17 Naýryz, 2010

TURAQTYLYQ – QAZAQSTANNYŃ JAŃA MÚMKINDIKTERINIŃ NEGIZI

1220 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń jyl saıynǵy Qazaqstan halqyna Joldaýy elimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirindegi eń mańyzdy tarıhı oqıǵa bolyp tabylady. О́ıtkeni, Joldaý aıasynda kórsetilgen máseleler memlekettiń baǵytyn aıqyndap, elimizdiń áleýmettik-saıası jaǵdaıyn sıpattaıdy. Elbasy Joldaýynda atalatyn ár sózdiń maqsaty eki negizgi mindetti atqarady. Birinshiden, Joldaý aldaǵy kún­der­ge qoıylǵan memleket saıasaty­nyń negizgi baǵyttaryn aıqyn­daı­dy. Elbasynyń Joldaýy mem­le­kettik organdardyń turǵyndarmen baılanys qyzmetiniń kelisilgen demokratııalyq kózi bolyp sanalady jáne ol – keri baılanystyń negizgi kózi. Joldaýdyń barlyq mazmuny qoǵam músheleri úshin aıdan anyq, ashyq. Barlyq basym baǵyttar, mindetter men maqsattar memlekettik organdar, tur­ǵyn­dar, sarapshylar men ǵalymdar úshin transparentti qubylys. Ekinshiden, Joldaý memlekettik organ qyzmetin qorytyndylaýdyń qujaty sekil­di. Elbasy jyl saıyn óz Joldaýyn ar­na­ǵanda bolashaqqa degen mindettermen qa­tar, atqarylǵan jumystardyń qorytyn­dy­laryn aıshyqtaıdy, jetistikterdi asha túsip, mardymsyz júrip jatqan másele­ler­di sheshý jaıyn túsin­di­redi. Son­dyqtan qazaqstan­dyq­tar qan­daı nátıjelerge jetkenimizdi baǵalap, pro­gres­tiń bar eke­nin anyqtaı túsedi. Elbasynyń ár jylǵy Joldaýy tarıhı mańyzy mol kúrdeli qujat jáne árqaı­sy­synyń júgi bólek ekeni bel­gili. Sońǵy Joldaý – alys­ty boljap qana qoımaı, qazir­gi kúndegi daǵdarystan keıingi kezeńde halyqty jumyldyryp, basyn birik­tire­tin, qıyndyqtan shyǵý­dyń joldaryn naqty aıqyndaıtyn baǵ­darlama. Bıylǵy Joldaý jańa onjyl­dyq­qa arnalǵan strategııa negizderi boıynsha órbidi. Jalpy, kóshbasshylyqtyń qazaq­stan­dyq joly 2020 Strategııalyq jospa­ry bolyp tabylatyn damý baǵdarlamasyn oryndaýda jatyr. Bul úshin Elbasy negizgi dep sanaǵan bes sharany anyqtap berdi. Sonymen qatar, strategııalyq jospardy iske asyrýdyń bazalyq sharttaryn aıqyndaı kele, bul sharany iske asyrýdyń tabystylyǵy qazaqstandyqtardyń bilimi men áleýmettik jaǵdaıynda ekenin aıtty. Sol sebepti halyqtyń azamattyq jaýap­ker­shiligin kóterý osy Joldaýda da qoıylǵan negizgi silteme bolyp tabylady. Joldaýda aıtylǵandaı, 2020 Strate­gııa­lyq jospary ishki saıası turaqty­lyqtyń senimdi irgetasy bolyp tabylmaq. Ne isteý kerektigin bilgen Elbasy reses­sııaǵa jol bermedi. Sondyqtan barlyq sa­lalardaǵy turaqtylyq saqtaldy. Resessııa óndiristiń qulaýy nemese ekonomıkalyq ósimniń quldyraýyna baılanysty oryn alady. Sonymen qatar, ǵylymı-teh­nı­kalyq, áleýmettik-ekonomıkalyq progress kezeńindegi ındýstrııalyq damyǵan elder ekonomıkasynyń transformasııasy da yqpal etedi. Sondyqtan ındýstrııalyq damý jańa onjyldyqtaǵy el damýynyń jańa múmkindikteri bolyp tabylady. Qazaqstan tabysty ındýstrııalyq derjava bolatynyna Elbasymyz senedi. Ol úshin ekonomıkany ártaraptandyrýdyń úsh baǵyty aıqyndalǵan. Zeınetkerler men jastarǵa, onyń ishinde stýdentterge degen qamqorlyq osyn­daı kúrdeli kezeńniń ózinde elimizdiń ekonomıkasynyń kúsh-qýatyn kórsetedi, tanytady. Joldaýda aıtylǵandaı, “Res­pýb­lıkalyq bıýdjette ústimizdegi jyly da zeınetaqylardy 1 qańtardan bastap, al shákirtaqylar men bıýdjettegiler eńbek­aqy­laryn 1 shildeden bastap 25 paıyzǵa ósirý qarastyrylǵan. О́tken jylǵy eko­nomıka ósiminiń oń serpinin shákirtaqylar men bıýdjettegilerdiń eńbekaqylaryn úsh aı buryn – 2010 jyldyń sáýirinen bastap ósirýge múmkindik beredi dep esepteımin”. Sondyqtan dál qazirgi kezeń elimizdiń barlyq turǵyndary úshin úlken jaýap­ker­shilikti talap etedi. Árbir qazaqstandyq aza­mat memleket tarapynan jasalǵan qol­daýǵa súıenip, naqty ister atqarýǵa tıis. Osy jylǵy Joldaýda Elbasymyz elimizdegi beıbitshilik pen kelisimniń saq­talýy eń mańyzdy mindet bolyp tabyla­ty­nyn atap kórsetti. О́tken jylǵy Jol­daýda Prezıdent daǵdarystyń qıyn keze­ńinde elimizge jáne qoǵamǵa qoldaý kórsetý úshin partııaaralyq únqatysýdy ornyq­tyrýdy jáne birigýdi usynǵanyn, bastama qoldaý taýyp, jeti saıası partııa Ekonomı­kalyq daǵdarys jaǵdaıynda áleýmettik jáne saıası turaqtylyqty qamtamasyz etý týraly memorandýmdy birlese ázirlep, qol qoıǵandyǵyn aıtty. Shynynda da, tu­raq­tylyq qalyptasqan memlekette ǵana áleý­mettik-ekonomıkalyq reformalar júredi. Al búgingi kezeńde bul – jańa onjyl­dyqtaǵy jańa ekonomıkalyq órleýimizdiń qajetti ári negizgi sharty. Sondyqtan eli­mizde azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn odan ári qoldaýǵa baǵyttalǵan saıası jańǵyrtý jalǵasa bermek. Turaqtylyqty qamtamasyz etý úderi­sindegi mańyzdy ról buqaralyq aqparat quraldaryna da baılanysty. О́ıtkeni, qa­zirgi sharttarda saıası júıeniń ózgeristerge daǵdylanýy BAQ kómeginsiz múmkin emes. Buqaralyq aqparat quraldary qoǵamdyq konsolıdasııanyń saıası turaqtylyǵynyń faktory negizindegi rólin atqarady jáne negizgi quraly bolyp tabylady. Senim­di­lik, jeke belsendilik, tózimdilik, patrıo­tızm, Otanǵa degen súıispenshilik sekildi kóńil-kúılerdi ornyqtyratyn materıal­dar­dy jıi berý kerek. Sondyqtan jýrna­lıst qaýymy turaqtylyqty saqtaýǵa baǵyt­talǵan modelderdi qalyptastyrady. Bizdiń ǵylymı jáne shyǵarmashylyq ın­tel­lıgensııaǵa da osyndaı ról júkteledi. Ásirese, bul úderistegi mıssııany túsin­di­rý­de ǵalymdar ǵylymı eńbekterimen qa­tar, stýdentterge oqý aýdıtorııasynda uǵyn­dyrýda jatyr. Ǵylymı elıtany taǵy qýantatyny, Elbasy “Ǵylym týraly” jańa zańnyń ázirlenýin jedeldetý qajet ekenin aıtty. Osy jylǵy Joldaý qazaqstan­dyq­tardy jaýapty mindetke biriktirý úshin, qazaqty álemge tanytý úshin qajetti shara­lar men nátıjeli qadamdarynyń biri degen oıdamyz. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń joldaýlarynda eń birinshi memleketimiz­diń qundylyǵy – halyq, óıtkeni, elimiz­diń yntymaqtastyǵyn, beıbitshiligin, ǵy­ly­mı, bilimdik saýattylyǵyn, ekonomıka­syn, áleýmettik, saıası reformalaryn ha­lyq úshin turaqtylyqpen baılanystyr­ǵa­nyn kóremiz. Osy Joldaýda besiktegi ba­lamyzdan bastap, sany kúnnen kúnge azaıyp bara jatqan Uly Otan soǵysy maıdanynda erlik kórsetken ardager­leri­mizge deıin qamqorlyq kórsetiletinin atap aıtty. Sondyqtan Elbasy usynǵan negizgi tórt qaǵıdatty halqymyz esh kúmánsiz ustanýy tıis. Murat NASIMOV, saıası ǵylymdar kandıdaty, Qyzylorda “Bolashaq” ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi