Keshe Tarbaǵataı aýdanynda el tarıhynda tuńǵysh ret «Uly Dala qazanaty» atty 140 shaqyrymdyq at báıgesi uıymdastyrylǵan bolatyn. Qazaqtyń uzaq júriske shydamdy qazanattaryn hám alashtyń atqa myǵym otyratyn, shymyr jigitterin anyqtaý maqsatynda ótkizilgen jarysqa elimizdiń túkpir-túkpirinen jáne Reseıden 100-den astam at qatysqan-dy. Tańǵy saǵat 4-tte bastalyp, túske deıin sozylǵan qyl quıryqtylar saıysynda 1 oryndy Aqsýat atynan qosylǵan Almaty oblysynyń Taldyqorǵan qalasynyń Qyz Jıren esimdi (at ıesi – Rústem Dosjanov) jartylaı asyl tuqymdy júırigi ıelengen-di. Al 2-3 oryndardy kezinde qazaqtyń kórnekti jazýshysy Ǵabıt Músirepov «Boshaıdyń úsh qarasy» dep tamsana áńgime jazǵan Altaıdyń abyz aqsaqaly Boshaı Kitapbaevtyń týǵan jeri – Katonqaraǵaı aýdanynyń atbegileri ózara bólisti. Bir tańǵalarlyǵy, eki aı buryn Zaısanda tuńǵysh ret uıymdastyrylǵan 130 shaqyrymdyq báıgede 2 oryn alǵan Pyraq esimdi at bul joly da osy jetistigin qaıtalap, eldi eleń etkizdi (aıtpaqshy, sol jarysta 1 oryndy osy aýdannyń aty ıelengen-di). Biz sol atqa shapqan taqymy tastaı shabandozben az-kem áńgimelesken edik.
-Bul – Katonqaraǵaıdyń О́rnek aýylynyń aty. Attyń ıesi – Qaırat Serkenov. Meniń ákemniń týǵan aǵasy. Atty daıyndap, shapqan – ózim. Aty-jónim - Qýanysh Tursynhanov. Zaısanda 130 shaqyrymdy 6 jarym saǵatta shaýyp óttim. Bul jolǵysy 7 jarym saǵat dep jatyr báıgeni kórgen kisiler, - dep bastady áńgimesin Qýanysh.
-Bul attyń tuqymy qandaı?
-Taza qazaqy at deýge bolmaıdy. Burynǵy Don jylqysynan qalǵan tuqym ǵoı. Qany qazaqy jylqylarmen aralasqan. Taza, qazaqtyń jaby jylqysy emes. Bul - jergilikti jylqy tuqymy. Qazanat deýge de bolatyn shyǵar. Qazanattyń da túbinde tektilik bolǵan ǵoı. Bizdiń Katonqaraǵaı aýdanynyń Soldatova degen aýylynda orys ultynyń ókilderi Don tuqymyn kóp ustaǵan. Bul - Altaıdyń qytymyr qysyna da tózimdi, júriske de shydamdy jylqy. Osyndaı jylqylar Katonqaraǵaıda kóp taraǵan. Iаǵnı qazaqy jylqy men Don jylqysynyń tuqymy aralasqan.
-Atty báıgege qansha ýaqyt daıyndadyńyz?
-Zaısandaǵy 130 shaqyrymdyq jarysqa 25 kún daıyndadym. Bul jolǵy jarysqa Zaısannan keıin bir aıdaı tynyqtyryp baryp baptaı bastadym.
-Bul báıgege qosylyp júrgen at pa? Álde ministiń aty ma?
-Ministiń aty. Malǵa, sharýashylyqqa minip júrgen at. Alamanǵa qosylmaǵan at.
-Úshinshi oryndy da Katonqaraǵaıdyń aty aldy ǵoı.
-Iá, ol – Úlken Naryn aýylynyń aty. Attyń bapkeri – ataqty Boshaı Kitapbaev aqsaqaldyń aýylynan.
- 140 shaqyrym atqa da, shabandozǵa da ońaı bolmaıtyny anyq. Jalpy, jarys qalaı ótti?
- Tań qylań bere, saǵat tórtten 25 mınýt ketkende jarys jolyna shyqtyq qoı. 130 shaqyrym boıy Qaraǵandydan kelgen at aldyna qara salmady. Márege jaqyndaǵanda basyp ozdyq. Sharshap, shamasy jetpeı qalǵan sekildi. Al 1 oryn alǵan Almaty oblysynyń atymen 40 shaqyrymnan beri qaraı qatarlasa shaýyp otyrdyq. Márege shamamen bir shaqyrymdaı jer qalǵanda ekeýmiz de tizgindi qoıa berdik. Ekeýmiz de máreden shaýyp óttik. Taldyqorǵannyń aty alamanǵa qosylyp júrgen at eken. Almaty jaqta tazaqandy, asyl tuqymdy jylqylar kóp qoı. Aımaqta mundaı attar az.
-150 shaqyrym bolǵanda ozyp keter me edińiz?
-Ony aıtý qıyn. Biraq atymnyń 150 shaqyrymǵa shydaıtynyna senimdimin.
- Báıgege burynnan shaýyp júrsiz be?
- О́zim О́rnek aýylynda turamyn. Ákem de at baptaıdy.
- Gınnestiń rekordtar kitabyna engizýge laıyq at jarysyna bir emes, eki márte qatysyp, júlde aldyńyz. Eki jarysty qossaq, eki aı ishinde 270 shaqyrymdy baǵyndyrypsyz. Alǵan áserińiz qandaı?!
-140 shaqyrymdyq báıge Qazaqstanda alǵash ret ótti ǵoı. Mundaı jarysta báıge alý úlken qýanysh, zor mártebe dep oılaımyn.
- Keshe «aldyńǵy at báıgege joldan qosyldy» degen áńgime aıtyldy. Buǵan ne deısiz?
-Jarys ádil boldy. Keıbir adamdar «osynsha shaqyrymda nege sharshamaıdy?» dep oılaǵan bolýy kerek. Birinshi oryn alǵan at tolyq shaýyp shyqty. Oǵan ózim kýámin. Eshqandaı daý joq.
-140 shaqyrym shapqanda jolda qansha ret aıaldadyńyzdar?
- О́zim atymdy úsh ret toqtatyp, eki-úsh mınýttan demaltyp, azdap sý urtatyp otyrdym. Jarysqa uzyn sany 104 at qatysty. Márege jetkeni - 12. Biz kelgennen bir saǵattan keıin kelgen attar da boldy.
- Bıylǵy sáýir aıynyń 7-sinde Zaısanda ótken 130 shaqyrymdyq báıgede 1 oryn alǵan Katonqaraǵaıdyń aty ólip qaldy dep estidik. Ras pa osy?
- Bul - jalǵan aqparat.
- Qýanysh, qysqa-nusqa suhbatyńyzǵa alǵys bildiremiz.
