Rýhanııat • 11 Maýsym, 2019

«El aman, jurt tynysh bolsyn!» – deıdi toqsannyń altaýyndaǵy Tursynbala Ábdiramanova

1642 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Búginde Almatyda turatyn 96 jastaǵy Tursynbala Ábdiramanova ómirdiń san bel-belesinen ótken, adal qyzmetimen talaı bıikke jetken jan. Olaı deıtinimiz, Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanyndaǵy Hantaýynyń baýraıynda dúnıege kelgen ol kisiniń búkil ǵumyr joly ónegege, jalpyǵa qýanysh ákelgen jaqsylyqqa, jaǵymdy isterge toly.

«El aman, jurt tynysh bolsyn!» – deıdi toqsannyń altaýyndaǵy Tursynbala Ábdiramanova
Kishkene kezinen ashtyqtyń azabyn tartqan, balalar úıiniń de dámin tatqan Tursynbala nebir qıyndyqty basynan keshe júrip shıryǵyp, ós­ken-di. Boıyndaǵy bilsem, kór­­sem, jetsem degen taýdaı tala­by ony alǵa qaraı udaıy um­­tyldyrǵan edi. Osyndaı qa­sıet­teriniń arqasynda aqyl­dy da aq nıetti qyz keıin­nen kóptegen laýazymdy qyz­met­terge qol jetkizdi. 

Balalar úıinen soń aldymen Almatydaǵy pedýchılısheden bilim aldy. Shý aýdandyq komsomol komıtetinde istep, osy jerdegi aýdandyq gazettiń jaýapty hatshysy bolǵan. 1944-1947 jyldary Jambyl obl­ystyq «Stalındik jol» (qazirgi«Aq jol») gazetinde de jaýapty hatshylyq qyzmetin atqarǵan.

Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıteti janyndaǵy eki jyldyq partııa mektebin bitirgen soń qazirgi Turar Rysqulov aýpartkomynyń nasıhat jáne úgit bólimin basqaryp, Kókterek (qazirgi Moıynqum) aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy, odan keıin Jambyl oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary boldy.

Al 1953-1956 jylda­ry Máskeýdegi joǵarǵy par­tııa mektebinde oqyǵan. Más­keý­den Jambyl oblysyna qaı­ta oralyp, bes jyl boıy Jambyl qalalyq keńesi tór­aǵasynyń orynbasary qyz­metin atqaryp, tórt jyl Kók­terek aýdan­dyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Shý aýdan­dyq partııa komıtetiniń hatshysy b­olady. Sol sııaqty on jyl Jam­byl oblystyq at­qarý ko­mı­tetiniń áleýmettik qam­sy­zdandyrý bólimin bas­qarǵan. Mine, Tursynbala apaıdy halqymyzdyń bilimdi de bi­likti qaıratker qyzynyń biri deýimizdiń syry osynda.

Tursynbala apamyzdyń eri, marqum Ábdiqul da bir­qatar laýazymdy qyzmettiń basyn ustaǵan ultjandy azamat edi. Ekeýi memlekettik is­terdiń bel ortasynda jú­rip, Marııa, Sáýle, Záýre esimdi úsh qyz tárbıelep ósir­gen, olardan birneshe nemere, shóbere súıip otyr. Dál osy tusta úlken kúıeý bala­synyń belgili ǵalym, tarıh ǵylymdarynyń doktory, akademık Bolat Kómekov ekenin aıt­qanymyzdyń da esh aıyby bolmas.

– Men osy uzaq ǵumyrymda, – deıdi Tursynbala Qasen­qy­zy, – adamgershiligi joǵary, adal, ádil, qoǵamshyl, aldymen ózin emes, elin oılaıtyn talaı jaısań jandy jaqsy adamdarmen birge júrdim, aralastym. Máselen, áıgili Jumabaı Shaıah­metovtyń qamqorlyǵyn, kó­me­gin kórgenimdi aıryqsha atap ótkim keledi. Sol sııaqty qyzmettes bolǵan Izmuhamed Edilbaev, Asanbaı Asqarov, Ekeıbaı Qashaǵanovty qalaı umytaıyn! Ol kisilerdiń azbaıtyn aqylyn aldym, keremet keńesin tyńdadym, úlken úlgisin ustandym. 

Myna 1952 jyly Alma­tyda túsirilgen sýrette Jam­byl oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Tur­­synbala Ábdiramanova (tú­­regep turǵan) men Qara­ǵandy oblystyq atqarý ko­mı­teti tóraǵasynyń orynbasa­ry Fatıma Danenova jáne Qa­zaq KSR Mınıstrler Keńesi tór­aǵasynyń orynbasary Maq­pýza Nurymbaeva beınelengen.

...Bul kezde apamyz 29 jas­ta eken. Ushqyr ýaqytta toq­­taý joq qoı. Sodan beri jyl­jyp jyldar, syrǵyp aılar ótipti. Jańa dáýir týyp, jańa zaman keldi. Qazaq eli táýelsizdik alyp, kemel keleshekke batyl bettep barady.

– Qudaıǵa shúkir,osy kúnge deıin jettim, – deıdi apamyz. – Endigi bar tilegim – el aman, jurt tynysh bolsyn!


Berikbaı QADYQOV,

jýrnalıst