Dóńgelek ústel ǵalamdyq ıadrolyq qaýipsizdik máselelerin talqylaý, sonymen qatar, Koreı túbeginde týyndaǵan daǵdarysty sheshý joldaryn izdeý, ıadrolyq qarýsyzdandyrýdaǵy Qazaqstannyń tájirıbesin zertteýdi kózdeıdi.
Qazir Soltústik Koreıanyń ıadrolyq baǵdarlamasy dúnıejúzindegi buqaralyq aqparat quraldary men sarapshylardyń, sondaı-aq, saıasatkerlerdiń erekshe nazaryna ilikken ózekti taqyrybyna aınaldy. О́ıtkeni onyń artynda adamzattyń qaýipsizdik máselesi tur.
Jıynda sóz alǵan Tuńǵysh Prezıdent Qory atqarýshy dırektorynyń orynbasary Igor Rogov adamzat ıadrolyq qarý qoldanýdyń zardabyn umyta qoımaǵanyna qaramastan, qazirgi tańda ǵalamdyq ıadrolyq qaýipsizdik júıesi jańa qaýip-qaterlermen betpe-bet kelgenin aıtty.
Koreı qorynyń prezıdenti Lı Sıhıon óz delegasııasynyń barlyq múshesi Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyzdaný sheshimin qabyldaǵanyn jáne ony qoldanysqa engizý úshin qanshalyqty kúsh jumsaǵanyn, ǵalamǵa joıǵysh qarýlardy taratpaý rejımin saqtaýǵa zor úles qosýyn erekshe yqylaspen baqylaǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, koreılik delegasııa músheleri bul máselede Qazaqstannyń tájirıbesi Soltústik Koreıadaǵy denýklearızasııa úderisin jandandyratynyna jáne osy oqıǵadaǵy ár naqty qadamdardyń sátti sheshilýine úlgi bolady dep úmittenedi.
«Men álemde ekonomıkalyq damý úshin ıadrolyq qarýdan bas tartqan jáne shynymen de sol maqsatqa qol jetkizgen jalǵyz eldi bilemin. Ol – Qazaqstan. Búgingi shara Soltústik koreıalyq denýklearızsııa máselesiniń tez arada sheshilýine jáne Azııa men barsha álemde qaýipsizdik pen beıbitshiliktiń tereń tamyr jaıýyna óz áserin tıgizerine senemiz», - dedi Lı.S.
Tuńǵysh Prezıdent Qory halyqaralyq baǵdarlamalar úılestirýshisi, dıplomat Qaırat Ábýseıitov Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan birinshi bolyp bas tartqanyn basa atap ótti. Onyń málimdeýinshe, elimiz Semeıdegi iri ıadrolyq polıgondy jaýyp, sońynda barlyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy memlekettik ustanymyn álem aldynda ashyq jarııalady. Sondaı-aq Qazaqstan «P5+1» úlgisindegi kelissózder alańyn usyný arqyly Iran ıadrolyq baǵdarlamasyn retteýge atsalysty. 2017 jyly Elbasy ashylý rásimine arnaıy qatysqan Atom energetıkasy jónindegi halyqaralyq agenttiginiń (MAGATE) Tómen baıytylǵan ýran bankin elimizdegi ıadrolyq qarýdy taratpaýdaǵy mańyzdy sharalardyń birine jatqyzýǵa bolady. Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy ıadrolyq qarýdan azat aımaq qurý tájirıbesi dúnıejúzinde biregeı ıdeıa retinde baǵalanady.
Sharaǵa qatysýshylar eki el sarapshylary arasynda osy tektes kezdesýlerdi jıi uıymdastyrý qajettigin aıtty. Mundaı sharalarǵa KHDR ıadrolyq baǵdarlamasy jónindegi kelissózderge qatysatyn mańyzdy elderdiń, atap aıtsaq, Qytaı, AQSh, Reseı men Japonııanyń sarapshylary da qatysa alady.
Al Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy Jánibek Arynovtyń aıtýynsha, koreılerdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyrǵan másele – atalǵan kúrmeýi qıyn taqyrypty Qazaqstan tájirıbesi tarapynan talqylaý jáne múmkindiginshe Soltústik Koreıanyń ıadrolyq baǵdarlamasyn sheshý máselesinde Qazaqstannyń keıbir tájirıbesin qoldanýdy qarastyrý. «Soltústik Koreıa keıingi kezde osy taqyrypty talqylaýǵa nıet tanytyp, buryn bolmaǵan dıalogqa shyǵa bastady. Donald Tramp pen Kım Chen Yn tuńǵysh, qos Koreıanyń basshylary 3 ret kezdesti. Mine, búgin bizdiń tájirıbeni talqylap otyrmyz. Osynyń bári bolashaqta kúrdeli máseleniń túıinin tarqatýǵa septigin tıgizýi múmkin», - deıdi sarapshy.
Jıyn sońynda joǵaryda atalǵan qos qor sarapshylardyń kelesi kezdesýin Seýlde ótkizýge ýaǵdalasty.
