Aýdarma • 04 Qańtar, 2019

The New York Times. Búrkitshi qazaq qyzy

456 ret kórsetildi

The New York Times basylymy Mońǵolııadaǵy búrkitshi qazaq qyzy týraly kólemdi maqala jarııalady. Maqalanyń qysqasha mazmunyn nazarlaryńyzǵa usynyp otyrmyz.

The New York Times

Baıan-О́lgeı, Mońǵolııa - Juma kúni sabaq bitken soń, Zamanbol úıine oralyp, úı jumysyn oryndap jáne jasóspirimderge tán úı jaǵdaıyndaǵy óz mindetterin atqarady. Al senbide ol atyn erttep, óziniń úıretilgen jyrtqysh qusymen qar taýlaryna baǵyt alyp, senimdi áriptesimen jabaıy ańdardy aýlaýǵa bet alady.

Zamanbol 14 jastaǵy búrkitshi qyz. Mońǵolııanyń Altaı ólkesin meken etken qazaq qyzy burynǵy kóshpendi ata-babalarynyń izin jalǵap júrgen jastardyń biri. Onyń ań aýlaý qabileti atasynan berilgen. Atasynyń janynda ol jáne onyń búrkiti tipti qasqyr da aýlaıtyn.

Atasy oǵan búrkitpen qalaı ań aýlaý týraly, aspandaǵy qustardy qalaı shaqyrýǵa bolatynyn úıretti. Atasy qaıtys bolǵan soń, ol qusty óz qamqorlyǵyna aldy.

- Atamnyń jolyn jalǵastyrǵym keldi, - dedi Zamanbol.

Sodan bastap ol qusbegiliktiń qyr-syryn tereń úırene bastady. Ańshylar qustary ıeleriniń daýystaryna úırenýi úshin jıi án aıtady. Urǵashy búrkitter erkekterine qaraǵanda úlken jáne kúshti, kóbine ań aýlaýda qoldanylady.

Ań aýlaý ótken ǵasyrda joǵalyp ketti. Alaıda bul kásipti  Batys Mońǵolııanyń Baıan-О́lgeı aımaǵyndaǵy Altaı qazaqtary saqtap qaldy, onda 400-ge jýyq etnıkalyq qazaqtar resmı túrde búrkitshi retinde tirkelgen. Bul aımaq kóbine qazaqtar ári musylmandar mekendegen Mońǵolııadaǵy jalǵyz aımaq.

Qazir Altaıdaǵy qazaq mádenıeti týraly aqparat búkil álemge belgili bola bastady. Búrkitshiler eki kúndik Altyn Búrkit festıvaline jınalady. 2016 jyly túsirilgen búrkitshi qyz Aısholpan týraly derekti fılm (2014 jyly osy jarysta jeńgen) dúnıejúziniń nazaryn Altaıdyń mádenıetine aýdarýǵa kómektesti.

Festıval kezinde dala Keńes dáýiriniń mashınalarymen, gobelendermen, kitap jáne shólmektermen kómkeriledi. Balalar jerde otyryp qoı súıekterimen oınaıdy. Qazan aıynda festıvalge kelgen sheteldik týrıster sany 1000-nan astam adamdy qurady, dep habarlady quzyrly organdar.

Keıbir ǵalymdar festıval mádenıettiń bir túri retinde ǵana emes, shoý retinde ǵana uıymdastyrylady dep alańdaıdy. Biraq kóptegen ańshylar festıvalda óz muralaryn nasıhattaý tásilin de  kórsetedi.

Tehnologııa búkil álem boıynsha urpaqtar arasyndaǵy alshaqtyqty keńeıtti, al Baıan-О́lgeı de budan tys emes. Biraq búrkitpen  ań aýlaý onymen aınalysatyn adamdar úshin qazaq jastaryn úlkendermen baılanystyratyn kópir boldy.

Zamanbol úshin búrkit onyń ájesi men atasyn eske salady, biraq onyń búgin ańǵa salatyn qusy oǵan atasynan qalǵan qusy emes.

Zamanbol óziniń birinshi qyranyn erkindikke jibergende 13 jasta boldy. Ol búrkittiń aıaǵyna baý baılap, taýǵa kóterilip, onymen qoshtasty.

- Men kóńilsiz boldym, biraq men onyń erkin bolǵanyn qalaımyn, - dedi Zamanbol.

 

Aýdarǵan Mádına JÁLELQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

PIK pen MIB-tiń «shaıqasy»

Qazaqstan • Keshe

Plastık qaptamanyń álegi

Ekologııa • Keshe

Kólikqumarlarǵa arnaldy

Ekonomıka • Keshe

Qymbat em-dom qoljetimdi

Medısına • Keshe

О́lke táji – О́leńti

Aımaqtar • Keshe

Aqshoqyda arqar atqan...

Aımaqtar • Keshe

Jastarǵa janashyr joba

Qoǵam • Keshe

Týrıster qyzyǵatyn ólke

Týrızm • Keshe

Uqsas jańalyqtar