myń tonna kómir bar, onyń 14,2 myń tonnasy – qońyr kómir, 3,8 myń tonnasy – tas kómir. Aýyldardyń alys-jaqyndyǵyna qaraı, kómirdiń túri sapasyna saı bir tonnasy 6800-17 myń teńge aralyǵynda turady. Oblys ákimdiginiń qalalar men aýdandardaǵy daıyndaý-úlestirý pýnktteriniń kómir qorlary týraly 19 qazandaǵy aqparatyna sáıkes, kómir baǵasy turaqty.
Kómir saýdalaıtyn seriktestikterdiń tıisti sertıfıkattary bar, salyq, emıssııa syndy mindetti tólemderdi jasaıdy. Atalǵan saýda oryndary kómirdi ákimdik usynǵan baǵa boıynsha satady.
Oblys ákimi Bolat Baqaýov ákimdikte ótken apparattyq jıynda kómir baǵasyn turaqty ustaýdy tapsyrdy. Kommýnaldyq-turmystyq sala men aýyl, qala turǵyndaryn kómirmen qamtamasyz etý úshin ákimdik arnaıy Jol kartasyn bekitti. Bul máselege jaýaptylar men negizgi sharalar belgilendi.
Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, óńirdegi áleýmettik sala nysandarynyń qazandyqtaryna aldaǵy qysqa 141 myń tonna kómir satyp alý úshin 1,4 mlrd teńge qarastyrylǵan. Elektr stansalary da jóndeýden ótkizilýde. О́ńirde kómir tapshylyǵy joq.
Al óńirdegi «Bogatyr Kómir», JShS «Maıkóben-Vest», «Shyǵys» kómir kenishteri bul kúnderi energetıkalyq jáne kommýnaldyq-turmystyq kómir kólemin arttyrý úshin qarqyndy jumys isteýde. Byltyr seriktestik 40 mıllıon 900 myń tonna kómir óndirse, onyń 30 mıllıon 700 tonnasyn qazaqstandyqtar tutynyp, 10 mıllıon 200 myń tonnasy Reseıge jóneltilgen.
Al «Eýroazıattyq energetıkalyq korporasııa» AQ-qa qarasty «Shyǵys» kenishine elimizde óndiriletin energetıkalyq kómirdiń 20 paıyzy tıesili. Kásiporyn bıyl da 18 mıllıon tonna kómir óndirmek. Kómir qazý jumystary ónimdiligi joǵary zamanaýı mashınalar arqyly júrgiziledi.
Baıanaýyldyń túbindegi Maıkóbe kenishiniń kómiri qońyr tústi, lıgnıt dep atalady. Ekibastuzdyń kómirinen aıyrmasy bar. Qońyr kómir tez janady, kúli az. Biraq tas kómirge qaraǵanda qyzýy tómen. Negizinen turǵyn úılerde peshke jaǵylatyn kómir, – deıdi mamandar. Kún saıyn 150-200 júk kóligine kómir tıeledi. Aldaǵy jyldary kenishten óndiriletin kómirdiń óndiris kólemin 4,3 mıllıon tonnaǵa jetkizý josparlanyp otyr.
Bul óńirdegi kómir kenishteri kez kelgen suranysty óteýge ázir degen sóz.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
