Nurlan Sanjar: Ádebıet – tereń ári maǵynaly álem

 – Búginde adamzat ýaqyt talabyna qaraı ıkem­dele bastady. Baıqap júr­­ge­nimizdeı, romandardyń kólemi kishi­reıip, poves­ter qysqaryp, áńgi­meler bir-eki betpen shekte­le­tin boldy. Áde­bıet­shiler ke­zin­degi uly klassıkter sııaqty sha­bytyn qalamynyń ushynan izdemeı, ýa­qytqa táýeldi bolyp qaldy. Osy sebep­terden de jazýshy oqyrmanyn kór­kem tir­kestermen emes, oqıǵa, kóri­nis­­termen baýrap alýǵa tyrysady. En­di­gi kezekte dramatýrg pen jazýshy avtor­lyq mindetine qaraı bir-birimen jaqyn­da­syp, ómirlik oqıǵalardy tartymdy ári qy­zyqty dramatýrgııalyq quraldarmen to­lyqtyra túsýi tıis. Kópshilik oqyr­man­ǵa arnalǵan álemdik proza da buqaralyq sıpat ala bastady. Orystyń uly klassıkterine elik­teý eskirip qaldy. Sondyqtan da qazaq ádebıetinde ekzıstensıaldy fılosofııa, ıaǵnı adamdar qarym-qatynasynyń fılosofııasy qarqyn alýy qajet. Sonda ǵana keıipkerler áreketiniń qısynyn túsine otyryp, tulǵanyń oıyn, ta­rıhı óristeý baǵytyn tanı al­maq­­pyz.

– Al roman taqyryby qalaı tań­dal­dy?

– Osydan bir jarym jyldaı buryn bel­gili prodıýser Arman Áse­nov («Qazaq handyǵy») Shyń­ǵys ­hannyń anasy týraly ssenarıı jazsańyz degen oı tastaǵan bolatyn. Taqyryp ta, mazmuny da kúr­deli. Ári qyzyqty. Tarıhı ádebıet­terdi oqyp, oı qorytyp, Joshy­nyń obrazyn ashýǵa kirisip kettim de ashylmaǵan aralǵa tap bolǵandaı áserde qaldym. О́ıt­keni, Joshy tulǵasy qazaq áde­bıe­ti úshin de, ǵylymynda da tyń taqyryp.

– Sózińizdiń jalǵasyn áli kúnge Shyńǵyshan taqy­ry­by­nyń álem ta­rıh­­shylary men ádebıetshileri ta­ra­­py­nan to­­lyqqandy ashylyp bol­ma­ǵan­­­­­dyǵymen baılanystyrar edim. Al Joshy syndy tarıhı tulǵany zert­^­teýde qandaı áde­bıet­­terge ıek art­­tyńyz?

– Maǵan fılosofııa ǵy­lym­da­ry­nyń kandıdaty retinde ǵy­lymı zert­teý­ler­diń barysy aıan. Árıne men kóp­tegen ǵy­lymı ádebıettermen ju­mys iste­dim. Sondaı-aq kóne tarıhı ma­terıal­­dardy qarastyrdym. Olar­dyń qa­ta­ryn­da qytaı, arab, orys jáne Azııa ǵalymdarynyń qol­jaz­ba­la­ry bar. Ǵylymdy ta­ný túsinigimen qatar, ádebıetti taný bar. Alǵa qoıǵan maqsatym qan­shalyqty mańyzdy bolsa, oqyrmandy tarıhqa, onyń keıip­ker­lerine jaqyndata túsýdi kóz­­dedim. Qazaq­tyń arǵy-bergi tarıhynyń málim betterin, tarıhshylar usynǵan derekter arqyly Joshy obrazyn, anasy Bórteni, Oıandy basty keıipkerler retinde ala otyryp, oqıǵany joǵaryda atap ótkenimdeı tartymdy kórinisterge, jyldam oqı­ǵa­­larǵa qurýǵa tyrystym. Meniń kóz­qa­rasymda Oıan men Bór­te – bolashaq qazaq etnosynyń jáne halyqtyń anasy. Oıan – Shyń­ǵyshannyń anasy bolsa, Bórte – Joshynyń anasy. Olar bala­la­ryna tilin umytpaýdy min­det­tep otyrdy. Al ana tili ha­lyq­­ty joıylýdan saqtap qalǵan ıden­tı­fıkasııalyq kodqa aınaldy. Bul týraly qazaq ádebıetinde birde-bir sóz aıtylmaıdy. Ana tili taqyryby qandaı uly taqy­ryp ekenin bilseńiz ǵoı! Al oqyr­man qabyldaýyndaǵy Joshy kim desek, menińshe, bul jańasha taqy­ryp ári bir jyldarda Bolat Jan­dar­bekovtiń «Tomırısi» sııaqty jańa taqyryptyń bastaýyna aınalatyn shyǵarma bolatyny sózsiz. Árıne syn aıtylatyny anyq. Kóp tomdyq emes, biraq erekshe qyzyǵýshylyqpen oqylatyndaı dúnıe jazyldy dep oılaımyn. Bálkim jańa qazaq prozasynyń bastamasy bolar. Sońǵy aptada baıqaǵanymdaı, Joshy týraly romandy qaraǵandar sany 13 myńnan asypty. Iаǵnı, kitaptyń keıipkerine degen qyzyǵýshylyq bar. Olaı bolsa, Joshy týraly fılm túsirýge de suranys bar degen senimdemin.

– Sizdińshe zamanaýı proza qan­daı bolýy kerek?

– Joǵaryda toqtalyp ótke­nim­­deı, búgingi kúnniń jazýshysy óz shyǵar­ma­sy­nyń oqylymdy bolýy úshin dramatýrg tárizdi oılaýy kerek. Bizdiń ádebıette áli kúnge ótken ǵasyrdaǵy bastyseýropalyq mono­lo­gııalyq romandardyń áseri bar. Qazirgi zamanaýı proza avtor sózin shek­tep, dramatýrgııa elementterin ul­ǵaı­­týdy talap etedi. Al dramatýrgııany ssenarıı jaza alatyndar jaqsy meńgergen. О́kinishke qaraı, olardyń esimin, birinshiden, qazaqtyń myqty prozashy dramatýrgi Muhtar Áýezov, odan keıin Ákim Tarazı, Dýlat Isabekov, Qalıhan Ysqaqov, Smaǵul Elýbaev dep saýsaqpen sanap qana aıta alamyz. Al 500 bettik áńgime, 1500 bettik romandar qazirgi oqyrmandy jalyqtyrady. Bul jerde Beıimbet Maılın shyǵarmalarynyń utym­dy tustaryn aıtýǵa bola­dy. B.Maılın – uly novellıst. Bul jazýshylardyń baǵyty álem­dik deńgeıdegi sheber jazýshy O.Genrıge keledi. Onyń shyǵar­ma­larynyń negizinde tabıǵı yqsham­dylyqpen qatar pishim berý de, sıý­jettegi sheberlik te bar. Son­­dyq­tan da zamanaýı ádebıet sóz­ben emes, oqıǵa, kórinisterimen úı­le­simdi. Bul prozadaǵy dramatýrgııa ınstrý­ment­teriniń kórinisi. Osy tusta Oljas Súleımenovtiń «Eger men 5-shi betke deıin bas almaı oqysam, onda onyń jaqsy ssenarıı bolǵany» degeni esime túsip otyr. Búginde qysqa, shaǵyn prozalardy ókinishke qaraı, jazýshylar emes, dramatýrgter jazyp jatyr. Sondyqtan qazaq jazýshysyna fılosofııalyq qor jınaý daǵdysyn meńgerý qajet.

– Olaı bolsa, Joshy obra­zy dál kitap­taǵydaı kınoda da óz kórermenin baý­rap alady degen senim joǵary ǵoı. «Joshy» fıl­mi qashan túsirilip, ja­ryq­­qa shyǵady.

– Solaı dep senemiz. Al kıno – rejısserdiń týyndysy ári baıaý jasalatyn óndiris bol­ǵandyqtan, ony ýaqyttyń enshi­si­ne qaldyraıyq...

– Sizdiń bar ómirińiz kınomen baı­­­lanysty ótti. Búkilodaqtyq mem­­­lekettik kınematografıster ın­s­tı­­týtyn bitirdińiz, úl­ken mektep­ten óttińiz. Eńbek jo­ly­ńyz da «Qazaq­fılm­men» tike­­leı baılanysty. Tá­jirıbeli ssena­rıst retinde qandaı usta­nym­men jumys isteısiz?

– Ssenarıst ol jazýshy ǵana emes, tereń bilimdi maman. Ári mol tájirıbe kerek. Kezinde meni «Qazaq­fılmnen» shyǵa­ryp jibergennen keıin 1983 jyly M.Áýezov teatryna ju­mys­qa keldim. Eki joǵary bilimim bola tura bir jyl dekorasııalar­dy tasyp júrip, teatrdyń bar­lyq tir­shi­ligin sahna syrtynan baqyladym. Bul kez kelgen shyǵar­ma­shylyq adamy úshin baǵa jetpes qor. Men eshqashan jumystan namystanǵan emespin. Bıken apa, Asanáli aǵamyz pesa jazý úshin sahnanyń ıisin seziný kerek degendi jıi qaıtalaıtyn. Odan teatrdan ketip, ulttyq televıdenıeniń mý­zykalyq redaksııasynda 14 jyl jumys istedim. Al kınodrama­týr­gııany tereńnen tú­si­ný úshin fı­lo­sofııany meńgerý qa­jet boldy. Osy oraıda óz betimshe fılosofııa­ny meńgerýge tyrystym. Al kandıdattyqty fılosofııa sala­synyń kásibı mamandary aldyn­da qorǵaǵan sátimde akademık Ábdi­má­lik Nysanbaev aǵamyz eń bastysy ónerge de, ádebıetke de kásibı fı­losofııany ákelý ekendigin qa­dap aıtqan bolatyn.

– Aldyńǵy býyn jáne qa­lyp­tas­qan tól dramatýrgııa­myz bar. Desek te otandyq dramatýrgııaǵa qa­tysty úne­mi syn-pikirler es­tip jatamyz. Onyń búgingi damý úr­disi qandaı?

– Kınematografııa keńis­ti­gin­de ádebıet mektebi re­tin­de qyz­met etetin ulttyq drama­týr­­gııa­­myzdyń jarty ǵasyrlyq tarı­hy bar. Zertteýshiler búginde Qa­zaq­stannyń ózindik dramatýrgııa mek­tebiniń qalyptasqandyǵy tý­raly aıta bermeıdi. Kezinde Bú­kil­odaqtyq memlekettik kınematografıs­ter ınstıtýtyn jıyrmadaı ssenarıst bitirdik. Satybaldy Narymbetov, Ermek Tursynov, Sergeı Bodrov sııaqty talantty mamandar ssenarıst bolyp bas­tap, rejıssýraǵa ketti. Búginde olar óz qalaýlaryna qaraı kıno túsirip júr. Al Sh.Qusaıynov, L.Ahynjanova jáne men ssenarıst retinde, keńeıtip aıtqanda kınematografııa salasynyń jazýshylary bolyp qala bermekpiz. Al «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń repertýary sońǵy onjyldyqta óz­ekti máselelerdi qozǵaǵan ta­qy­­ryptarmen tolyǵyp keledi. Stýdııa jyl saıyn onnan astam tolyqmetrajdy, qysqa­metrajdy, derekti, anımasııalyq fılm­­der­men tolyǵýda. Búginde aýdıovızýaldy óner damyp keletindikten, kınodra­matýrg mamandyǵyna suranys joǵary.

– Ke­zinde eki myń danamen jyl­­­­dam ta­ralǵan «Perishte» at­ty pove­sińiz qa­zaq­standyq best­­seller atanǵany bel­gili. Bú­­ginde osy mazmundaǵy ki­tap­­­tarǵa su­ranys joǵary. «Pe­rish­te» oqyr­manyn qandaı erek­she­li­gi­men tánti etti?

– «Perishteniń» ereksheligi úsh saǵatta oqyp bitirýge bola­tyn shaǵyn shyǵarma edi. Ki­tap buqaralyq sıpat aldy. «Perishte» povesine «Qazaqfılm» qy­zy­ǵý­shylyq bildirip, 2008 jyly alǵashqy ulttyq televızııalyq fılm bolyp 13 serııamen jaryqqa shyqty. Bul ádebı materıalǵa jan bitirgen rejısser Rymbek Álpıev bolatyn. Fılmge Shyńǵystyń tórt oqıǵasy ǵana kirdi, al kitap boıynsha ol on oqıǵaǵa qurylǵan. Desek te, «Perishte» 2008 jyly eki syılyqqa ıe boldy. Iаltada balalar róli úshin, al Máskeýde ótken IX televızııalyq forýmda ekrandaǵy balalar taqyrybyn alyp shyqqan avtorlyq jumys retinde bas júldeni enshiledi. Eń bastysy, kishkentaı keıipker Shyń­ǵys Jerimbaevtyń shynaıy aty-jóni kórsetilgen poveste je­tim balanyń taǵdyryn sýretteý arqyly men oqyrman júregine jol taptym dep oılaımyn.

– Al Amazon.com ınternet keńis­tiginde Lambert ǵy­ly­mı bas­pasynan shyq­qan oqý­lyq­ta­ryńyz joǵary ba­ǵa­­men saty­lýda. Stýdentter, ǵy­ly­mı iz­denýshiler tarapynan sura­nys­­­qa ıe mundaı oqýlyqtar otan­dyq naryqta nege tanylmaı keledi?

– Bul kitaptar otandyq stýdentter úshin asa qajet. Bul eki oqý quralyna ókinishke qaraı, T.Júrgenov akademııasy da, Asta­na О́ner ýnıversıteti de nazar aýdar­mady. Meniń jumystarymdy Ǵylymı kitaphana saıtynan ál­em­­degi eń iri ǵylymı Lambert bas­­pasy taýyp alyp, usynys ja­sa­­ǵan bolatyn. Kelisimmen on­shaqty kún óte oqýlyq jyldam jaryqqa shyqty. Qazirgi sát­te bul kitaptardyń ınternet keńis­tiktegi baǵasy 50-52 eýrony qu­raıdy. Al stýdentterimizge qol­jetimsiz bolǵandyqtan, elektr­ond­y nusqasy arqyly tanysýǵa múmkindik jasalǵan. Onda kórkem fıl­mniń áde­bı ssenarııin ja­saý, avtorlyq fılm nemese se­rıalǵa arnalǵan ádebı qol­jaz­ba­men jumys sııaqty teorııa­lyq maǵlumattar berilgen. Oqý qu­ra­lynda sondaı-aq ssenarııge qazirgi ádebıettiń bir túri re­tinde erekshe mán beriledi.

– Qysqa ári búgingi ómir bol­my­syn sıpattaıtyn sıý­jet­ti áńgi­me­ler otandyq jas ádebıet­shi­ler tara­pynan táp-táýir tara­lym­men jaryq­qa shyǵýda. Alaı­da belgili bir oqyr­man­dar ortasy bolmasa, mazmuny da, be­zen­­dirilýi de talapqa saı mun­daı kitaptar ázirge avtorla­ryn ataq­ty jasaı qoıǵan joq. Onyń sebepterin nemen baı­la­nys­tar­ǵan bolar edińiz?

– Árıne jas jazýshylardyń ádebıet­te­gi qadamy, izdenisteri qýantady. Alaı­da olarǵa kóp jaǵ­daı­da kásibı bilim jetispeı jatady. Kezinde Ákim Ta­raz­ı aǵamyz Qazaqstanda ádebıet ınstıtýty joq ekendigin aıtqan bolatyn. Sondyqtan da bizde jýrnalıstıka fakýltetinde jazýshylyqqa baýlıtyn bólim bolýy kerek. Al bizdiń stýdentterdiń bilimi ocherk jazýdan árige bara almaıdy.

– Jýrnalıstıka fakýl­te­tin­de úsh jylǵa jýyq jumys iste­­genińizden de habardarmyz. Bo­lashaq jazýshylarǵa qaı ba­ǵyt­­ta dáris berdińiz?

– Jýrfakta BAQ-taǵy dra­ma­týrgııa kýrsyn ashtym. Jýr­na­lıster dramatýr­gııa­ny qalaı paıdalanýy kerek, ja­ńalyqtardy, tok-shoý, úlken baǵ­dar­la­malardy júrgize bilý sheberligine baýlydym. Manıpýlıatıvti tehnologııa­lar kýrsyn óttim. Alaıda, jýrfaktan shyqqan jazýshy – ol jazýshy emes. Jýr­nalıstıka – kásip. Ol qandaı jaǵ­daı­da da bı­likke qyzmet etedi. Al jazý­shy jeke-dara bolýy kerek. Ke­zin­de M.Gorkııdiń «Syrttan baqylap turý úshin men partııadan shyǵamyn» degeni bar edi ǵoı. Ataqty Djordj Órýelldiń kitap dúkeniniń satýshysy Steınbek gazet satýshysy bola júrip, álemdik deńgeıdegi shyǵarmalar jazǵany málim. Meniń túsinigimde jazýshy ol kishigirim dana adam. Al biz kerisinshe, jazýshynyń laýazymy, qandaı da bir yqpaldy qyzmeti bolýy kerek degen qısynsyz qaǵıdalarǵa ıek súıep alǵanbyz. Osy oraıda odaqtyń músheligine ótý úshin eki kitabyń jaryqqa shyǵýy kerek degen talaptyń da jaqsy jazýshy bolýdyń dárejesin kórsetpeıtindigin aıtqym keledi. Búginde jazýshylarymyz kóp deımiz, al olaı bolsa ádebıetimiz nege damymaı jatyr? Osy tusta ustazym E.Gabrılovıchtiń «Eger de kásipqoı bolǵandaryńdy sezin­seń­der, prozaǵa ketińder» degeni esime túsip otyr. Biraq ol óz kezeń­iniń uly kınodramatýrgi bolyp qaldy. Meniń qabyldaýymda kıno – ol kórinis. Al ádebıet – tereń ári maǵynaly álem. Ýaqyt óte kele meniń de proza salasyn tańdaýymnyń sebebi osynda jatyr.

– Kúni búginge deıin birneshe júl­dege ıe bolǵan «Oralman» fıl­mi­niń sizdiń ssenarııińiz bo­ıynsha ja­zyl­ǵa­nyn kópshilik bile bermeıdi. Osy fılmniń ssena­rııi qalaı jazyldy, oqıǵa qalaı órbidi degen suraqtarǵa ja­ýap bere ketseńiz...

– «Oralman» alǵashqy nus­qa­syn­da qaǵazǵa «Tóretam» bolyp tústi. Smaǵul Elýbaev aǵamyz «Nurlan, muny kitap etip jaz» dep aıtyp júretin. Oqıǵaly ssenarıı bolǵanymen, jaryqqa shyǵarý­dyń sáti uzaq ýaqytqa deıin túspedi. Bul shyǵarmada Qyzylordanyń Tóretam eldi mekenindegi adam­dar­dyń taǵdyry jaıly aıty­la­dy. 2017 jyly Sábıt Qur­man­­bekovtiń rejısserligimen «Tó­re­tam» «Oralman» bolyp jaryqqa shyqty. Bes bas júldege ıe boldy. Tipten sapasy jaǵynan Oskarǵa usynýǵa laıyqty týyn­dy edi... Osy tusta aıta ketetin bir másele, kıno týraly zańnyń shyǵýy otan­dyq kıno naryǵynyń ashyqtyǵyn qam­tamasyz etetini sózsiz. Al mundaı jaǵ­daıda kıno álemine tek úzdikter ǵana shyǵatyny anyq.

– Kezinde «Allajar» fılmi de jo­ǵa­ry baǵasyn alyp, úzdik fılm­der qa­taryna engen bolatyn. Alaıda «Al­lajar» tóńi­re­gin­de alyp-qash­pa áńgi­­meler áli kúnge seıilmegen syńaı­­ly...

 – Kezinde «Allajardyń» 19 nus­qasy qaǵazǵa tústi. Ol kezde jasym 33-te edi. Áljappar Ábishev, Ábý Sársenbaev, Qalıjan Bek­hojın aǵalarymyz osy ssena­rııim­di jaqsy baǵalap, dramatýrgııa ádebıettiń erekshe salasy eken­digin aıtqan. Al fılm ssenarııin rejısser Qaldybaı Ábenov basqasha sıpatta órbitti. Eki jastyń mahabbatyn arqaý etken shyǵarma saıasattan múlde aýlaq bolatyn. Qatelik osynda jatyr. О́ner saıası urandarmen almastyrýǵa kelmeıtin kıeli uǵym. Ol jerde baqytsyz mahabbat qana aıtyldy. F.Dostoevskıı aıtqandaı, keıipkerdiń kóz jasynda bar álem kórinis beredi. Ssenarıı ózgergennen keıin tıtrdan aty-jónimdi alyp tas­taý­dy ótindim. Tipten «Allajar» syılyqqa usynylǵan kezde meni «asfaltta ósken qazaq» dep mu­qat­­­qandar da tabyldy. Negi­zin­de bul fılm jańa realızmniń ónimi edi. Sondyqtan da ony aldaǵy ýaqytta povest retinde shyǵarsam degen oıdamyn.

– Sizben áńgimemizde ózińiz som­da­ǵan Qoja taqyrybyn aınalyp óte almaımyz. Búginde osy deńgeıde túsi­ril­gen fılm­der bar ma?

– Ol úshin Abdolla Qarsaq­baev­taı rejısserler bolýy kerek. Ári Qojaǵa rýhanı jaqyn keıipkerlerdiń taqyrybyn arqaý etken jaqsy shyǵarmalar jazylýy qajet. Ázirge bul deńgeıde shy­ǵarma da jazylmady, fılm de túsirilmedi.

– Qazir qandaı ssenarıımen ju­mys isteýdesiz?

– Qazirgi kezde Qazaqstannyń eń­bek sińirgen qaıratkeri, Mem­le­ket­­­­tik syı­lyqtyń laýreaty, kıno­dra­ma­tý­rg, kınorejısser Saty­bal­dy Na­rymbetovpen bir­ge jer aýyp kelgen polıak, Qunanbaıdyń, Tátimbettiń jáne Baraq sultannyń joldasy bolǵan ári qazaq halqy­nyń tazalyǵyna yntyzar bol­ǵan Adolf Iаnýshkevıch týraly «Jańǵyryq» ssenarııin daıyn­da­dyq. Aldaǵy ýaqytta bul úlken epıkalyq týyndy bolyp jaryqqa shyǵady dep josparlap otyrmyz.

– Dramatýrgııa salasy­na ke­lýge otba­­­syń­yzdyń qan­sha­lyqty yq­pa­ly boldy?

– О́mirdegi maqsatym ǵylymǵa, fılosofııa salasyna barý edi. О́skemendegi pedagogıkalyq ınstıtýtty támamdap, ǵylym jolyna tústim. Alaıda meniń kınoǵa degen yntyzarlyǵym joǵary boldy. Kıno úshin oqıǵalar tapsam degen oılar únemi mazalap júretin. Osy baǵytta men Berdibek Soqpaqbaevqa eliktedim. Meni jazýshylyq qy­zyqtyrdy. О́zindik oılarym­dy aıtýǵa, dramatýrgııaǵa qatty qyzyq­tym. Al otbasynyń maman­dyq tańdaýyma yqpaly boldy desem qatelesermin. Áke-sheshemiz otbasyndaǵy segiz balasyn da joǵary bilim berip oqytty. Búginde bári de belgili ǵalymdar. Anam 91 jasqa kelgen shaǵynda ómirden ótti. Ákem kommýnıst boldy. 1924 jyldary KSRO Joǵarǵy sotynda qyzmet etti. Keıinnen Qyrǵyz respýblıkasynyń Joǵary sotyna jiberildi de, izinshe tutqyndalyp ketti. Abaqtyda Sáken Seıfýllın, Aaly Toqambaevpen birge otyrdy. KSRO prokýrory Vy­shıns­kıı ákem jazǵan ótinish­ter­den famılııasyn kórip bosatýdy surap, 1948 jyly partııa bıletin qaıtaryp berdi. Ákem aqtalyp, qyz­metin jalǵastyrdy. 1949 jyly Qazaq KSR Mınıstrler keńe­sinde qyzmet istedi. Biraq zeınet jasyna shyǵyp úl­ger­mesten, aýyr naýqastan kóz jumdy.

Ákemiz dáýletti fel­dsher­diń balasy bolǵan eken. Azan shaqyryp qoıǵan aty – Shyn­jyl. Repressııa kezinde atyn Sanjar, famılııasyn Segizbaev dep ózgertken eken. Ákemniń atyn shyǵarý úshin anamnyń aıtýymen Sanjar Baqtybaıulynyń esimin qaıtaryp, 1999 jyldan Sanjaruly bolyp kelemin. Aǵam Tımýr Segizbaevtyń ómirden ótkenine de eki jyldyń júzi boldy... Kezinde qalada qazaq tilinde mektepter sırek bol­ǵan­dyq­tan, orys tilinde bilim aldym. Biraq meniń oryssha bilimim qazaq halqyna qyzmet etýime esh ke­dergi bolǵan joq. Azdy-kóp­ti jasaǵan eńbekterim arqyly men qazaq ekenimdi dáleldedim dep oılaımyn. Al óz otbasymda eki qyzym, bir ulym bar. Úlken qyzym Peterborda turady. Úıdegi eki balama jaqsy bilim alýy úshin qolym­nan kelgenimdi jas­ap kelemin. Olar da meniń kóńilimdi tabýǵa tyrysady. Sondyqtan da men burynǵydan da ónimdi jumys istep kelemin.

– Mazmundy áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken Elvıra SERIKQYZY,

«Egemen Qazaqstan»