Saıasat • 21 Mamyr, 2019

Áleýmettik áljýaz sanattaǵy balalardyń 80% jazǵy lagerlerde demalady

712 ret kórsetildi

Búgin QR Premer-Mınıstri A. Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2019 jylǵy jazǵy kezeńde balalardyń demalysyn, saýyqtyrýdy jáne ispen shuǵyldanýyn uıymdastyrý máseleleri qaraldy. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Bilim jáne ǵylym mınıstri K. Shámshıdınova baıandaǵandaı, bıyl mektepterdiń janynan 11 myń lager ashylýda, 236-sy — qala syrtyndaǵy, 1757-si — shatyrly lagerler.

Lagerlerdegi demalyspen áleýmettik az qamtamasyz etilgen otbasylardyń balalarynyń 80%-yn, aıryqsha bilim qajettiligine muqtaj balalardyń 82%-yn jáne túrli salada jetistikke jetken, devıantty tárbıedegi balalardyń 90%-yn qamtý kózdelýde. 960 myń bala (33%) jazda qurylys otrıadtaryna, orman sharýashylyǵyna jáne kógaldandyrý jumystaryna tartylady.

Budan bólek, oqýshylardyń 61% túrli olımpıadalyq rezerv jazǵy mektepteri men til mektepterine, aktıvıster men kóshbasshylardyń mektepterine qabyldanatyn bolady. Arnaıy aýla klýbtarynyń jumysy jaqsartylýda. Elimizde jazda 1,5 myńǵa jýyq aýla klýby jumys isteıdi. 

K. Shámshıdınova jazǵy demalysty uıymdastyrýǵa qosymsha demeýshiler resýrsy da tartylatynyn aıtty.

«Byltyr ekonomıkanyń túrli salalaryndaǵy kompanııalar men jeke kásipkerler osy sharaǵa atsalysyp, 504 mln teńgege 4 324 balanyń demalysyn uıymdastyrýǵa qoldaý kórsetti. Bıyl da bul shara jalǵasyn tabady», — dedi Bilim jáne ǵylym mınıstri.

Negizinen balalar jazǵy demalystaryn ózderiniń úırenshikti ortasynda ótkizedi. Balalardyń 40%-y óziniń turǵylyqty jerinen tysqary shyǵady. QR BǴM olardyń demalys sapasyn elimizde qalyptasqan ınfraqurylymdy jan-jaqty paıdalaný arqyly jaqsartýdy usynady.

Sonymen qatar Bilim jáne ǵylym mınıstrligi tarapynan týrıstik jáne sanatorıı-kýrorttyq uıymdardy jandandyrý, qazaqstandyq joǵary oqý oryndary janynan jazǵy akademııalyq mektepterdi ashý, balalardyń «Meniń Otanym – Qazaqstan» atty mádenı, tarıhı, arheologııalyq eskertkishterin zertteýge baǵyttalǵan taqyryptyq joryqtarǵa kóptep qatysýyn qamtamasyz etý, qala syrtyndaǵy lagerler jelisin damytý usynyldy. 

Mádenıet jáne sport mınıstri A. Muhamedıuly jazǵy demalys kezeńinde balalardyń saýyqtyrý demalysyn, bos ýaqytyn jáne ispen shuǵyldanýyn uıymdastyrý boıynsha atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandady.

Onyń aıtýynsha, kanıkýl kezinde jyl saıyn tárbıelik, patrıottyq jáne estetıkalyq sıpattaǵy ártúrli is-sharalar keshenin ótkiziledi.

2017 jyldan beri QR MSM bastamasymen kanıkýl kezinde respýblıkalyq mýzeılerge, mýzeı-qoryqtar men teatrlarǵa oqýshylardy tegin kirgizý tájirıbesi engizilgen. Osy jobanyń oń tájirıbesin eskere otyryp, ony engizýdi jergilikti deńgeıde de jalǵastyrý usynyldy.

«Búgingi tańda balalar men jastardy áleýmettik ómirge belsendi tartý úshin barlyq óńirlerde kitaphanalar bazasynda kovorkıng-ortalyqtar jumys isteıdi. Munda balalar men jasóspirimder oqý baǵdarlamalary aıasynda shyǵarmashylyq jáne kreatıvti jobalardy iske asyra alady. О́ńirlerde 208 kovorkıng-ortalyq jumys isteıdi», — dedi A. Muhamedıuly.

Eldiń barlyq kitaphanalarynda «ádebı erteńgilikter» ótkizý, mýzeıler men mýzeı-qoryqtarda belgili qazaqstandyq sýretshiler, músinshiler, ólketanýshylar, arheologtardyń qatysýymen tegin tarıhı-ólketanýlyq jáne tanymdyq ekskýrsııalar, túrli plenerler ótkizý, qalalar men oblys ortalyqtarynda «BookCrossing» aksııasyn ótkizý, al barlyq aýyldyq okrýgterde «jyljymaly kitaphanalardy» uıymdastyrý josparlanǵan. 

Balalar men jasóspirimder arasynda buqaralyq sporttyń damýy týraly baıandaı otyryp, A. Muhamedıuly dene shynyqtyrýmen jáne sportpen mektep jasyndaǵy 1,8 mln bala, sonyń ishinde aýyldyq jerlerden 816 myńnan astam bala qamtylǵanyn jetkizdi.

Turǵylyqty jerleri boıynsha dene shynyqtyrý-saýyqtyrý jumysyn qamtamamyz etý maqsatynda mektep jasyndaǵy balalar arasynda qosymsha bilim berý uıymdary jumys isteýde — 172 myńnan astam balalar men jasóspirimderdi qamtyǵan 570 balalar-jasóspirimder klýbtary, 87 balalar-jasóspirimder dene daıyndyǵy klýbtary jumys jasaıdy. Barlyq óńirlerde 80-ge jýyq street workout arnaıy sport alańdary ashyldy.

Balalar men jasóspirimder týrızminde ishki kóshi-qon aǵynynyń oń serpinin jasaý úshin rastaıtyn qujatty usynǵan jaǵdaıda «1+2» shemasy boıynsha (bir ata-ana úshin eki bala) «KIDS GO FREE» qaǵıdaty boıynsha balalardyń tegin avıamarshrýttaryn sýbsıdııalaý josparlanýda.

2020 jyldan bastap barlyq óńirlerde tegin «Balalar týrıstik poıyzyn» iske qosý josparlanýda. Basymdyq áleýmettik osal otbasylardan shyqqan balalarǵa, bilim berý jarystarynyń jeńimpazdaryna, úzdik oqýshylarǵa t.b. beriledi.

Jazda balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha qandaı sharalar qolǵa alynatyny týraly Ishki ister mınıstri E. Turǵymbaev baıandady.

Eń aldymen, balalardyń jaraqattanýynyń aldyn alýǵa erekshe kóńil bólinedi. Osyǵan oraı, joldaǵy qaýipsizdik jónindegi aksııa «Abaılańyz, balalar!» sekildi is-sharalar uıymdastyrylady. Kún saıyn balalardy tasymaldaıtyn avtobýstar tekseriledi, sondaı-aq, olardy patrýldik polısııa kólikteri súıemeldeıdi. Bıylǵy maýsym aıynda balalardy jumysqa ornalastyrý naýqandary ótkiziledi. Bilim jáne ǵylym, densaýlyq saqtaý mınıstrlikteri, ákimdiktermen birlesip, sýǵa túsý maýsymynda balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý sharalary qabyldanady. Shomylý oryndarynda qajetti nusqamalyq ótkiziledi. Sońǵy qońyraýlardy, UBT, bitirý keshterin ótkizý kezinde órt qaýipsizdigi máselelerine erekshe kóńil bólinedi.

Balalardy saýyqtyrý, lagerlerde jáne basqa da demalys oryndarynda sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptardy saqtaý boıynsha josparlanǵan sharalar týraly Qazaqstannyń bas sanıtarlyq dárigeri J. Bekshın baıandady.

Bıyl Densaýlyq saqtaý mınıstrligi balalar demalysynyń 219 qala syrtyndaǵy nysanyn baqylaýǵa aldy. Búginde olardyń 48-i ruqsat qujattaryn aldy. QR DSM erekshe baqylaýynda — balalardy tamaqtandyrý jáne aýyz sýmen qamtamasyz etý máseleleri. Jappaı tamaqtan jáne sýdan ýlanýǵa jol bermeý maqsatynda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Bas prokýratýramen jáne QR IIM birlesip, barlyq maýsym kezinde jazǵy lagerlerdi qatań tekseretin bolady.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary G. Ábdiqalyqova balalarǵa túrli mekemeler men uıymdarda Ashyq esik kúnderin ótkizýdiń qajettigin atap aıtty.

Vıse-premer balalardyń qaýipsizdigi máselelerin balalardyń ózderine túsindirý qajet ekenin aıtty. Sondaı-aq, jazǵy demalysty uıymdastyrý boıynsha balalardyń usynystaryn jınaý qajet. Sonymen qatar, G. Ábdiqalyqova jergilikti atqarýshy organdardy kóp balaly, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna, múmkindikteri shekteýli balalar men jetim balalarǵa erekshe kóńil bólýge shaqyrdy.

Otyrys barysynda Qaraǵandy oblysynyń ákimi E. Qoshanov, Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov sóz sóıledi.

Sońǵy jańalyqtar

Suıytylǵan gaz baǵasy óspeıdi

Qoǵam • 01 Shilde, 2022

Uqsas jańalyqtar