Tarıhı tamyrlastyqtan – strategııalyq seriktestikke

Qasym-Jomart Toqaev qazaq-ma­jar strategııalyq seriktestiginiń óza­ra senimge negizdelgenin atap ótti. Sondaı-aq ózi Qazaq­stan Prezıdenti retinde qabyldap otyr­ǵan al­ǵashqy eýropalyq basshy – Majar­stan Premer-mınıstri ekenin aıt­ty.

– Qazaqstan men Majarstandy or­taq qundylyqtar men tarıhı tamyr birik­tiretinin bilesiz. Men Syrtqy ister mı­nıstri laýazymyn atqarǵan kezden bastap ekijaqty qatynastarymyzdyń qalyptasýyna kýá boldym. Ortalyq Eýropa elderiniń ishinde Qazaqstannyń elshiligi ashylǵan tuńǵysh el bolǵany úshin Majarstanǵa erekshe rızashylyǵymyzdy bildiremiz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy Qazaqstannyń syrt­qy saıasatynda Tuńǵysh Prezı­dent – Elbasynyń strategııalyq baǵdar­yn jalǵastyra beretinin, elimiz­diń Majarstanmen jan-jaqty yntymaq­tas­tyqty nyǵaıtýǵa nıetti ekenin aıtty.

Qasym-Jomart Toqaev Vıktor Or­bandy Majarstannyń Eýropalyq odaqqa músheligine 15 jyl jáne Soltústik At­lant Sharty uıymyna kirgenine 20 jyl tolýyna oraı quttyqtady. Qazaqstan Prezıdenti Býdapeshttiń halyqaralyq arenadaǵy bedeliniń artýy jáne majar ekonomıkasynyń turaqty ósýi qazirgi úkimet saıasatynyń tıimdiligin kórsetetinin aıtty.

Birlesken brıfıng barysynda eki tarap ózara is-qımyldardyń saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy basym baǵyttaryn aıqyndady. Qazaqstan Prezıdenti bul kezdesýdiń eki el arasyndaǵy strategııalyq seriktestiktiń 5 jyldyǵy qarsańynda ótkizilýiniń mánine toqtaldy.

– Majarstan Ortalyq Eýropa elderiniń ishinde Qazaqstanmen Stra­tegııalyq áriptestik týraly deklarasııaǵa qol qoıǵan tuńǵysh el. Bul – ózara tereń túsinistiktiń, sondaı-aq eki taraptyń da Nur-Sultan men Býdapesht arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa degen umtylysynyń dáleli. Biz Majarstandy Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa aımaǵyndaǵy, sondaı-aq Eýropalyq Odaq aıasyndaǵy negizgi áriptesimiz dep sanaımyz, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev elderi­mizdi saıa­sı jáne ekonomıkalyq múddeleri­miz­ben qatar, ortaq tarıhı tamyr birik­ti­retinin eske saldy.

– Uly dala kóshpendileriniń 100 myńnan astam urpaǵyn biriktirip otyrǵan «Majar qypshaqtarynyń odaǵyna» Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nur­sul­tan Ábishuly Nazarbaev qurmetti kósh­basshy bolyp taǵaıyndaldy. Bul – El­basynyń ekijaqty qarym-qatynas­tardy damytýǵa qosqan úlesiniń moıyndalýyn kórsetedi, – dedi Memleket basshysy.

– 29-30 sáýirde Nur-Sultan qala­syn­da ótetin Strategııalyq keńestiń 3-oty­rysynyń jumysyna qatysý úshin Ma­jarstan Premer-mınıstriniń oryn­basary – Qarjy mınıstri Mıhaı Varga bastaǵan bıznes ókilderiniń sapary josparlanǵan. Bul kezdesý saýda-ekono­mıkalyq jáne ınvestısııalyq serik­testigimizdi odan ári keńeıtýge septigin tıgizedi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy majarlyq isker top ókilderin Qazaqstanda belsendi jumys isteýge shaqyrdy.

 – Biz ınvestısııalyq jobalardy kóbeıtýge múddelimiz. Bul úshin bizde barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵan. Álemdik deńgeıde qyzmet kórsetetin «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy jumys isteýde. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń biryńǵaı naryǵyna jáne aýqymdy Qytaı naryǵyna tikeleı shyǵýǵa múmkindik bar. Qazaq-majar tikeleı ınvestısııa qorynyń jumysy jemisti yntymaqtastyqtyń jarqyn úlgisi sanalady. Osy qordyń qoldaýymen Aqtóbe oblysynyń aýyl sharýashylyǵy salasynda bolashaǵy zor joba júzege asyrylýda, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Majarstan Premer-Mınıstri Vıktor Orban Ortalyq Azııa elderi, onyń ishinde Qazaqstanmen birlesken jobalardy júzege asyrýǵa múddeli ekenin jetkizdi.

− Qazaqstanda osydan 4,5 jyl buryn bolǵan edim. Sol ýaqyttan beri elderińiz qarqyndy damyp, ilgerileı túsken. Qazir tehnologııalyq ózgeristerdi baıqap otyrmyn jáne aldaǵy ýaqytta munan da qarqyndy damýǵa kýá bolatynymyzǵa senimim mol, – dedi Majarstan Úkimetiniń basshysy. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan men Majarstannyń arasy geografııalyq turǵyda tym shalǵaı jatyr. Dál osy jaıt ekonomıkalyq baılanystardy kúsheıtýde qıyndyq týdyryp otyr. Degenmen, ony da eńserýdiń joldary bar.

− Biz sońǵy ýaqytta qazaq-majar birlesken kásiporyndaryn qurý úshin barynsha qarqyndy jumys júrgizdik. Nur-Sultan qalasyndaǵy halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń qurylýyna jan-jaqty qoldaý kórsetip, qazaq-majar ınvestısııalyq qoryn qurdyq. Bul qazirgi ýaqytta óziniń alǵash­qy jemisin berip te otyr. Atap aıtqanda, aýyl sharýashylyǵy salasynda ózimizdiń eń alǵashqy iri ınvestısııalyq jobamyzdy júzege asyrdyq. Ekinshi jobany qolǵa aldyq. Onyń aıasynda sút zaýytyn salatyn bolamyz, – dedi Vıktor Orban.

Majarstan Úkimet basshysy óz sózinde kelesi aptada majarlyq 100-ge jýyq kásipkerdiń qatysýymen kelissózder júretinin, kezdesý nátıjesinde ınves­tı­sııa­lyq jobalar qarqyny artatynyna senim bildirdi. Sonymen qatar ózi­niń bul jolǵy sapary eki tarap úshin de tıim­di bastamalarǵa negiz bolǵanyn jet­kizdi.

2018 jyldyń qorytyndysy bo­ıynsha eki el arasyndaǵy taýar aı­na­lymy 139,2 mln dollardy qurady. Majar eline Qazaqstan tarapy­nan mıneraldy otyn, hımııalyq tyńaıtqyshtar, kólik qural-jabdyqtary men meha­nızm­deri eksporttalsa, ımporttalatyn taýarlardyń qatarynda aýyl sharýashylyǵy ónimderi, organıkalyq tyńaıtqyshtar, medısınalyq ónimder, ónerkásiptik jáne keńselik qurylǵylar bar. Eki el arasyndaǵy saıası-ekono­mıka­lyq baılanyspen qatar, mádenı-gýma­nı­tarlyq qarym-qatynas ta berik ornaǵan. Majarstannyń «Sechenı» ulttyq ki­tap­hanasynda Qazaq ádebıeti men máde­nıeti ortalyǵy ashylsa, Seged ǵylymı ýnıversıtetinde qazaq tili oqytylady.

Taraptar syndarly dıalog pen ózara jemisti is-qımyldar eki el halyq­tarynyń ıgiligi úshin uzaq merzimdi ne­giz­de jalǵasa beretinine senim bildirdi.