Bıyl qazaq balýandarynyń aldynda úlken mindet tur. Qyrkúıek aıynda Olımpıadaǵa lısenzııa taratatyn álem chempıonaty Astanada ótpekshi. Atalǵan týrnır elimizdegi bilekti balýandardyń jaýapkershiligin eki esege arttyrady.
Birinshiden, kúres túrlerinen álem chempıonattarynda altyn almaǵanymyzǵa jıyrma jyl toldy. Grek-rım kúresinen 1999 jylǵy Baqtııar Baıseıitovtiń jeńisinen beri tuǵyr bıiginde turǵan balýanymyz áli joq. Erkin kúres sheberlerine de mundaı baqyt búginge deıin buıyrmaǵan.
Ekinshiden, Tokıo Olımpıadasyna joldama alý mindetinen bólek, óz jerimizde, óz jankúıerimizdiń aldynda namysqa tyrysý, týymyzdy jyqpaý syndy abyroıly is kútip tur. Osy synaqtardan súrinbeı ótetin balýan bizde bar ma?
Erkin kúresten ulttyq quramanyń bas bapkeri Áset Serikbaev sportshylardan erlik kútetinin aıtady.
«Shymkenttegi el chempıonatynda biz kútpegen bir jańalyq bolsa degen úmit bar. Ásirese, jastardan kúterim kóp. Jaqsy jigitter joq emes, bar. Bizdiń maqsat – solardyń kózin ashý. Astanada ótetin álem chempıonatynda jerge qaramaý kerektigin balýandar jaqsy túsinedi. Jaýapkershilik júgi jeńil emestigin olar baıaǵyda sezingen. Endi barlyǵyn kilem kórsetedi ǵoı. Bapkerler aıanyp qalmas, balýandar da bar kúshin salýy kerek», - deıdi bas bapker.
Erkin kúres balýandary bar yntasymen Shymkenttegi dodaǵa daıyndalyp jatyr. Jaqynda ótken Ivan Iаrygın atyndaǵy reıtıngilik týrnırge ulttyq qurama sportshylary qatysqan joq. Oǵan sebep – salmaq qýý kezinde balýandardy sharshatyp almaý. Resmı týrnır bolǵandyqtan, Iаrygın atyndaǵy Gran-prıge qatysatyn balýan ábden salmaq qýýy tıis. Al eki aptadan soń Qazaqstan chempıonatynda da sportshylardyń osy júıege oralaryn bilgen bapkerler quramy Shymkenttegi el birinshiligine basymdyq berdi.
2018 jylǵy álem chempıonatynda erkin kúresten 57 kelide fınalǵa jetip, kúmis medal taǵynǵan Nurıslam Sanaev el chempıonatynan tys qalmaıdy. Alaıda, balýan ózine úırenshikti salmaǵynan bas tartyp, 61 kelide baq synaýǵa bel býypty.
57 kelide chempıondyq ataqty negizinen jas sportshylar sarapqa salmaq. Osy salmaqtaǵy úzdikterdiń biri, 2018 jylǵy Azııa chempıonatynyń qola júldegeri Jandos Ismaılov tize jaraqatyna baılanysty jarystan bas tartty.
61 kelide Nurıslam Sanaevqa qarsylas bolatyn Rasýl Qalıev pen Qaırat Ámirtaev bar. 2014 jylǵy Azııa chempıony ári Azııa oıyndarynyń júldegeri sanalatyn Rasýl sońǵy jyldary iri dodalardan qur qol qaıtyp júr. Byltyrǵy Qazaqstan chempıonatynda ol qola medal ıelengen bolatyn. Bıyl ol burynǵy babyna kelip, quramadaǵy ornyn qaıtaryp alý úshin bar kúshin salary sózsiz. Al 2018 jylǵy el chempıony, 2017 jylǵy jastar arasyndaǵy álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Qýat Ámirtaev jaraqatyna baılanysty qatysa almaıdy. Onyń syńary Qaırat chempıondyq ataqqa talasatyn bolady.
65 kelidegi balýandardyń shoqtyǵy bıik. Bul salmaqta talantty jastardan bólek, Dáýlet Nııazbekov, Saıatbek Oqasov, Meıirjan Áshirov, Ilııas Jumaı syndy úzdikter bozkilemde kim myqtyny anyqtamaq. Dáýlet Nııazbekov bul salmaqtaǵy eń tájirıbeli balýan. London Olımpıadasynyń qatysýshysy, odan bólek, 2011 jylǵy álem chempıonatynyń kúmis júldegeri. Dáýlettiń úsh dúrkin Azııa chempıony degen ataǵy da bar. Azııa oıyndarynyń qola júldegeri Saıatbek Oqasov, stýdentter arasyndaǵy álem chempıony, Azııa birinshiliginiń qola júldegeri Meıirjan Áshirovtiń de júldege talasary sózsiz.
70 keli salmaqta bapkerler qaýymy jas balýandardan úmit kútip otyr. Tájirıbeli balýandardan Amandyq Bákıev pen Dáýren Jumaǵazıevti atap ótýge bolady. Ekeýi de tisqaqqan sportshylar. Dáýrenniń jeńisti jyldary London Olımpıadasyna deıin ótse de, Almaty oblysynyń túlegi kilemnen alystaı qoıǵan joq. Amandyq Bákıev óz salmaǵynda úzdik sanalǵanymen, halyqaralyq týrnırlerde myqtylyǵymen qýanta qoıǵan joq.
74 keli salmaq dárejesinde de «sen tur, men ataıyn» degen myqtylar barshylyq. Basty beldesý 2018 jyly Djakartada ótken Azııa oıyndarynyń fınalısi Danııar Qaısanov pen 2016 jylǵy álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Nurlan Bekjanov arasynda ótedi dep kútilýde. Ekeýiniń arasyndaǵy sońǵy beldesý Bekjanovtyń jeńisimen aıaqtalǵan. 2018 jylǵy Konfederasııa kýboginiń aqtyq synynda Qaısanov Nurlanǵa esh qaısar kórsete alǵan joq. Sondaı-aq, osy salmaqta sońǵy álem chempıonatyna qatysqan Bolat Saqaevty da eseptn shyǵarýǵa bolmaıdy.
79 kelide Sáken Aıtjanov, Baqtııar Izbasarov, Ǵalym О́serbaevtar kósh bastaýy múmkin. Bul úshtik ótken jylǵy el birinshiliginde de úzdikter sanatynan kóringen.
86 kelide byltyrǵy Qazaqstan chempıonatynyń altyn jáne kúmis júldegeri atanǵan Ádilet Daýlanbaev pen Azamat Dáýletbekov áli de favorıtter qatarynda.
92 kelide Eraly Ábdirashev pen Nurǵalı Nurǵaıypuly, 97 kelide Baqdáýlet Álmentaev pen Mámed Ibragımovter júldeden úmitti.
Al asa aýyr salmaqtaǵy balýandar aıtarlyqtaı jeńisimen qýantyp júrgen joq. Munda jeńiske jetýi múmkin Oleg Boltın men Ińkár Ermuhammedtiń iri týrnırlerde alysqa shabýy ekitalaı.
Qazaqstan chempıonaty aıaqtalyp, qurama jasaqtalǵan soń balýandar Almaty oblysyndaǵy AIVA bazasynda oqý-jattyǵý jıyndaryn ótkizedi. 13-27 aqpan aralyǵynda ótetin jıynǵa Belarýs jáne О́zbekstan komandalarynyń naqty qatysatyny anyqtaldy.
Jıyn aıaqtalǵan soń balýandar 28 aqpan men 3 naýryz aralyǵynda Bolgarııada ótetin halyqaralyq týrnırge attanady.
