Memleket basshysy Q.Toqaev jumys saparymen Almaty oblysynda boldy

– Almaty oblysy – táýelsiz Qazaq­stan­nyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń otany. Sol se­bep­ten de bul óńirdiń atyna álem qa­nyq. Aımaq el damýyna úlken úles qo­syp otyr. Búgingi maqsat – tabys­ty ese­­lep, el birligin nyǵaıtý. Biz osy jol­­da Elbasy belgilep bergen baǵyt­pen bolashaqqa nyq qadam basyp, álem­niń damyǵan elderiniń qatarynan tabylý úshin eńbek etýge tıispiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev Taldyqorǵan qalasyndaǵy Saltanat saraıynda ótken jurtshylyqpen kezdesýinde.

El damýyna erekshe úles qosyp otyrǵan Jetisý ólkesinde eńbek kórigi qyzyp tur. Jyl basynan beri aımaqtaǵy ónerkásip óndirisiniń naqty kórsetkishi 103,7 paıyzdy qurap, 185,6 mlrd teńgeniń ónimi óndirilgen.

Onyń ishinde taý-ken óndirisi 72,5 paıyzǵa, jeńil ónerkásip 19,1 paıyzǵa kóbeıgen. Jıyn barysynda aımaqtaǵy jetistikterdi atap ótken Prezıdent óńir úshin tez arada sheshimin tabýy tıis ótkir problemalarǵa da toqtaldy.

– Jalpy, elimiz sııaqty Almaty oblysynda da halyqty aýyz sýmen qamtamasyz etý problemasy bar. О́ńirlerdi sapa­ly aýyz sýmen qamtamasyz etýge baǵyt­talǵan memlekettik baǵdarlamalar qolǵa alynǵaly 20 jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Osy kezeńde bul maqsatqa 500 mlrd teńgeden astam qarajat jumsalǵan. О́kinishke qaraı, naqty nátıje az. Bul orasan qar­jy­nyń maqsatty jumsalýyn Esep komı­teti men quqyq qorǵaý organdary saraptaýy tıis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Búginde Almaty oblysynda óńirdi medısına mamandarymen qamtamasyz etý máselesi ótkir tur. Aımaqta dáriger jetispeýshiligi 30 paıyzǵa jetken. Osy jaǵdaıdy tilge tıek etken Prezıdent kadr tapshylyǵynyń kesiri halyq densaýlyǵyn saqtaýǵa kedergi keltirip otyrǵanyn synǵa aldy.

– Oqý bitirgen jas mamandardyń jappaı qalada qalǵysy keletinin túsinemiz. Biraq biz olardyń aýyldarǵa kelip jumys isteýin yntalandyrýymyz kerek. Osy oraıda oblys ákimine «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy aıasynda jas mamandardyń jumysqa ornalasýyna barlyq jaǵdaıdy jasaýdy tapsyramyn, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń Taldyqor­ǵan­daǵy kezdesýinde muǵalimder már­tebesi men bilim salasyndaǵy másele­lerge qa­tysty da áńgime órbidi.

– Qazaq dalasyndaǵy alǵashqy aǵartý ortalyqtarynyń biri Jetisýdyń Aqsý topyraǵyndaǵy Mamanııa mektebi ekenin bilemiz. Bul bizge málim tarıhtaǵy bilim be­rýge salynǵan ınvestısııanyń bas­taý kózi boldy. Biraq qazir elimizde mektep muǵaliminiń bedeli tómendep ba­rady. Osy oraıda bilim sapasy men mu­ǵalim mártebesin kóterýdi zańdyq tur­ǵydan rettep qana qoımaı, ustaz ma­mandyǵynyń qoǵamdaǵy ornyn aı­shyq­taýymyz kerek. Bizde bir keleńsiz dástúr qalyptasty. Ár bes jyl saıyn oblys, aýdan ákimderiniń keýdesine orden taǵamyz. Qala berdi basqarma basshylaryna deıin marapat alýǵa qumar. Esesine eńbegi eleýli ustaz, dáriger, jýrnalıst sııaqty qarapaıym mamandyq ıeleri eleýsiz qala berýde. Qoǵam ádiletti bolýy kerek. Adamdar zań ústemdik etetin ádil qoǵamda ómir súrýi tıis. Men muny óz ustanymym retinde aıtyp otyrmyn, – degen Qasym-Jomart Kemeluly  Úkimet pen aımaq basshysyna oblystaǵy apatty jaǵdaıda turǵan jáne úsh aýysymmen oqytyp jatqan mektepterdiń máselesin tolyqtaı sheshýdi tapsyrdy.

Máselen, Jetisýda jaqyn jyldary  14 ja­ńa mektep salý úshin respýblıkalyq bıýdjetten 15,4 mlrd teńge qarjy bóli­nipti. Alaıda, óńirdegi jaǵdaı boıynsha qo­symsha taǵy 20 mektep salý qajet eken. Buǵan 29 mlrd teńge qarjy ketedi. Pre­zıdent bul máseleniń sheshý joldaryn usynyp, oblys ákimi Amandyq Batalovqa naqty tapsyrma berdi.

Qasym-Jomart Toqaev jıyndaǵy só­zinde halyqty baspanamen qamtý men áleýmettik turǵyda az qamtylǵan otba­sy­lardyń jaǵdaıyna da toqtaldy.

– Almaty oblysynda úı kezeginde 41 myńnan astam adam tur eken. Olardyń ishindegi 11 myńy – az qamtylǵan kóp ba­laly otbasylardyń ókilderi. Birinshi kezekte osyndaı otbasylardyń máselesin retteý kerek. Jas otbasylar men jumys istep júrgen jastarǵa arnalǵan turǵyn úılerdi salýdy jedeldetken jón. Basqa óńirlerdegi sııaqty jas mamandardy bas­panamen qamtamasyz etý maqsatynda «7-20-25» baǵdarlamasynyń alǵashqy jarnasynyń bóligin jabý úshin turǵyn úı sertıfıkattary tetigin engizgen durys, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn tıimdi paıdalaný, sýarý júıelerin qalpyna keltirip, qaıta jańǵyrtý, jer telimderin berý jumysynyń jarııalylyǵyn jaqsartý, jer resýrstaryn tıimdi paıdalanýǵa ba­qy­laý ornatý, agroónerkásiptik keshendi qol­daý úshin kóliktik qyzmetterdiń ta­rıf­terin tómendetýge baılanysty min­det­terdi atap ótti.

Jetisýdaǵy týrıstik ındýstrııany damytý jumysynyń strategııalyq min­det ekenin eskertken Prezıdent servıs­tik qyzmet deńgeıin kóterýdi pysyq­tady. Osy oraıda  oblys ákimdigine Úki­met­pen bir­lese otyryp, Alakól jaǵalaý­yn­daǵy demalys aımaqtarynyń ınfraqu­rylymyn jaqsartý jóninde keshendi sharalar qabyldaýdy júktedi. Qasym-Jomart Kemeluly  óńirdiń kólik-logıstıkalyq áleýetin joǵary baǵalaı kele, jergilikti joldardyń sapasy syn kótermeıtinin de atap kórsetti.

Oblys aýmaǵynan ótetin «Batys Eý­ro­pa – Batys Qytaı» avtokólik dáli­zi­niń iske qosylýy óńirdiń ǵana emes, eli­miz­diń ekonomıkasyna serpin qosady. Bi­raq aımaqtaǵy ishki joldardyń sapasy syn kótermeıdi. Qazirgi kúni oblys joldarynyń 22 paıyzy kúrdeli jón­deýdi qajet etedi. Osyny aıtqan Qasym-Jomart Toqaev oblys ákimine  2025 jylǵa deıin apatty avtojoldardy kezeń-kezeńimen qaıta qurylymdaýdan ótkizýdiń josparyn jasaýdy tapsyrdy.

Memleket basshysymen kezdesýde oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Er­mek Kelemseıit, aımaqtaǵy isker áıel­der qaýymdastyǵynyń tóraıymy Rımma Salyqova, jeke kásipker, «Mádına» tigin sehynyń ıesi Aıman Bıǵalıeva jáne basqalar sóz alyp, óńirde atqarylyp jatqan ister jaıynda áńgimeledi.

Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Qaratal aýdany ákimdigine bardy. Memleket basshysy «Servıstik ákimdik» qaǵıdaty bo­ıyn­sha isteıtin memlekettik organnyń ju­my­symen tanysty.

Mundaı ádis mem­­lekettik qyzmet­shi­lerdiń jańa uıym­­das­ty­rýshylyq mádenıeti ekenin, aza­mat­tarǵa sapaly, jedel jáne jaıly jaǵ­­daıda qyzmet túrlerin alýǵa múmkin­dik beretinin aıtty. Kabınettik jú­ıe­den «Open Space» formatyna ótý mem­lekettik organdardyń ashyq ári qol­jetimdi ekeniniń kórsetkishi dep atap ótti.

Budan keıin Úshtóbe qalasyndaǵy mektepke barǵan. Memleket basshysy bilim berý mekemesiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasymen tanysyp, ınformatıka, robot tehnıkasy kabınetterin, mektep kitaphanasy men mýzeıin aralap kórdi.

Qasym-Jomart Toqaev mektep oqý­shylarymen jáne ustazdarmen áńgime­lesý barysynda elimizdiń ekonomıkasy men ǵylymyn damytýǵa septigin tıgi­ze­tin sapaly bilim alý jastardyń negizgi mindeti ekenin atap ótti.

Sondaı-aq oqýshylardy Otany­myz­dyń laıyqty azamaty bolýǵa shaqyryp, oqýlaryna tabys tiledi. Pe­da­gogtar men oqýshylar Memleket basshy­syna bilim júıesin únemi nazarda ustaı­tyny úshin alǵys bildirdi.

Bul mektepke 1996 jyly soǵys ar­dageri, jazýshy Kemel Toqaevtyń esimi be­ril­gen.

Sapar sońynda Qazaqstan Prezıdenti Qa­sym-Jomart Toqaev «Qaratal-AGRO» servıstik daıyndaý ortalyǵyna bardy.

Memleket basshysy kóktemgi egis ju­mys­tarynyń barysymen tanysyp, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn aralap kórdi.

Qazaqstan Prezıdentine oblystaǵy agroónerkásip kesheniniń negizgi kórset­kishteri, mal sharýashylyǵy men ósimdik sharýashylyǵy jóninde baıandaldy.

Qasym-Jomart Toqaev aýyl sharýa­shylyǵy eńbekkerleriniń jumysyn jo­ǵary baǵalap, olarǵa tabys jáne jańa je­tis­tikter tiledi.

Almaty oblysy