Ekonomıka • 28 Mamyr, 2019

Huawei-ge qara bult tóndi me?

894 ret

kórsetildi

5 mın

oqý úshin

Huawei telekommýnıkasııalyq kompanııasy taıaýda ǵana 2019 jyldyń alǵashqy toqsanyndaǵy tabysy 39 paıyzǵa, ıaǵnı, 26,8 mıllıard dollarǵa ulǵaıǵany týraly habarlaǵan edi. Naýryzdyń sońynda álem boıynsha 59 mıllıon tutynýshyǵa smartfon satylǵanyn aıtyp súıinshi suraǵandaı bolǵan. Alaıda, taıaýda AQSh-tyń saýda mınıstrligi «qara tizimge» engizgennen keıin kompanııanyń jaǵdaıy ózgere bastaǵan syńaıly.

Arnur ASQAR

Tramptyń tıisti jarlyǵy shyqqannan keıin ile-shala búkilálemdik Google korporasııasy Huawei-men baılanysyn úzgeni belgili. Artynsha Intel, Qualcomm, Xilinx, Broadcom sııaqty mıkroelektronıka salasyndaǵy alpaýyttar da qytaılyq áriptesimen jumysyn toqtatty. Google-diń baǵdarlamalyq qoldaýynan aıyrylǵany, Android-tyń jańǵyrtý júıelerinen qol úzip qalǵany álemdik telekommýnıkasııa naryǵyndaǵy alpaýytqa qalaı áser etpek? Basyna qara bult úıirildi deı berýge bola ma?

IT-bloger Erlan Ospannyń aıtýynsha, Tramptyń «qara tizimine» engen kompanııamen jumys isteý kez kelgen kompanııa úshin qaýipti. Sondyqtan Amerıkanyń sanksııasyna ushyramaý úshin bıznes álemi áldeqashan eki qadam alda júrýge ádettengen. Demek, Huawei-diń smartfondarynan bastap, noýtbýk pen jeli jabdyqtary óndirisi bıznesine kádimgideı qater tóndi deı berýge bolady.

– Aıtalyq, buryn Huawei noýtbýktaryna prosessordy Intel-den alatyn. Al onyń smartfondaryna Qualcomm prosessor beretin edi. Endi ekeýi de kómektespeıdi, oǵan múmkindik joq. Biraq soǵan qaramastan qytaılyq hi-tech alpaýyty berilmeýge tyrysýda. Qalaı bolǵan kúnde de Huawei-diń 2020 jylǵa qaraı «álemniń úzdigi bolamyz» degen uranynyń oryndalýy ekitalaı. Sebebi HiSilicon-nyń, jalpy Qytaıdyń ǵylymı-tehnologııalyq áleýetin jahandyq jetistikterden bólip qaraý qıyn, – deıdi ol.

Erlan Ospan aıtqandaı, bul jerde qarabaıyr qısynǵa salsaq, Qytaı mıkrondyq tehnologııa men topologııa salasynda Batystan ozsa – syrttan satyp alýdy áldeqashan toqtatar edi. Sondyqtan, Qytaı tarapynyń málimdemelerine qaramastan Huawei-ge tehnologııalyq turǵydan artta qalý qaýpi tónip tur. Mysaly, aqparattyq tehnologııalar men telekommýnıkasııa salasyndaǵy taǵy bir alpaýyt – koreıalyq Samsung qarap jatpaıdy, osy oqıǵany paıdalanyp qalýǵa tyrysady. Google-diń Huawei tehnıkalaryn qoldaýdy toqtatýy týraly habar gadjetsúıer jurtty biraz dúrliktirgeni beker emes deýge bolady.

– Al Android júıesinen aıyrylýdyń zardaby óz aldyna bólek áńgime. Menińshe, Huawei-diń SOS júıesin ózimiz jasap aldyq, synaqtan ótkizip jatyrmyz degen málimdemeleri shyndyqtan góri, «aryǵyn bildirmeı, syrtqa júnin qampaıtýǵa» kóbirek uqsaıdy. Iá, tipti júıeni jasap alýǵa da bolady. Biraq oǵan qosymsha jazatyn mıllıondaǵan baǵdarlamashylardy tez arada tárbıelep ala qoıý múmkin be? Menińshe, múmkin emes. Android – koderler úshin «aýrýy» ábden belgili bolǵan «atyspaqqa jaqsy eski jaý». Ekinshiden, eshkim Amerıka naryǵynda satylmaýy múmkin qosymsha jasaýdy úırene qoımaıtyn shyǵar, – deıdi IT-bloger.

Sonymen Huawei smartfonyn satyp alatyn aǵaıyn úshin endi Android-tyń jańǵyrtýlary jabyq. Googl Play dúkeni men Gmail elektrondy poshtasyn da qoldana almaıdy.

Blumberg-tiń habarlaýynsha, qytaılyq kompanııa qansha jerden qýatty bolsa da, amerıkalyq kompanııalarǵa táýeldi. Qazirdiń ózinde úsh-aq aıǵa jetetin qosymsha bólshekteri qalǵan Huawei odan keıin shyǵynǵa batýy ábden múmkin. Soǵan qaramastan, kompanııa basshysy eshqandaı kúrdeli másele joq ekenin aıtýdan tanar emes. AQSh úkimetiniń sheshiminen keıin ile-shala baspasóz máslıhatyn ótkizgen kompanııa basshysy:

– Sóz joq, biz klıentterimizge laıyqty qyzmet kórsetýdi jalǵastyra beremiz. Bizdiń serııalyq óndiriste orasan zor kúsh-qýatymyz bar, dúnıejúzilik naryqta básekege qabiletti bolyp qala beremiz. О́sim qarqyny tómendeýi múmkin, biraq bul sonshalyqty joǵary bolmaıdy. Bıyl birinshi toqsandaǵy bizdiń operasııalyq tabystarymyz byltyrǵymen salystyrǵanda 30 paıyzǵa joǵarylady, sáýir aıynda 25 paıyzǵa tómendedi. Bálkim, jyl sońyna deıin bul kórsetkish taǵy da tómendeıtin shyǵar, biraq mınýsqa kirmeımiz, – dedi ol.

Huawei aqparattyq tehnologııalar men telekommýnıkasııa salasyndaǵy asa iri kompanııalardyń biri sanalady. Álemniń 170 elinde jumys isteıtin, 180 myńnan astam adam qyzmet etetin kompanııanyń byltyrǵy tabysy 108,5 mıllıard AQSh dollarynan asyp tústi. Búgingi tańda jer sharyndaǵy halyqtyń úshten bir bóligine jýyǵy osy kompanııanyń ónimderin tutynady degen derek bar. Qytaılyq kompanııanyń Qazaqstandaǵy enshilesi «Hýaveı Teknolodjız Qazaqstan» kompanııasy 2007 jyly ashylǵan bolatyn.