Aımaqtar • 28 Qarasha, 2018

Jetisý óńiriniń tabıǵı ereksheligi balamaly energııa kózin óndirýge múmkindik beredi

1261 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jetisý óńiriniń tabıǵı ereksheligi balamaly energııa kózin óndirýge mol múmkindik beredi. Bul ólkede aryndy ózen sýynan qýat alý úrdisi dástúrge aınalǵan. Máselen, aımaqty elektr energııasymen qamtamasyz etip otyrǵan Qapshaǵaı GES-inen bólek, Moınaq, Lepsi, Kóksý ózenderinen de qýat óndiretin shaǵyn stansalar salynyp, eldi mekender men óndiriske qajetti energııa alý jolǵa qoıylǵan. Munan bólek oblysta jel men kún energııasyn ıgerip, qalypqa keletin qýat kózin óndirý baǵytynda birqatar jospar jasaldy. Bul baǵyttaǵy istiń kóshbasynda Qapshaǵaı qalasynyń mańynda salynyp jatqan kún elektr stansasynyń qurylysyn aıtýǵa bolady.

Jetisý óńiriniń tabıǵı ereksheligi balamaly energııa kózin óndirýge múmkindik beredi

Qapshaǵaı jaǵalaýyna de­malýǵa barǵan jurt osy aýmaq­taǵy kúnniń sáýlesi nurly, qyzýy mol ekenin bilse kerek. «Universal energy CO» kompanııasynyń qýatty kún batereıalary dál osy demalys aımaǵyna jaqyn jerge, Sheńgeldi aýylynyń mańyna ornalaspaq. 400 gektar jerdi alyp jatqan aýmaqqa kúnnen qýat óndiretin panelder qoıylyp jatyr. Qurylys jumysyna 500 adam jumyldyrylǵan eken. Olar Germanııada óndirilgen qýat jınaýshy panelderdi ornatýda. Stansa tolyq iske qosylǵan kezde 26 adam turaqty jumys ornymen qamtylatyn bolady. 

Balamaly energııa kózin jınaıtyn stansanyń alǵashqy kezeńi jyl sońyna deıin paıdalaýǵa berilmek. Mamandar salynyp jatqan kún elektr stansasynyń qýat óndirý kúshi kelesi jyldyń birinshi toqsanyna deıin 100 MVt energııa berýge jetetinin aıtýda. Stansanyń tolyq iske qosylýymen bul kórsetkish taǵy da 50 MVt energııaǵa kóbeımek. О́ndirilgen qýat kózi aımaqtaǵy elektr energııasyna degen sura­nysty qamtamasyz etýge baǵyt­talmaqshy.

Aıtpaqshy, bul stansa qury­lysynyń negizgi quryl­taıshysy – qytaılyq «CHINT Group» kompanııasy. Shanhaı qalasynda ornalasqan kompanııa álem bo­ıynsha elektr qurylǵylaryn shyǵarýshy retinde tanymal. Búginge deıin Reseı, AQSh, Ka­nada, Aýstralııa, Gonkong, Sın­gapýr sııaqty álemniń damyǵan 11 eli osy kompanııanyń qyzmetine júgingen eken. Qapshaǵaı ma­ńynda salynyp jatqan kún ener­gııasy stansasy TMD elderi ara­synda alǵash salynýda. Ári bul joba «CHINT Group» kompanııasy tarapynan Qazaqstan naryǵyna quıylǵan qomaqty ınvestısııa bolyp otyr.

Qapshaǵaı jazyǵynda boı kóter­gen kún elektr stansasy aımaqtaǵy «jasyl» energııa óndirý isine de serpin beredi deı­di mamandar. Bul «Bola­shaq­­tyń energııasy» ataýymen EKSPO kórmesin ótkizip, álem­di qal­pyna keletin energııa kóz­derin damytýǵa úndep otyrǵan eli­mizdiń basty ustanymy ekenin áıgi­leı­di. Onyń ústine kún qýa­­tyn óndi­r­etin panelderdiń kóbeıýi óńir­degi elektr energııasy­na degen suranysty azaıtý­ǵa bas­­ta­maqshy. Qazir Almaty obly­sy­nyń energetıkalyq múm­kin­digi ishki qýat naryǵyndaǵy sura­nystyń 60 paıyzyn ǵana oryn­daýǵa múmkindik beredi. Qalǵan qajettilik Jambyl oblysy men Qyrǵyz elinen satyp alynýda. 

Oblystyq energetıka jáne tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­­­­shylyǵy bas­qarmasy bas­shy­­synyń orynbasary Nurlan Shaıahmetovtiń aıtýynsha, óńirde «Jasyl» energııa baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda 2025 jyl­ǵa deıin balamaly qýat kózin ón­diretin 25 nysan salynyp, paı­dalanýǵa beriledi eken. Bul – Jeti­sý ólkesindegi ener­getıkalyq sura­nysty óteýge ári tabıǵatty qor­ǵaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam.

− Balamaly qýat kózin óndirý boıynsha Qapshaǵaı mańyn­daǵy kún elektr stansasynyń qury­­ly­synan bólek, Alakól aýda­nyndaǵy Jońǵar qaqpasy aýmaǵynda jel energııasyn ıgerý jumystary qarqyn aldy. Bul – naǵyz bolashaqtyń energııasy, jemisin de aldaǵy ýaqytta kóre­tin bolamyz. Qazir oblys bo­ıynsha óndiriletin energııa kózi 2 mlrd kılovatt/saǵat bolsa, onyń qalpyna keletin resýrstardan alynatyny 38 paıyz shamasynda. Joba júzege asqannan keıin bul kórsetkish ósip, «jasyl» ener­gııa óndirý de arta túsedi degen senim bar, − deıdi oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnal­dyq sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurlan Shaıahmetov.

Qalmahanbet MUQAMETQALI,

«Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy