Zamanynda batyr ári arýaqty adam bolǵan Baıbaqty atanyń bir qasıeti – aýyryp jatqan adamdy alystan sezip, atyna minip, shaýyp ketedi eken. Bir kúni kıiz úıdi qorshap, jylap otyrǵan bir top adamnyń ústinen túsedi. Ańdasa, kelini qaıtyp, qaıǵy jamylyp otyrǵan úı bolyp shyǵypty. Sol kezde Baıbaqty ata on eki órim doıyr qamshysymen úıdiń syrtynan uryp, «Tastap ket, áı, tastap ket!» dep aıqaılapty. Arada biraz ýaqyt ótkennen keıin kıiz úıdiń ishinen áldebir daýys estiledi, baryp qarasa, eki dúnıeniń ortasynda jatqan kelinshekke jan enipti deıdi. «Meniń ókpemdi bir qyzyl ıt sýyryp alyp, úlken kók sýǵa qaraı shapty. Kók sýǵa jaqyndap qalǵanda, at mingen aqsaqaldy bir atamyz «Tastap ket, eı ıt, tastap ket!» dedi. Manaǵy ıt ókpeni sýǵa salǵanda men óletin edim. Qaıta aınalyp kelip, ókpemdi ornyna salyp ketti», depti kelin. Al joryqtarǵa qamshysyn alyp jalǵyz shyqqanda Baıbaqty ata jaýdyń kózine myń adam bolyp kóringen desedi. El aýzyndaǵy ańyzdarda atanyń qamshysy týraly túrli tylsym jaıttar aıtylady. Qazir ol qamshy Atyraý oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde saqtaýly. Ony bul jerge Atyraý qalasynyń turǵyny Aqjuma Jańbyrova tapsyrǵan.
«Baıbaqty atanyń qasıetti qamshysy» atty mýzeıde ótken sharada Mádenıet qaıratkeri Abat Kenjeǵalıuly búginde kóneniń kózine aınalǵan jádiger týraly taǵylymdy derekter keltirdi.
– Kezinde eń jaqsy qamshyny syıǵa usyný dástúri bolǵan. «Qamshy ustaǵannan jyn-shaıtandar qashady» degen túsinikte bar. Bul rette qamshy emshilerdiń emdik qarýyna da aınalǵan, – deıdi Abat Kenjeǵalıuly. – Búginde qamshy órý de umytylyp barady. Meniń atam Ereken Qalmuhanov Jáńgir hannyń ustaǵan qamshysyn jasaǵan sheber adam edi. Ol kezde bylǵary ıleý tehnıkasynyń ózi basqasha bolatyn. Osy dástúrdi qaıtadan qoldanysqa engizsek, ár qazaqtyń tórinde dombyra men qamshy tursa, rýhanı jańǵyrý degen – osy.
Qazir oblystyq mýzeı qorynda 20-ǵa jýyq qamshy bar. Solardyń arasynda talaı ańyzǵa arqaý bolǵan Baıbaqty atanyń tobylǵy sapty qamshysy kóz tartady.
Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazagstan»
