Qapshaǵaı jaǵalaýyna demalýǵa barǵan jurt osy aýmaqtaǵy kúnniń sáýlesi nurly, qyzýy mol ekenin bilse kerek. «Universal energy CO» kompanııasynyń qýatty kún batereıalary dál osy demalys aımaǵyna jaqyn jerge, Sheńgeldi aýylynyń mańyna ornalaspaq. 400 gektar jerdi alyp jatqan aýmaqqa kúnnen qýat óndiretin panelder qoıylyp jatyr. Qurylys jumysyna 500 adam jumyldyrylǵan eken. Olar Germanııada óndirilgen qýat jınaýshy panelderdi ornatýda. Stansa tolyq iske qosylǵan kezde 26 adam turaqty jumys ornymen qamtylatyn bolady.
Balamaly energııa kózin jınaıtyn stansanyń alǵashqy kezeńi jyl sońyna deıin paıdalaýǵa berilmek. Mamandar salynyp jatqan kún elektr stansasynyń qýat óndirý kúshi kelesi jyldyń birinshi toqsanyna deıin 100 MVt energııa berýge jetetinin aıtýda. Stansanyń tolyq iske qosylýymen bul kórsetkish taǵy da 50 MVt energııaǵa kóbeımek. О́ndirilgen qýat kózi aımaqtaǵy elektr energııasyna degen suranysty qamtamasyz etýge baǵyttalmaqshy.
Aıtpaqshy, bul stansa qurylysynyń negizgi quryltaıshysy – qytaılyq «CHINT Group» kompanııasy. Shanhaı qalasynda ornalasqan kompanııa álem boıynsha elektr qurylǵylaryn shyǵarýshy retinde tanymal. Búginge deıin Reseı, AQSh, Kanada, Aýstralııa, Gonkong, Sıngapýr sııaqty álemniń damyǵan 11 eli osy kompanııanyń qyzmetine júgingen eken. Qapshaǵaı mańynda salynyp jatqan kún energııasy stansasy TMD elderi arasynda alǵash salynýda. Ári bul joba «CHINT Group» kompanııasy tarapynan Qazaqstan naryǵyna quıylǵan qomaqty ınvestısııa bolyp otyr.
Qapshaǵaı jazyǵynda boı kótergen kún elektr stansasy aımaqtaǵy «jasyl» energııa óndirý isine de serpin beredi deıdi mamandar. Bul «Bolashaqtyń energııasy» ataýymen EKSPO kórmesin ótkizip, álemdi qalpyna keletin energııa kózderin damytýǵa úndep otyrǵan elimizdiń basty ustanymy ekenin áıgileıdi. Onyń ústine kún qýatyn óndiretin panelderdiń kóbeıýi óńirdegi elektr energııasyna degen suranysty azaıtýǵa bastamaqshy. Qazir Almaty oblysynyń energetıkalyq múmkindigi ishki qýat naryǵyndaǵy suranystyń 60 paıyzyn ǵana oryndaýǵa múmkindik beredi. Qalǵan qajettilik Jambyl oblysy men Qyrǵyz elinen satyp alynýda.
Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurlan Shaıahmetovtiń aıtýynsha, óńirde «Jasyl» energııa baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda 2025 jylǵa deıin balamaly qýat kózin óndiretin 25 nysan salynyp, paıdalanýǵa beriledi eken. Bul – Jetisý ólkesindegi energetıkalyq suranysty óteýge ári tabıǵatty qorǵaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam.
− Balamaly qýat kózin óndirý boıynsha Qapshaǵaı mańyndaǵy kún elektr stansasynyń qurylysynan bólek, Alakól aýdanyndaǵy Jońǵar qaqpasy aýmaǵynda jel energııasyn ıgerý jumystary qarqyn aldy. Bul – naǵyz bolashaqtyń energııasy, jemisin de aldaǵy ýaqytta kóretin bolamyz. Qazir oblys boıynsha óndiriletin energııa kózi 2 mlrd kılovatt/saǵat bolsa, onyń qalpyna keletin resýrstardan alynatyny 38 paıyz shamasynda. Joba júzege asqannan keıin bul kórsetkish ósip, «jasyl» energııa óndirý de arta túsedi degen senim bar, − deıdi oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurlan Shaıahmetov.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy