Jumysshy jalaqysynyń jóni bólek

Beısenbi, 23 mamyr 2013 2:54

Biz kezińde «Eńbek et te, mindet et» degen ustanymdy ustaǵan qoǵamda ómir súrdik. О́kinishke oraı, sońǵy jyldary bul qaǵıda aıaqasty bolyp barady. Kóptegen eńbek ujymdarynda jumys adamynyń jalaqysyn ýaqtyly tólemeý, keıde tipti múldem bermeı qoıý úırenshikti úrdiske aınaldy. Bul kóbine-kóp bıýdjettik emes mekemelerge tán bolyp otyr. Munyń ózi eń aldymen eńbek adamynyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn buzý bolyp tabylady. Sondyqtan atalmysh ózekti problemaǵa prokýratýra organdary aralasa bastady.

 Beısenbi, 23 mamyr 2013 2:54

Biz kezińde «Eńbek et te, mindet et» degen ustanymdy ustaǵan qoǵamda ómir súrdik. О́kinishke oraı, sońǵy jyldary bul qaǵıda aıaqasty bolyp barady. Kóptegen eńbek ujymdarynda jumys adamynyń jalaqysyn ýaqtyly tólemeý, keıde tipti múldem bermeı qoıý úırenshikti úrdiske aınaldy. Bul kóbine-kóp bıýdjettik emes mekemelerge tán bolyp otyr. Munyń ózi eń aldymen eńbek adamynyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn buzý bolyp tabylady. Sondyqtan atalmysh ózekti problemaǵa prokýratýra organdary aralasa bastady.

Qazirgi tańda Qyzylorda oblysynda «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtomagıstraliniń qurylysy qaryshty qarqynmen júrip jatyr. Onyń elimiz aý­ma­­­ǵyn­daǵy eń uzyn bóligi de Qy­­­zylorda oblysynyń úle­sine tıedi. Osy uly joldyń qu­ry­lysynda 4 bas merdiger, 100-den astam sýbmerdigerlik qury­lys uıymdary jumys jasaýda. Oblystaǵy eńbek adamynyń ja­la­qylaryn durys jáne ýaqtyly tólemeý derekteriniń kóbi men kó­lemdisi de negizinen osy jol me­ke­meleriniń tóńireginen shyǵyp jatyr.

Jasyratyny joq, oblys prokýratýra organdary qazirgi tańda osynaý kúrdeli de ózekti problemany sheshýde orasan zor jumystar atqarýda. Sodan da shyǵar, jumys adamdary arasynan búginde bizdiń salaǵa osy máselege baılanysty shaǵym aıtyp, týyndap otyrǵan tyǵyryqtan shyǵaryp berýdi ótinip keletinder kóp.

Jaqynda bizge sondaılardyń biri – «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq dálizindegi sýbmerdigerlik uıym – «Jyly­oıqurylysservıs» JShS-ynda eńbek etetin 370 adam qol qoıǵan aryz kelip tústi. Hat joldarynda olardyń ótken jylǵy qyrkúıek aıynan beri jalaqy almaǵany týraly aıtylǵan. Al jalpy qaryzdyń mólsheri bul kezde 57 mln. teńgeden asyp túsipti. Biz úshin qıyndyq týǵyzǵan eń basty problema seriktestik keń­se­siniń Atyraý oblysynda ornalasqandyǵynda bolyp shyq­ty. Osyǵan oraı munda jumys ja­saı­tyndardyń tek jartysy ǵana Qyzylorda oblysynan alynypty da, qalǵandary atalmysh aımaqtan vah­talyq tásilmen qatynap ju­mys isteıdi eken. Al Baıqońyr qa­la­symen irgeles Tóretam jáne Aqaı kentterinen jumysqa alyn­ǵan jumysshylardyń sonaý bir qııandaǵy mekeme basshylaryn kóre qoıýlary ekitalaı. Arqany keńge salǵan seriktestik jetekshileri de mundaǵy jurttyń qalaı kún kóretinderin oılaýdy umytqan.

Bul máseleni Baıqońyr qa­la­sy prokýratýrasynyń arnaıy tekserýi nátıjesinde ju­mys berýshilerdiń tek jalaqy tó­leý­di ǵana keshiktirip qoıa salmaı, olardyń zeınetaqy qor­la­ry­na túsýge tıisti mindetti tólem­derin de osy kezge deıin jiber­me­genderi anyqtaldy. Bu­ǵan qosa, jumysshylardyń aı­lyq jalaqylary udaıy negizsiz tómen­detilip otyrǵan. Bazbir ju­mysshylardyń aty-jónderi tip­ti aqsha alatyndar vedomostysyn­da da joq bolyp shyqty. Sol sııaq­ty kelisimsharttaryn kúni bu­ryn úzgen azamattar eńbekaqy boı­yn­sha qaryzdary jónindegi qujaty men eńbek kitapshalaryn ala almaǵan. Bul olardyń kelesi bir jerge jumysqa turýlaryna kedergi keltirgen.

Biz osynyń bárin óte qysqa merzimde retke keltirdik. Atap aıtqanda, Baıqońyr qalalyq pro­kýratýrasynyń eńbek jónindegi ýákiletti organdarǵa engizgen usy­nysy, sondaı-aq Qyzylorda jáne Atyraý oblystyq prokýratýra organdarynyń birlese kúsh salýlary arqasynda jumys berýshiler jibergen barlyq kemshilikter qazir túgeldeı joıyldy. Mamyrdyń 18-i kúni joǵaryda atalǵan 370 ju­mysshy osy kezge deıin ala almaı kelgen jalaqylaryna qol jetkizdi. Bul jerde tek atalmysh kásiporynǵa Aqtóbe jáne Jam­byl oblystarynan kelip, ju­mys atqaryp júrgen vahtadaǵy eń­bek adamdarynyń qaryzdary ótel­meı qaldy. Sebebi, olardyń ban­kilik kartalary bolmaı shyq­ty. So­nymen qatar, olardyń ala­shaq­tary jóninde de naqty aqparat joq.

Qanat QULJANOV,

Baıqońyr qalasynyń prokýrory.

Qyzylorda oblysy.

–––––––––––––––––––

Sýretti túsirgen

Almas MANAP.