Aımaqtar • 27 Qarasha, 2018

Túrkistandaǵy talpynys pen senim syılaıtyn ortalyq

404 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Ortalyqqa kirgende biri baldaqqa súıengen, endi biri qolarbaǵa tańylǵan jandardy kórip, alǵashynda aıanysh sezimin bastan ótkeresiz. Álden soń árbiriniń yntasy men tabandylyǵy alǵashqy pikirińizdi ózgerte bastaıdy. Tirshiligimen tanysyp, kelýshilermen áńgimeleskennen keıin qoǵamnan bólek, qorshaǵan ortadan alshaq buıyǵy ómir súrip kelgen, taǵdyrdyń jazýymen múgedek atanǵan jandardyń osy ortalyqta memlekettiń ózine degen qamqorlyǵyn sezinetinin, alǵa umtylatynyn ańǵarasyz. О́ziniń el qatarly ómir súrýine, quqyn qorǵap, ómirden óz ornyn tabýǵa bolatyndyǵyna negizinen osy ortalyqta kóz jetkizetinin bilesiz.

Túrkistandaǵy talpynys pen senim syılaıtyn ortalyq

Biz aıtyp otyrǵan Túrkistan oblysy jumyspen qamtýdy úı­les­tirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń «№8 arnaýly áleý­met­tik qyzmet­ter kó­r­­setý or­ta­lyǵynda» mú­ge­­dek jan­­darǵa jan-jaqty qamqorlyq ja­sa­­lyp, jaqsy kóńil-kúı syılaý maqsatyndaǵy túrli is-shara jıi ótkizilip turady. Al negizi Shymkent qala­syn­daǵy atalǵan ortalyqta jyl kóleminde 960 múmkindigi shekteýli jan ońaltýdan ótedi eken. Ár aı saıyn stasıonarlyq-sanatorııalyq rejimde aýdandardan – 45, Shymkent qalasynan 30 múgedek kúndiz­gi bólimde qa­byldanady. Osy arada aıta ketelik, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, sońǵy bes jylda elimiz­de múgedektigi bar adam­­dar­dyń sany 7,5%-ǵa ulǵaı­ǵan. Sol sebepten de bolar, or­talyq qyzmetin alýǵa nıettiler qa­tary kóbeıe túsken jáne olar bul múmkindikti uzaq kútýge májbúr. Ortalyqtyń olarǵa be­r­eri mol, mysaly dárigerlerdiń nusqaýlary boıynsha em alady, dene shynyqtyrý jattyǵýlaryn jasaıdy, sondaı-aq túrli dári-dármek­terdi, dárý­­men­der­di qa­byldaıdy. Sporttyq esta­feta­lyq toptyq oıyndarǵa den­saýlyqtaryna qaraı qaty­sa­dy. Basqa da mádenı is-sharalarǵa qatysý úshin arnaıy kólik qyzmeti usynylady. О́zdiginen eńbek etý­ge kó­mek­te­sedi. Eńbek­pen emdeý ar­qy­ly ómirge degen kóz­­qa­rasyn jaqsartyp, qyzy­ǵý­shylyqtaryn oıatady. Monshaqtan, bısermen ártúrli buıym jasaýdy úırenedi. Tigin mashınasymen jumys istep, quraq kórpe­sheler, jastyqtar, kóılekter tigedi jáne joǵaltqan turmystyq daǵ­dyl­aryn qaıta qalpyna keltir­edi. Qyzmet alý­shy­lardyń óz qoldarynan jasaǵan buıymdarynan kórme uıymdastyrylady. О́zin-ózi qam­tamasyz etý jáne mater­ıal­dyq jaǵdaılaryn jaqsartýǵa qa­tys­ty baǵyt-baǵdar, keńes beriledi. 

– Elbasy N.Nazarbaev Jol­da­ýyn­da «múmkindigi shekteýli tulǵalarǵa arnalǵan «kedergisiz or­ta» qa­lyp­­tastyrýǵa zor mán beril­ýi tıis» ekenin atap kór­setti. Jalpy, Memleket basshysy múgedekter máselesine erekshe mán berip keledi. Sonyń nátıjesinde memleket tarapynan kórsetilip jatqan qoldaý- kómekter kóp. О́zin kem sezinbeýi úshin ortalyq qyzmetin paıdalanýshy jandarǵa otbasylyq kásipkerlikti ashý jáne damytý úshin «Atameken» qorynyń oblys boıynsha aımaqtyq fılıaly bıznes sabaqtaryn júrgizedi. Onda kásipkerlik joldary jan-jaqty túsindiriledi. Qyzmet alýshylarǵa jeńildikter, járdemaqylar, ótemaqylar men basqa da tólemderdi alýǵa keńes beriledi. Ortalyq I, II toptaǵy múmkindigi shekteýli azamattarǵa ońaltý qyzmetterin kórsetedi. Ol qyzmetterdi alǵan soń densaýlyqtarynda oń ózgeris bolyp, jeke kásip ashqandary da barshylyq. О́mirge degen qulshynysy artyp, alǵysyn bildirip jatqandary da az emes. Kezinde mekemede ońaltýdan ótken Ermek Qalymbetov túrli sporttyq jarystarda jo­ǵary deń­geı­de óner kórsetip, qol­arba jary­synan Azııa chem­pıo­ny atan­dy. Kentaý qala­­synan ke­­lip, oń­al­­tý­dan ót­ken Aıdos Qalıev búginde kóptegen má­de­nı is-sharada konserttik baǵ­dar­lamalarmen óner kórsetýde. Al múmkindigi shek­­teý­li Bóribek Jylqybaev qol­­­­dyń us­aq mo­to­rı­kasyn jaq­­­­sar­­tý maqsatynda iri mon­shaq­tardan ártúrli buıym jasap, mekememizdiń atynan qolóner sheberleri kórmelerine qatysyp júr», deıdi «№8 arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý ortalyǵy» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń dırektory Gýlııa Jazyhbaeva. Sondaı-aq múmkindigi shekteýli azamat­tardyń áleýmettik márte­besin kóterý, tarıhı jádigerge súıis­penshiligin arttyrý, ólkesin tanytý, patrıottyq sezimin odan ári qalyptastyrý maqsatynda aı saıyn óńirdegi murajaılarmen tanysýyna múmkindik jasalady eken. «Bul mekemege 2012 jyldan beri kelip em alýdamyn. Emniń barlyq túri qarastyrylǵan. Ortalyqqa kelgen kúnnen bas­tap jaqsy kóńil-kúıde júremiz. Den­saýlyqty ny­ǵaıtýǵa ar­nal­­ǵan emdik pro­­­se­dýra­lardy kór­­setetin mamandardyń kásibı bi­lik­­tiligi joǵary dárejede, ońaltý ortalyǵynyń qyz­metkerlerine aıtar alǵysym sheksiz», deıdi             I top múgedegi Erahan Seıtbekov.

Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, ortalyq qyzmetine muqtaj jandar kóp. Alaıda ony qalaǵan mezgilinde qabyldaý múmkin bolmaı otyr. Onyń bir sebebi – ortalyq ornalasqan ǵımarat tarlyq etýde. Bul óz kezeginde múmkindigi shekteýli jandardyń emin-erkin qozǵalysyna da keri áserin tıgizýde. Iаǵnı talapqa saı tıptik ǵımarat qajet. Bul oraıda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstri Mádına Ábil­qa­symovanyń «Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń ákimderi ońaltý kómeginiń qoljetimdigin jaqsartý úshin qosymsha ońaltý ortalyqtaryn ashý jónindegi qajetti sharalar qabyldaýy qajet» degen málimdemesi kóńilge senim uıalatady. Mınıstrlik málimetine qaraǵanda, elimizde 192 qalpyna keltirý emi jáne medısınalyq ońaltý uıymdary ju­mys is­teıdi. Olar­dyń 129-y mem­­le­kettik jáne 63-i jeke­­menshik uıymdar. О́tken jyl­dyń qorytyndysy boıynsha bekitilgen normatıv 25-ke teń bolǵan kezde halyqtyń ońaltý tósektermen qamtamasyz etilýi 10 myń adamǵa shaqqanda barlyǵy 1,4 tósekti quraǵan. Iаǵnı ońaltý jáne qalpyna keltirý emderimen qamtamasyz etýdiń jetkiliksiz ekeni baıqalady. Mınıstrdiń málimdeýinshe, 18,7 mlrd teńge somasynda 5 jergilikti memlekettik – jekemenshik áriptestik jobalary josparlanyp otyr. 

Iá, ýaqyt óte talapqa saı ǵımarat salynyp, qosymsha ońal­­­tý ortalyǵy da ashylar. Eń bastysy, búginde múmkindigi shek­teýli jandar ońaltý ortalyǵynda em qabyldaı júrip, janyn jiti túsinetin, ózi sekildi taǵdyrlas, muńdas jandardy taýyp, jaqyn aralasý, dostasý arqyly da qoǵamnyń belsendi múshesi ekenin sezinýde.

Ǵalymjan ELShIBAI,

«Egemen Qazaqstan»

Túrkistan oblysy