«Búgingi kúni Aqtóbe oblysynda jumys istep turǵan 54 000 ShOB sýbektisiniń 36 myńǵa jýyǵy – jeke kásipkerler. Osy sanattaǵy kásipkerlerdiń kóbinde arnaıy esepshi mamandar joq jáne olar Salyq kodeksin bile bermeıdi. Sondyqtan, kásipkerlerdi qoldaý jáne qatelikterdiń aldyn alý maqsatynda salyq týraly qarapaıym tilmen túsindirýdi jón kórdik»,-deıdi Aqtóbe oblysy Atameken» kásipkerler palatasynyń dırektory Nurlybek Muqanov.
2018 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Salyq zańy úshinshi ret jańartyldy. Birqatar ózgertýler júzege asty, qalǵan bóligi 2019-2020 jyldary iske asyrylady. Osy ózgerister jáne ınternet saýdasy, QQS, EShF, EAEO, salyq salý men eńbek tártibi týraly máselelerge Respýblıkalyq kásipkerlerge kómek ortalyǵynyń basshysy Dmıtrıı Kazansev taldaý júrgizdi.
«Salyq zańnamalaryna engizilgen ózgeristerdi memlekettiń bızneske qaraı taǵy bir qadamy dep esepteımin. Jańalyqtar sóz joq bızneske oń áserin tıgizedi. Kóptegen bıznes ókilderiniń «kóleńeden» shyǵýyna barlyq jaǵdaı bar. Aıtalyq, bıylǵy jyl basynan bastap, esh jerde tirkelmegen, biraq turaqty tabysy bar jandarǵa biryńǵaı jıyntyq tólem tóleý qarastyrylǵan. Bul tólem arqyly beıresmı jumyspen qamtylǵandarǵa mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesine qatysýǵa, zeınetaqyǵa jınaq jasaýǵa, júktilikke jáne bala kútimine baılanysty tólemder alýyna múmkindik beriledi»,-deıdi Respýblıkalyq kásipkerlerge kómek ortalyǵynyń basshysy Dmıtrıı Kazansev.
Sonymen, zań jobasynyń jańa novellasynda kásipkerlerdiń qyzmetine qatysty birneshe ózgerister bar dedik. Solardyń birazyn tanystyryp ketsek. Patent tóleýde áleýmettik salyq alynyp tastaldy. Saýda qyzmetin qospaǵanda mólsherleme 1% tómendetildi. Qolma –qol aqshamen tóleýge -2%, aqshasyz tólemge 1% salyq salynady. Patentpen jumys isteıtin kásipkerler tabystyń salyqtyq tizilimin júrgizýi kerek, onda olar qolma –qol aqshamen/aqshasyz tólem kórsetilgen barlyq kiristerin engizýi tıis. 2020 jylǵa deıin patentpen kassalyq apparatty paıdalanbaı jumys isteı berýge bolady, sodan keıin olardy ornatý - mindetti.
Ońaılatylǵan deklarasııa negizinde arnaýly salyq rejımin qoldanatyn kásipkerler úshin joǵary aınalymnyń arta túskenin bilý - mańyzdy. Buǵan deıin jeke kásipkerler úshin 1400 AEK, zańdy tulǵalar úshin 2800 AEK bolǵan bolsa, bıyldan bastap, jeke kásipkerler men zańdy tulǵalarǵa - 2044 AEK quraıdy. Endi kásipkerler qyzmetkerleri úshin salyqty ótken jyldardaǵydaı jarty jyl saıyn emes, aı saıyn tóleýi tıis.
«Tirkelgen shegerim» jańa salyq rejımi júzege asyrylmaq: kásipker óziniń tabysynyń 30% -yn rastaýshy qujattarsyz ala alady, sondaı-aq taýarlardy satyp alýǵa, issaparlarǵa jáne jalaqyǵa ketetin shyǵyndardy alyp tastaı alady. Shegerim jalpy tabystyń 70% -nan aspaýy tıis. Al salyq JK - 10%, JShS úshin - 20% quraıdy.
Kassalyq apparattarǵa keletin bolsaq, kásipkerler kóne kassalyq apparattardy derekterdi onlaın jiberýge bolatyn jańasyna aýystyrýlary kerek. 2015 jyldan bastap, arnaıy qyzmet túrleriniń tizimine onlaın kassalyq apparattar ornatý birtindep júzege asyryldy. Osyǵan oraı, «Qazaqstannyń árbir kásipkerine arnalǵan abonettik tólemsiz POS-termınal» jobasy iske asyrylady. Bul onlaın kassalyq apparat kez-kelgen mobıldi qosymshada jumys isteıdi.
Taǵy bir mańyzdy jańalyq: 2020 jylǵa deıin jeke kásipker mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna (MÁSQ) jarna tóleýden bosatylady, ol tek óz qyzmetkerleriniń eńbekaqylarynan 1,5% MÁSQ tólem jasaýy tıis. Áleýmettik aýdarym mólsherlemesi 5% dan 3,5% tómendetildi; jalpy bekitilgen tártipte jumys isteıtin zańdy tulǵalarǵa áleýmettik salyq 9,5% deıin azaıdy.
BJT tóleýshiler úshin respýblıkalyq mańyzy bar qalalar, astana jáne oblystyq mańyzy bar qalalar úshin tabys salyǵy men áleýmettik tólemder boıynsha eń tómengi mólsherleme 1 AEK (2,525 teńge) jáne basqa eldi mekenderdiń turǵyndary úshin AEK-niń jartysy (1 263 teńge) anyqtaldy. BJT birqatar sharttardy eskere otyra, tabys ákeletin qyzmetti júzege asyratyn jeke tulǵalarǵa qoldanylady. Azamattardyń basqa sanattary úshin salyq pen áleýmettik tólemderdi tóleýdiń aǵymdaǵy tártibi saqtalady.
Salyq kodeksinde ınternette elektrondyq saýda jasaýmen aınalysatyn salyq tóleýshiler úshin kelesideı jeńildikter kózdelgen: belgili bir sharttarǵa saı korporatıvtik tabys salyǵy men jeke tabys salyǵynan bosatý t.b.
Sonymen qatar, semınar barysynda kásipkerlerge «Atameken» UKP Saýda departamentiniń sarapshysy Ǵalymjan Dýambekov «Atameken servıses» portalymen jumys isteýdiń artyqshylyqtary týraly aıtyp berdi. Mobıldi qosymsha bankten nesıe alý úshin tapsyrys berýden bastap, qashyqtyqtan oqytýǵa deıingi 60-tan asa qyzmet túrin onlaın alýǵa múmkindik beredi.
Atap ótsek, Respýblıkalyq kásipkerlerge kómek ortalyǵy «Atameken» QR UKP qoldaýymen jańa ózgerister týraly Qazaqstannyń ózge qalalarynda da aqparat beretin bolady.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
