Qazaqstannyń ońtústigi eki bastan maqta, baý-baqsha, kókóniske kóbirek kóńil bóledi. Al ataqty Syrdarııanyń pushpaǵyn emip otyrǵan Qyzylorda oblysy – aq kúrishtiń mekeni. Shıeli aýdanynda «Dala kúni» dástúrli semınar-keńesi ótti. Sharýalar «Aqmaıa» ınnovasııalyq sharýa qojalyǵynyń jumysymen tanysyp, agrosektordy damytý máseleleri boıynsha tájirıbe almasty.
Jıyn barysynda oblys basshysy Qyrymbek Kósherbaev «Akmaya Smart Farm» aqyldy fermasy» jobasymen tanysty.
Kúrish alqabyna alǵashqy dán sebý rásimi ótip, «Aqmaıa» sharýa qojalyǵynyń egis alqabynda aýyl sharýashylyǵy salasyn sıfrlandyrý, agrodrondardy eginshilikte paıdalaný, aýyl sharýashylyǵynyń jańa tehnıkalary men tehnologııalaryn óndiriske engizý, ártaraptandyrý baǵytynda aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimdiligin arttyrý maqsatynda jańa suryptardy paıdalaný men aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn sýlandyrýda sý únemdeý tehnologııalaryn qoldaný máseleleri qaraldy.
– Bıylǵy dán sebý rásimin ótkizýde Shıeli aýdanyndaǵy Aqmaıa aýylyn beker tańdaǵan joqpyz. Sebebi kúrish ósirý tarıhynda aýyl 16 Eńbek Erin shyǵarǵan qasıetti meken. Bıyl da kúrish tuqymyn saýyqtyrý, ártaraptandyrý baǵytynda maıly, malazyqtyq, kartop, baqsha daqyldarynyń ónimdiligin joǵarylatý jáne sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirý baǵytynda birqatar jobalardy qarjylandyrýdy qolǵa aldyq. Agroónerkásiptik keshendi damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy boıynsha elimizde agrarlyq salada mańyzdy jobalar iske asyrylýda. Osy oraıda, Syr óńirinde de aýyz toltyryp aıtatyn jumystar júzege asyrylýda. Bir ǵana mysal, memlekettik qoldaýlardy utymdy paıdalanǵan dıqandar sońǵy jyldary aq kúrishti molaıtýda tabysty eńbek etip, jyl saıyn el qambasyna jarty mıllıon tonna astyq quıyp keledi. Sonymen birge ótken jyly oryn alǵan sý tapshylyǵyn boldyrmaý úshin artyq egiletin kúrishke sýarmaly sý jetkizip berýdi ákimdik moınyna almaıtynyn sharýashylyq basshylaryna taǵy da eskertkim keledi, – dedi aımaq basshysy.
Oblysqa 2019 jylǵa bekitilgen aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ornalastyrý syzbasyna sáıkes turaqty sýarýǵa 4,2 mlrd tekshe metr sý qajet. Bıyl dıqandar sýdan tapshylyq kórmeıtin syńaıly. О́ıtkeni Shardara sý qoımasynda 5,1 mlrd tekshe metr, Kóksaraı sý rettegishinde 2,1 mlrd tekshemetr sý jınaldy. Sondaı-aq oblys ákimi sý únemdeıtin sýarý tehnologııalaryn belsendi engizýdi jáne basqa eldi-mekenderde «aqyldy fermalardy» qurý tájirıbesin qabyldaýdy tapsyrdy.
«Aqmaıa» sharýa qojalyǵy FMIS – «aqyldy ferma» zııatkerlik geoaqparattyq formany qoldanatyn qanatqaqty sharýashylyq sanalady. Ol jedel navıgasııany, óris derekterin tolyq taldaýdy jáne óndiristik prosester monıtorıngin qamtıdy. Bolashaqta jer bederiniń kartalaryn, egistikterdiń ártúrliligin, aýrýlardyń, aramshópterdiń jáne zııankesterdiń taralýyn, topyraq kartalaryn jáne sharýashylyq qyzmetin sıfrlandyrý salasyndaǵy basqa da is-sharalardy qamtıtyn keńistiktik derekterdi sıfrlaý boıynsha jumystardy júrgizýdi uıymdastyrý josparlanýda.
Bıyl oblysta 178,6 myń gektar aýyl sharýashylyǵy daqyly, onyń ishinde 93,5 myń gektar dándi daqyl, 7,2 myń gektar maıly daqyl, 60,7 myń gektar azyqtyq daqyl, 17,2 myń gektar kartop, kókónis, baqsha daqyl-dary egiledi. Sonymen qatar 83 myń gektardan astam kúrish egý josparlanǵan.
Aǵymdaǵy jyly oblysta mal azyǵynyń mol qoryn jınaý maqsatynda ylǵal saqtaıtyn jańa tehnologııalardy paıdalana otyryp, qunarly jerlerde mal azyqtyq daqyldar ósirý jobasy iske asyrylýda. «Besaryq» sharýashylyq bazasynda akvasorbentterdi qoldaný arqyly 3 ga bıdaı jáne 2 ga maqsary egildi. Joba Y.Jaqaev atyndaǵy «Qazaq kúrish sharýashylyǵy ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń» JShS ǵalymdarymen birlesip júzege asyrylýda. Aldaǵy ýaqytta olardyń tájirıbesi oblystyń basqa sharýashylyqtaryna da taratylady. Bıyl kóktemgi egis jumystaryn júrgizý úshin qajetti tehnıka, tyńaıtqyshtar men janar-jaǵarmaı qory daıyndalǵan.
Sýarmaly jáne jaıylymdyq jerler jyl saıyn azaıyp keledi. Adamdardyń nemquraıdylyǵy saldarynan keshegi sýly jazıranyń shóp shyqpas aıtaqyrǵa aınalyp jatqany da bar. Onyń bir mysaly, bir kezderi «balyǵy taıdaı týlaǵan, baqasy qoıdaı shýlaǵan» Aral teńizi. Búginde sol qatelikterden sabaq alyp, tabıǵatty jańǵyrtý sońǵy tehnologııalar jetistigi arqyly jasalyp jatyr.
Shıeli aýdanyndaǵy kóshpeli jıynda talqylanǵan máseleler qolda bar múmkindikterdi sońǵy tehnologııa kómegimen az shyǵyn jumsap, kóp paıdaǵa shyǵýdy kózdeıdi.
Búginde Qytaı jekelegen azyq túrlerin qoldan jasap, álemdi tańǵaldyryp otyr. Al onyń adam aǵzasyn qalaı ýlaıtyny belgili. Sondyqtan taza tabıǵı ónim óndirip otyrǵan Qazaqstan taýarlaryna qaı kezde de suranys joǵary.
Qyzylorda oblysy
