Kóz aldaýmen kóshimiz túzelmeıdi

ShOB-tyń búgingi tańda­ǵy ahýalyn saraptaǵan ol 2019 jyl­dyń 1 naýryzyndaǵy jaǵ­daıǵa sáıkes shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń sany ótken jyldyń sáıkes mer­zimimen salystyrǵanda 10 pa­ıyzǵa artqanyn aıtady. Ústirt qara­ǵan adam muny jaqsy kór­set­kish dep qanaǵattanyp qala­dy. Biraq «baqsaq baqa eken» degen­deı bul kásipkerlik bel­sen­diliktiń artqany emes, ózin ózi qam­tıtyndardy esepke alý­dyń artqanynyń nátıjesi eken. Azamattarymyzdyń jeke kásip­ker retinde tirkelgeniniń bárin statıst mamandarymyz kásip­ker­liktiń artqany dep esep beretin kórinedi. Máselen, bir adam óziniń máshınesimen anda-sanda, qoly bosta kisi tasý úshin jeke kásipker bolyp tirkelse, statısterimiz bir kásip­kerdiń sany artty dep máz bolyp, esepke kirgizedi eken. Sóıtip, qazirgi tańda elimizde 840 myń adam kásipker dep sanalatyn kórinedi. Eger elimizde shyn máninde osynsha kásipker bolsa, ekonomıkamyz qazirgiden ájep­táýir alǵa basyp ketpes pe edi?

Qazir ShOB-tyń 35 paıyzy alypsatarlyqpen aınalysatyndar eken. Al damyǵan elderde onyń úlesi 25 paıyzdan aspaıdy. О́ńdeý kásipkerligi salasynda eńbek etetinderdiń úlesi 3 paıyzdan aspaıtyn kórinedi, al kóptegen elderde bulardyń úlesi 20-25 paıyzdan kem emes. Depýtattyń oıynsha, bul bizdiń jeke kásipkerlerimizdiń eldiń ekonomıkasynyń damýyna qosyp jatqan ózindik úlesiniń tómen ekenin kórsetedi. «ShOB-tyń negizgi bóligi ózderi túk óndirmeı, tek sheteldik ónimderdiń baǵasyn ósire satýmen aınalysyp jatsa – muny ekonomıkalyq ahýaldyń jaqsarǵany dep aıtýǵa bolmaıdy», deıdi A.Qońyrov.

Elimizdiń aldynda IJО́-degi ShOB-tyń úlesin 50 paıyzǵa deıin jetkizý mindeti tur. Depý­tattyń aıtýyna qaraǵanda bul maqsatqa biz tek óndiris pen teh­nologııalyq qyzmet kór­setý salalaryn jedel damytý arqy­ly ǵana qol jetkize alamyz. Maman­nyń oıynsha ShOB-tyń qazirgi qurylymy ekonomıkanyń turaqtylyǵyn arttyrýǵa qol jet­kizbeıdi, keri­sinshe saýda salasyn ǵana birjaq­ty arttyryp, onyń basqa salalar­dyń damýyna kedergi jasaýyn týdyrady.

Saıyp kelgende, depýtattyń oıyn­sha memlekettiń shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýy tek ar­­zan­­datylǵan nesıe berýmen shek­­telmeýi kerek. Qazir ShOB-tyń 668 jobasy 150 mlrd teń­gege qarjylandyrylýda, biraq so­nyń 22 paıyzy ǵana ın­ves­tısııa­l­yq maqsattardy kóz­degen. Qal­ǵan­dary damýdy emes, tek aınalys quraldaryn tolyq­tyrý men aǵymdaǵy zaımdardy qaıta qarjylandyrýdy maqsat etken. Bul ShOB-ty damytý emes, tek jumys oryndaryn azaıt­paı saq­taýdyń amaldary ǵana. Son­dyq­tan ShOB-ty jańa deń­geı­ge kóteretin tıimdi sharalar qoldanbaı, ony damyta almaımyz deıdi depýtat.

О́ziniń saýalynda A.Qońyrov Úkimetke osy baǵytta jańa sharalar ázirleýdi usynady jáne kóbinese, kózboıaýshylyq úshin jasalatyn statıstıkalyq derekterge súıenip, aldaǵy josparlar men boljamdardy jasa­maý kerektigin eskerte kelip, ShOB-tyń IJО́-degi úle­sin 50 paıyzǵa deıin arttyrý baǵy­tyn­da qandaı josparlar jasal­ǵanyn aıtyp berýdi surady. Shynyn­da, bul jalpy halyqtyń alańdaý­shy­lyǵyn týdyratyn másele eken.