Medısına • 24 Maýsym, 2019

Árbir donor – batyr

767 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Shyntýaıtynda aınalamyzdaǵy adamdarǵa meıir, mahabbat syılaýdyń joly qarapaıym. Saýapqa kenelý úshin de úlken kúsh jumsaýdyń qajeti shamaly. Islamda jaı ǵana kúlimsireýdiń ózinde qanshama saýap bar ekeni aıtylady. Mańaıyna shapaǵatyn shashyp, qýanysh syılap júretin jandar az emes. Olar tipti bolmashy isimen bireýge ómir syılap júrgenin sezbeýi de múmkin. Mine, olar – naǵyz batyrlar, janashyr jandar. Qan ortalyǵyna qan tapsyrǵan árbir donor osyndaı dańqqa ıe.​​

Árbir donor – batyr

Elorda turǵyny Parymbek Sarbasovtyń donor bolyp júrgenine 15 jyldan asty. Qazirge deıin 40 retten asa qan tapsyrǵan ol bul isin azamattyq boryshy dep biledi. «Eń alǵash bizdiń jumys isteıtin kásiporynda bir áriptesimniń balasy jol-kólik apatyna tústi. Soǵan shuǵyl qan kerek bolyp, qan tapsyrdym. Sol oqıǵany kózben kórgen men donor bolýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin túsindim. Sodan beri eki aı saıyn turaqty qan tapsyryp kelemin. Muny kórgen ulym da birneshe jyldan beri turaqty donor bolyp júr. Bul adamdardyń bir-birine degen súıispenshiligin arttyratyn qaıyrymdy is ekenine kózim jetti», deıdi astanadaǵy Lokomotıv qurastyrý zaýytynyń qyzmetkeri.

Ol qan tapsyryp bolǵan soń ózin jeńil sezinetinin, tumaýǵa da ońaı shaldyqpaıtynyn aıtady. Mamandar da qan tapsyrýdyń adam aǵzasyna paıdasy kóp ekenin jetkizdi. «Adamdardyń kópshiligi qan bersem qanym azaıyp qalady, densaýlyǵyma zııan keledi dep qate túsinedi. Kerisinshe qan tapsyrý júrek-qantamyr aýrýlarynyń aldyn alady. Sondaı-aq qannyń uıý prosesi jáne ımmýndyq júıeniń jumysy jaqsarady, qan jańarady. Tipti adamnyń ómirin de uzarady eken. Ásirese qan joǵaltpaıtyn er adamdar úshin óte paıdaly», deıdi «Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵy» ShJQ RMK Donorlardy jınaqtaý bóliminiń meńgerýshisi Elmıra Kopeeva.

Nur-Sultan qalasynyń taǵy bir turǵyny Jaıyq Eleshov qanynyń sırek kezdesetin qan tobyna jatatynyn skrınıng kezinde bilgen. 7-8 jyldan beri erikti donor bolyp júrgen ol densaýlyǵynda oń ózgeristerdiń kóp ekenin aıtty. «Qystyń ortasynan bastap murnymnan qan aǵyp, jaısyzdanatyn edim. Hıdjamaǵa baraıyn dep júrgende dárigerler sırek kezdesetin qan tobyndaǵy adamdardyń qatarynan ekenimdi aıtty. Sóıtip donor bola bastadym. Murnymnan qan aqqanyn da qoıdy. Eń qyzyǵy, qan tapsyryp shyqqan soń kóńilim erekshe kóterilip qalady», deıdi ol.

Jaqynda Dúnıejúzilik donor kúnine oraı «Han shatyr» ortalyǵynda ótken merekelik is-sharada Parymbek Sarbasovpen qosa Galına Aksıýtına jáne Irına Ivanova esimdi erikti donorlar keýdelerine «Densaýlyq saqtaý salasyna qosqan úlesi úshin» tósbelgisin taqty. Qazirge deıin 20-ǵa jýyq qan bergen 20 jastaǵy Vıktor Krıklıvyı ardager donor Parymbek Sarbasovtyń qolynan qaıyrymdylyq estafetasyn aldy. «Donor bolý qurmetten bólek, óziń úshin de maqtanysh. Bul kez kelgen marapattan artyq», dedi sahnada sóz alǵan jas donor Vıktor Krıklıvyı.

Búginde Qan ortalyǵyna baratyn erikti donorlardyń sany artqan. Jyl saıyn elimizde 200 myńdaı adam qan tapsyrsa, onyń 78 paıyzyn erikti donorlar quraıdy. Elordadaǵy Qan ortalyǵyna bir jylda 40 myńǵa jýyq kisi kelip qan tapsyrady eken. Al olardyń 90 paıyzy qanyn tegin beredi. Mamandar aqyly donorlardyń kópshiligi sırek kezdesetin qan tobyndaǵylar ekenin aıtady. Erikti donorlardyń sanyn arttyrý úshin Qan ortalyǵy men Qyzyl aı qoǵamy birlesip kóptegen úgit-nasıhat jumystaryn júrgizedi. Buǵan eriktilerdiń de erekshe atsalysyp júrgenin kórdik. Ortalyq qyzmetkerleri ásirese sırek kezdesetin qan tobyndaǵylardyń sanyn arttyrýǵa kóbirek kúsh jumsaý kerektigin aıtady.

«Bizdiń qalada jylyna shashamen 15 myń adam qan qajet etedi. Ortalyǵymyzǵa kúnine 100-ge tarta qan tapsyrýshy keledi. Olardan 50 lıtrge jýyq qan alynady. Árbir donor – batyr. Árbir donordyń artynda qutqarylǵan ómir turady. Bul jaı ǵana qan tapsyrý emes, bul bireýge ómir syılaý», dedi «Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵy» ShJQ RMK dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary Sánııa Ábdirahmanova.

Maıgúl SULTAN,

«Egemen Qazaqstan»