Ashyǵyn aıtý kerek, bul ózgerister Odaq aýmaǵynda 90 kúnge deıin bolýǵa múmkindik beretin vızalarǵa ǵana qatysty eken. Alaıda, bul tártip tek úshinshi memleketterge ǵana qoldanylady. Eýropaǵa vıza baǵasy qymbattaıtyn elderdiń qatarynda Qazaqstan da bar.
Qazir qalypty Shengen vızasynyń baǵasy – 60 eýro. Endi onyń quny 80 eýroǵa deıin kóteriledi. Sondaı-aq 6 men 12 jas aralyǵyndaǵy balalar úshin de vıza baǵasy 35 eýrodan 40 eýroǵa deıin qymbattaıdy. Bul jóninde Germanııanyń halyqaralyq Deutsche Welle teleradıokompanııasy habarlady.
Eýroodaq keńesiniń paıymdaýynsha, múshe memleketterge bul ózgeris bir jaǵynan «vızany óńdeýge jumsalatyn shyǵyndardy tolyq óteýge múmkindik berse», ekinshi jaǵynan vıza alýshylarǵa «kedergi bolmaýy» tıis. Oǵan qosa jańa vıza kodeksi alymdardy árbir úsh jyl saıyn qaıta qaraýǵa múmkindik beredi.
Qazirgi jaǵdaı boıynsha Shengen vızasy saparǵa shyǵardan úsh aıdan erte jáne 15 kúnnen kesh mezgilde berilmeıdi. Al jańa tártip budan jeńilirek – qujattardy elshilik nemese konsýldyqqa jolǵa shyǵardan alty aı buryn jáne 15 kúnnen keshiktirmeı berýge jol ashty.
Sonymen qatar Eýroodaq bir jyldan bes jylǵa deıingi kóp rettik vızalardy berý tártibin de jeńildetip otyr. Oǵan Eýroodaq elderine jıi baratyn kásipkerler, teńizshiler men ártister qol jetkize alady. Sondaı-aq jańa kodekste kóp rettik vızalardy berý saıahatshylardyń belgili bir sanatymen shektelmeýi tıis ekendigi naqty kórsetilgen. Qoryta aıtqanda, mundaı vıza alǵysy keletin adamnyń «jaǵymdy vıza tarıhy» bolýy tıis.
Eskere ketetin taǵy bir jańalyq retinde, jańa kodekste vızaǵa ótinishti onlaın tapsyrýǵa jáne elektrondy qol qoıýǵa múmkindik jasalǵanyn aıtýǵa bolady.
Iá, qazirgideı barys-kelis, ásirese bosqyndar legi kúsheıgen ýaqytta Eýroodaq engizgen ózgeristerdiń saıası, mıgrasııalyq astaryn da baıqaýǵa bolady. Máselen, vıza berý tártibinde Eýroodaq árbir memlekettiń óz azamattaryn qaıtaryp alýǵa ynta-nıetterin de esepke alǵaly otyr. Jańa tártipke baılanysty Eýrokomıssııa osy máselege baılanysty úshinshi memleketterdi udaıy baǵalap otyrmaq.
Eger qandaı da bir memleket Eýropamen osy readmıssııa qarym-qatynasyn túzemegen kúnde, Eýrokomıssııa EO keńesine olarǵa sanksııa salyp, vızalyq ótinishterdi qaraý tártibi men konsýldyq alymdar baǵasyna baılanysty usynys engize alady. Al eger úshinshi memleketter bul máselege baılanysty Eýroodaqpen mámilege kelse, Eýrokomıssııa vıza baǵasyn tómendetip, ótinishterdiń qaraý merzimin qysqartyp, kóp rettik vızalardyń merzimin uzartýǵa baılanysty usynys berýden ketári emes.
Sóz oraıy kelgende, joǵaryda atalǵan readmıssııanyń ne ekenin túsindire ketsek...
Readmıssııa termıni túbirin aǵylshynnyń «to readmit», ıaǵnı keıin qaıtaryp alý degen sózinen alady. Bul óz terrıtorııasyna azamattaryn qaıta qabyldaý degendi bildiredi. Keıbir jaǵdaılarda sol memleketke barǵan nemese mekendeıtin sheteldikterdi deportasııalaýǵa da qatysty aıtylady.
Qazirgi tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, azamattaryn qaıta qabyldaýdan bas tartý keıbir memleketterdiń shettegi dıasporalaryn kóbeıtý maqsatyndaǵy sanaly saıasatyna aınalǵan. Bundaı memleketterdiń elshilikteri deportasııalanǵan azamattaryna tólqujat pen qaıtarý jónindegi kýálik bermeı keledi. Oǵan qosa búginde tranzıttik mıgrant sanatyndaǵy sheteldikterdi elderine qaıtarý qıyndyq týdyryp otyr.
Mine, Eýroodaq osy readmıssııadan bas tartqan úshinshi memleketterdiń azamattaryna vıza baǵasyn kóterip, alý ýaqytyn sozyp qana qoımaı, dıplomattarǵa tegin berilip kelgen vızany toqtatýy da múmkin.
Jalpy, bundaı ózgeristi, ıaǵnı jańa bastamany Germanııanyń burynǵy ishki ister mınıstri Tomaso de Mezer kóterip, qanatqaqty joba retinde Bangladeshke qatysty synap kórgen bolatyn. Elshilerdiń aıtýlaryna qaraǵanda, osydan keıin Bangladesh bıligi Eýropadan qýylǵan azamattaryn qaıtarýda belsendi bola túsken.
Osylaısha kári qurlyq elderi bir oqpen eki qoıan atyp alýǵa bekingen sııaqty. Birinshiden, qymbattaıtyn vıza baǵasynan az da bolsa paıda boldy, ekinshiden, Eýropaǵa aǵylǵan bosqyndardy azaıtady.
